Doanh nghiệp thủy sản chủ động tái cấu trúc

Linh hoạt thích ứng

Suy giảm nguồn lợi thủy sản, rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe khiến ngành thủy sản Việt Nam nói chung và khu vực Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng gặp nhiều khó khăn.

Thiếu hụt nguyên liệu, chi phí đầu vào gia tăng cùng với nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn có dấu hiệu chững lại đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong khó khăn, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới, linh hoạt thích ứng, từng bước duy trì ổn định sản xuất và tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới.

Theo ông Trần Văn Dũng, Tổng Giám đốc Công ty chế biến xuất nhập khẩu thủy sản Bà Rịa-Vũng Tàu (Baseafood), các doanh nghiệp thủy sản phải đối mặt với hàng loạt khó khăn mang tính hệ thống như:

Giá thức ăn, con giống và chi phí logistics tăng cao, nguồn nguyên liệu trong nước ngày càng khan hiếm do khai thác quá mức và biến đổi môi trường biển. Còn phải kể đến nguy cơ đứt gãy chuỗi lạnh, thiếu nguồn cung cục bộ và biến động giá theo từng phân khúc sản phẩm.

Ngay cả những lô hàng không trực tiếp đi qua khu vực xung đột vẫn có thể chịu chi phí tăng do tàu trong chuỗi vận chuyển có ghé qua khu vực bị xem là vùng chiến sự.

Trước tình hình này, Baseafood không lựa chọn thu hẹp sản xuất mà chủ động tái cấu trúc hoạt động, đầu tư khoa học-công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Để giải bài toán nguyên liệu, Baseafood đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, mở rộng nhập khẩu sang các thị trường như Ấn Độ, Hàn Quốc, Chile, Australia và New Zealand. Doanh nghiệp đẩy mạnh gia công tái xuất, tận dụng nguồn nguyên liệu nhập khẩu để chế biến phục vụ xuất khẩu.

Baseafood tập trung phát triển các sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm có giá trị gia tăng cao và các dòng sản phẩm tiện lợi, phù hợp với xu hướng tiêu dùng hiện đại. Nhờ định hướng linh hoạt, doanh nghiệp vẫn duy trì được hoạt động ổn định, thậm chí gia tăng hiệu quả sản xuất trong bối cảnh khó khăn chung.

Trong khi đó, Công ty TNHH Tứ Hải (phường Phước Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh) cũng chủ động tìm hướng đi mới. Ông Đào Quốc Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc công ty cho biết:

Doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm từ cá đục xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Australia và Hàn Quốc, với sản lượng khoảng 1.500 tấn thành phẩm mỗi năm.

Tuy nhiên, trước những khó khăn do biến động thị trường, doanh nghiệp đã tìm giải pháp nâng cao giá trị sản phẩm thông qua việc tận dụng tối đa nguyên liệu.

Thay vì chỉ xuất khẩu phần thịt cá như trước, Công ty TNHH Tứ Hải đã nghiên cứu, chế biến phần xương cá thành sản phẩm chiên giòn xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản. Sản phẩm này nhanh chóng được người tiêu dùng đón nhận, góp phần giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận khoảng 10%.

Mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm

Bên cạnh việc duy trì xuất khẩu, một số doanh nghiệp cũng chủ động điều chỉnh chiến lược thị trường. Công ty cổ phần sản xuất dịch vụ và thương mại Thuận Huệ (phường Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh) trước đây có tới 80% sản lượng phục vụ xuất khẩu đang từng bước chuyển hướng.

Chi phí logistics tăng khoảng 20% khiến sản lượng xuất khẩu của doanh nghiệp giảm gần một nửa; một số thị trường như Mỹ và Trung Đông tạm thời gián đoạn. Trước tình hình đó, doanh nghiệp đẩy mạnh tiêu thụ nội địa, đặt mục tiêu nâng sản lượng từ khoảng 3 đến 4 tấn lên 10 tấn mỗi tháng.

Bà Đồng Thị Huệ, Giám đốc Công ty cổ phần sản xuất dịch vụ và thương mại Thuận Huệ cho biết: Doanh nghiệp đang tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, cải tiến bao bì theo hướng chuyên nghiệp, bắt mắt hơn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

“Cùng với đó, công ty mở rộng hệ thống phân phối trên toàn quốc, hướng tới các khu vực phía bắc, miền trung, nhất là những địa phương chưa có sự hiện diện của sản phẩm Thuận Huệ. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường và gia tăng doanh thu”, bà Huệ nói.

Nhiều doanh nghiệp trong khu vực cũng đã đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga và Brazil, với các mặt hàng chủ lực gồm tôm, cá, mực, bạch tuộc, cua, ghẹ và sản phẩm chế biến đông lạnh.

Đáng chú ý, thay vì phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, các doanh nghiệp đang chủ động mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế.

Theo thống kê, khu vực ven biển Thành phố Hồ Chí Minh hiện có hơn 129 doanh nghiệp và khoảng 290 cơ sở, hộ cá thể sơ chế, chế biến thủy sản. Trong đó, hơn 42 nhà máy đạt tiêu chuẩn HACCP với tổng công suất hơn 250.000 tấn thành phẩm mỗi năm; hơn 28 cơ sở đạt chứng nhận CODE-EU, đủ điều kiện xuất khẩu vào thị trường châu Âu.