Trong không gian phát triển mới sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh có thêm điều kiện mở rộng mạng lưới đối tác, kết nối nguồn lực quốc tế và chuyển hóa các mối quan hệ hữu nghị thành những chương trình hợp tác cụ thể, phục vụ phát triển.

Đối ngoại địa phương: Phương thức phát triển quan trọng

Thế giới đang trải qua những thay đổi lớn. Những thách thức mà con người phải đối mặt ngày càng phức tạp, từ thiên tai do biến đổi khí hậu đến sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới đang làm thay đổi đời sống xã hội.

Đô thị lõi Thành phố Hồ Chí Minh định vị là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo cao cấp.

Đô thị lõi Thành phố Hồ Chí Minh định vị là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo cao cấp.

Trong bối cảnh đó, các đô thị ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc kiến tạo động lực phát triển mới cho mỗi quốc gia, mỗi khu vực và toàn cầu. Tuy nhiên, không một thành phố nào có thể tự mình giải quyết tất cả những thách thức, vấn đề phát sinh. Sự hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực giữa các địa phương, nhất là trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, trở thành yêu cầu thiết thực.

Từ thực tiễn đó, Thành phố Hồ Chí Minh xác định đẩy mạnh hợp tác quốc tế toàn diện, sâu rộng để cùng khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn lực là yêu cầu khách quan, lựa chọn tất yếu trong quá trình phát triển. Đối ngoại, hội nhập quốc tế không chỉ dừng lại ở việc duy trì quan hệ hữu nghị hay mở rộng giao tiếp với bên ngoài, mà đã trở thành một phương thức phát triển quan trọng của địa phương.

Hạ tầng cảng biển hiện đại thúc đẩy năng lực kết nối logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hạ tầng cảng biển hiện đại thúc đẩy năng lực kết nối logistics và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Quy mô Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất

Diện tích:
hơn
6.672km²
Dân số:
trên
14triệu người

Từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn phát triển với không gian địa lý, quy mô kinh tế và tiềm lực tổng hợp được mở rộng. Điều này cũng mở ra những cơ hội mới cho công tác đối ngoại địa phương, từ kết nối doanh nghiệp, thu hút đầu tư đến hợp tác về công nghệ, hạ tầng, kinh tế biển và du lịch.

Mạng lưới hạ tầng đồng bộ tạo hành lang thông suốt thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Mạng lưới hạ tầng đồng bộ tạo hành lang thông suốt thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Trong nhiều năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa phương tiên phong của cả nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế. Thành phố không ngừng tìm tòi những cách thức, biện pháp để chuyển hóa các quan hệ quốc tế thành nguồn lực cụ thể phục vụ phát triển. Hội nghị Đối thoại Hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ ba, tổ chức trong tháng 9/2026 với chủ đề “Đối ngoại địa phương: Động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững”, là một trong những hoạt động thể hiện định hướng đó. Không chỉ tạo diễn đàn trao đổi, hội nghị còn đặt ra yêu cầu làm thế nào để mạng lưới đối tác rộng lớn có thể mang lại những cơ hội hợp tác thiết thực hơn cho Thành phố.

MẠNG LƯỚI ĐỐI NGOẠI CỦA THÀNH PHỐ

  • Quan hệ hữu nghị với 88 tỉnh, thành phố.
  • Quan hệ với gần20 tổ chức, đối tác quốc tế trên khắp các châu lục.

Nguồn: Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh.

Đánh giá cao tinh thần tiên phong, chủ động và sự nhạy bén của Thành phố, Bộ Ngoại giao đã nhận định, trước những chuyển động nhanh chóng của tình hình quốc tế, khu vực. Thành phố rõ ràng đang hướng đến vấn đề thiết thực đó là: chuyển hóa mạng lưới đối tác hữu nghị và kết nối quốc tế thành những nguồn lực, cơ hội và động lực cụ thể cho phát triển. Lãnh đạo Thành phố cũng bày tỏ, muốn tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, đi trước làm mẫu, trở thành nơi thí điểm, thử nghiệm và lan tỏa những sáng kiến, ý tưởng, mô hình, phương thức hợp tác mới với các thành phố và đối tác quốc tế. Qua thực tiễn địa phương, Thành phố cũng góp phần làm phong phú và hoàn thiện nền đối ngoại toàn diện của đất nước.

Từ lợi thế mới đến những kết nối cụ thể

Không gian phát triển sau hợp nhất tạo điều kiện để Thành phố Hồ Chí Minh kết nối những thế mạnh vốn có của các khu vực. Đô thị lõi là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo; Bình Dương có thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao và chuỗi cung ứng; còn khu vực Bà Rịa-Vũng Tàu có lợi thế về cảng nước sâu, kinh tế biển, năng lượng và du lịch biển.

Phát triển công nghiệp công nghệ cao đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Phát triển công nghiệp công nghệ cao đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.

Sự kết hợp này mở rộng dư địa hợp tác đa ngành, đa lĩnh vực với các thành phố, địa phương và đối tác trên thế giới. Cùng với đó, các định hướng, chính sách được nêu trong tài liệu cũng mở ra những hành lang để đối ngoại địa phương phát triển thực chất, trong đó có Luật Phát triển đô thị và Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.

