Ngày Bác về thăm
Được dự một cuộc hội thảo đặc biệt: "Bác Hồ với Sơn La", đồng chí Vương Ngọc Oanh, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh Sơn La cho biết: "Hội thảo tổ chức gặp mặt được đông đủ các cụ ông, cụ bà đều đã ở tuổi "xưa nay hiếm". Tuy cao tuổi nhưng các cụ vẫn mạnh khỏe, minh mẫn kể lại một cách rành rọt, xúc động chuyện được gặp Bác Hồ cách đây 55 năm. Họ đã mang đến hội thảo những tư liệu quý, bổ sung nhiều chi tiết quan trọng để thống nhất lại hành trình, địa điểm, thời gian nơi Bác Hồ dừng chân nói chuyện với đồng bào Tây Bắc...".
Trước ngày đón Bác Hồ, thủ phủ Khu tự trị Thái - Mèo (Trung tâm hành chính Khu tự trị đặt tại bản Pán, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La) rực rỡ cờ, hoa, biểu ngữ bằng chữ phổ thông, chữ Thái, chữ Mông. Bên cạnh sân vận động, nơi chuẩn bị Lễ mít-tinh lớn là một cuộc triển lãm thành tựu kinh tế - xã hội sau bốn năm thành lập Khu tự trị.
Sáng 7-5-1959, đến dự Lễ mít-tinh kỷ niệm năm năm chiến thắng Điện Biên Phủ tại huyện Thuận Châu, Bác Hồ và Đoàn đại biểu Đảng, Chính phủ bước vào Lễ đài giữa tiếng hô vang dậy núi rừng của 10 nghìn đồng bào đại diện cho hơn 30 dân tộc anh em ở 17 châu về dự. Tiếng hô vang không ngớt: "Pú Hồ xen pi! Pú Hồ xen pi!" (Bác Hồ sống lâu muôn tuổi). Trong không khí đầm ấm của đại gia đình các dân tộc Tây Bắc, Bác Hồ thân mật nói chuyện với đồng bào.
Người khen ngợi thành tích của quân, dân Khu tự trị đã anh dũng trong kháng chiến, hăng hái thi đua trong lao động sản xuất. Người căn dặn đồng bào đoàn kết, ra sức thi đua thực hành tiết kiệm và trao lá cờ của đồng bào Thủ đô gửi tặng, có dòng chữ: "Nhân dân Thủ đô Hà Nội thân ái tặng các dân tộc anh em Khu tự trị Thái - Mèo" và dòng chữ: "Đoàn kết Thi đua Thắng lợi".
Thay mặt Chính phủ, Người trao tặng đồng bào các dân tộc Huân chương Lao động hạng nhất về thành tích trong kháng chiến và tiến bộ trong hòa bình.
Bản thảo bài nói chuyện của Bác đến nay đã úa vàng, nhưng bút tích của Người sửa bên lề vẫn tươi mầu mực đỏ.
Kỷ vật ấy hiện được trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Sơn La. Bài nói chuyện của Bác có 11 lần Bác Hồ nhắc hai từ "đoàn kết".
Bác viết: "Tôi mong rằng, đồng bào, bộ đội, cán bộ Khu tự trị đã đoàn kết càng đoàn kết hơn nữa, đã thi đua, càng thi đua hơn nữa... Ngày nay đồng bào, bộ đội và cán bộ càng phải cùng nhau đoàn kết phấn đấu để giành lấy một thắng lợi to lớn hơn nữa là tiêu diệt cho hết giặc đói, giặc dốt, làm cho mọi người đều được no ấm, đều biết chữ, làm cho mọi người đều được hưởng hạnh phúc, yên vui".
Sáng 8-5, trên đường về Thủ đô, Bác Hồ nói chuyện với đồng bào các dân tộc huyện Yên Châu và Người bảy lần nhắc lại hai từ "đoàn kết". Bác căn dặn đồng bào đoàn kết giúp nhau phát triển sản xuất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, làm thủy lợi, tăng năng suất cây trồng và bảo vệ rừng. Người nói nhiều đến phát triển kinh tế, những vấn đề đời sống dân sinh một cách cụ thể, làm cho đồng bào ai nghe cũng xúc động, ghi nhớ.
Nhớ lời Bác dặn
Sau dịp Bác Hồ lên thăm đồng bào các dân tộc Khu tự trị Thái - Mèo, một cuộc vận động lớn được phát động, kêu gọi giáo viên miền xuôi lên phát triển giáo dục miền núi.
Ông Trần Luyến, năm nay 73 tuổi, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Sơn La, là một trong những người tham gia đoàn giáo viên năm 1959, tâm sự: "Cuộc đời tôi khởi đầu làm giáo viên, qua nhiều vị trí công tác, bây giờ vẫn gắn bó với ngành giáo dục, đó là may mắn và duyên phận. Bác Hồ đã cho tôi cuộc sống...".
Ngày ấy, miền núi vô cùng khó khăn, đường đi hiểm trở, nhưng với lòng nhiệt huyết, thực hiện lời của Bác Hồ, hơn 600 giáo viên viết đơn tình nguyện. Ba tháng sau, đầu tháng 9-1959, một đoàn giáo viên đầy sức trẻ, khao khát cống hiến đã tỏa về khắp các bản làng Tây Bắc. Đúng nơi Bác Hồ đứng nói chuyện với đồng bào ngày 7-5, một năm sau, Trường đại học Tây Bắc ra đời. Từ một khu học xá đào tạo vài trăm giáo viên cấp tốc xóa mù chữ, nay đã thành trung tâm đào tạo của vùng Tây Bắc, đào tạo cán bộ chuyên ngành bậc đại học và sau đại học. Trước năm 1945, cả Tây Bắc chỉ có vài lớp học, chủ yếu dạy chữ cho con phìa tạo, quan lang, người dân hầu như không biết chữ, nay sự nghiệp giáo dục, đào tạo ở đây đã có bước phát triển vượt bậc.
Tây Bắc thời kỳ Bác Hồ lên thăm gồm hai tỉnh: Sơn La và Lai Châu. Cách đây 10 năm, Lai Châu được chia tách thành hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên. Ba tỉnh Sơn La, Điện Biên, Lai Châu nằm ở phía tây bắc của Tổ quốc. Ngày nay, mỗi tỉnh đều phát huy thế mạnh của mình, khai thác tiềm năng thế mạnh, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì từ 11% đến 14%/năm; các lĩnh vực văn hóa - xã hội, xây dựng nông thôn mới, công tác xóa đói, giảm nghèo đều đạt nhiều thành tựu quan trọng. Khi xây dựng Nhà máy thủy điện Sơn La, hơn 20 nghìn hộ dân của ba tỉnh đã di dời khỏi vùng ngập. Việc bố trí, sắp xếp lại dân cư trên địa bàn rộng lớn là công việc rất khó khăn, nhưng đã nhận được sự đồng thuận cao của đồng bào. Đó chính là thực hiện lời Bác dặn, đồng bào đã đoàn kết một lòng, cùng nhau vượt qua gian khó để tạo lập cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn.
Đồng chí Hoàng Văn Chất, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Sơn La cho biết, ngày nay tại các huyện Thuận Châu, Yên Châu, Mộc Châu - những nơi Bác Hồ đến thăm, nói chuyện đều dựng bia tưởng niệm để ghi nhớ ngày Bác lên thăm. Đồng bào Tây Bắc nói chung, tỉnh Sơn La nói riêng luôn nhớ lời Bác dặn và noi gương Người. Hiện, các tổ chức đảng tỉnh Sơn La đang tích cực thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Tỉnh ủy Sơn La đã tập trung khắc phục những hạn chế, khuyết điểm do kiểm điểm, tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết T.Ư 4, Khóa XI về xây dựng Đảng, chỉ ra. Mới đây, Tỉnh ủy Sơn La ban hành Chỉ thị số 25 về chấn chỉnh tác phong, lề lối làm việc của cán bộ, đảng viên và người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Một số vấn đề bức xúc, nổi cộm, như vấn đề môi trường đô thị TP Sơn La, việc giải phóng mặt bằng khu Sân vận động 3-2 kéo dài gần 20 năm nay... đã được giải quyết ổn thỏa. Bên cạnh mặt tích cực, cũng còn những việc Sơn La và các tỉnh Tây Bắc cần tiếp tục quan tâm, đó là công tác quản lý, bảo vệ rừng, là đẩy lùi tệ nạn buôn bán ma túy, nghiện hút, chống ô nhiễm môi trường, vấn đề xóa đói nghèo,...
Vào những ngày này, cùng với cả nước kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, kỷ niệm 55 năm Ngày Bác Hồ lên thăm Tây Bắc là dịp để Đảng bộ, chính quyền và đồng bào vùng cao nơi đây nhớ về những kỷ niệm không thể nào quên, nguyện tiếp tục thực hiện thật tốt lời Bác Hồ căn dặn, đoàn kết một lòng xây dựng cuộc sống ấm no và hạnh phúc.