TIỀM LỰC KINH TẾ VÀ THU HÚT ĐẦU TƯ

  • Hơn 20.000 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn hiệu lực.
  • Trong 6 tháng đầu năm 2026, quy mô kinh tế Thành phố đạt gần
    60
    tỷ USD.
  • Đóng góp
    gần 25% GDP cả nước
    và hơn 30% tổng thu ngân sách quốc gia.

Nguồn: Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh.

Những kết nối quốc tế đang từng bước mở ra cơ hội hợp tác cụ thể. Trong tháng 9/2026, đoàn công tác tỉnh Champasak (Lào) đã khảo sát, tham quan mô hình hoạt động tại Khu công nghiệp Phú Mỹ 3, phường Tân Phước, Thành phố Hồ Chí Minh. Qua chuyến khảo sát, hai bên trao đổi về khả năng hợp tác phát triển khu công nghiệp tại Lào. Champasak hiện có các khu công nghiệp và đang nghiên cứu quy hoạch thêm một khu mới. Lãnh đạo tỉnh mong muốn mời chủ đầu tư Khu công nghiệp Phú Mỹ 3 sang khảo sát thực địa, đánh giá khả năng hợp tác và phát triển mô hình phù hợp với điều kiện địa phương. Qua đó, chuyến đi mở ra khả năng kết nối doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh với địa phương của Lào trong các lĩnh vực hạ tầng công nghiệp, logistics và thu hút đầu tư.

Mô hình khu công nghiệp chuyên sâu trở thành điểm sáng kết nối doanh nghiệp và thu hút dòng vốn đầu tư.

Mô hình khu công nghiệp chuyên sâu trở thành điểm sáng kết nối doanh nghiệp và thu hút dòng vốn đầu tư.

Ở một hướng kết nối khác, Thành phố Padang (Indonesia) và tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu trước đây đã ký Bản ghi nhớ hợp tác từ năm 2016, đồng thời triển khai nhiều chương trình trong những năm tiếp theo. Thị trưởng Padang Fadly Amran cho rằng việc Bà Rịa-Vũng Tàu hợp nhất vào Thành phố Hồ Chí Minh là cơ hội để hai địa phương mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng hợp tác.

Hội nghị định vị đối ngoại địa phương là động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Hội nghị định vị đối ngoại địa phương là động lực cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Các lĩnh vực được xác định trong Bản ghi nhớ hợp tác năm 2023 gồm thương mại và đầu tư; du lịch, công nghiệp sáng tạo và văn hóa; nông nghiệp và thủy sản; giáo dục và công tác thanh niên; cải cách hành chính công. Đây là những nội dung có thể tiếp tục được phát triển trong không gian hợp tác mới.

Những ví dụ này cho thấy đối ngoại địa phương không chỉ dừng ở các cuộc gặp gỡ, trao đổi mà có thể trở thành cầu nối giữa nhu cầu phát triển của từng địa phương với thế mạnh của đối tác. Điều quan trọng là xác định đúng lĩnh vực có khả năng bổ trợ lẫn nhau, từ đó hình thành các chương trình hợp tác có mục tiêu rõ ràng.

Cụ thể hóa cam kết, hình thành mạng lưới thành phố cảng

Sau Hội nghị Đối thoại Hữu nghị, Thành phố Hồ Chí Minh cùng các đối tác hướng đến khả năng thiết lập cơ chế hợp tác đa phương để chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm phát triển và phối hợp giải quyết những vấn đề chung về cảng biển, chuỗi cung ứng.

Mạng lưới đối ngoại rộng mở của Thành phố với 88 tỉnh, thành phố hữu nghị trên khắp các châu lục.

Mạng lưới đối ngoại rộng mở của Thành phố với 88 tỉnh, thành phố hữu nghị trên khắp các châu lục.

Các địa phương có quan hệ hữu nghị với Thành phố cũng đề cập nhiều lĩnh vực có thể tăng cường hợp tác như phát triển hạ tầng, nông nghiệp, thương mại biên giới, du lịch, giao lưu nhân dân, y tế, công nghệ sinh học, giáo dục và khoa học-công nghệ. Bên cạnh đó là nhu cầu chia sẻ kinh nghiệm quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và mở rộng cơ hội đầu tư, thương mại song phương.

NHỮNG HƯỚNG HỢP TÁC TIỀM NĂNG

  • Santiago de Cuba (Cuba)

    Nông nghiệp, thương mại, du lịch, đầu tư, giao thông vận tải, năng lượng tái tạo và năng lượng bền vững.

  • Kratie (Campuchia)

    Thương mại, nông nghiệp và chế biến nông sản.

  • Xiêng Khoảng (Lào)

    Ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030; phối hợp tổ chức các hoạt động kỷ niệm những dấu mốc quan hệ ngoại giao và hợp tác Lào-Việt Nam trong năm 2027.

  • Quảng Châu (Trung Quốc)

    Trao đổi kinh nghiệm về các dự án đường sắt đô thị, bảo tồn và phát huy giá trị khu phố cổ, di sản văn hóa phi vật thể.

  • Vùng Thủ đô Tokyo (Nhật Bản)

    Chia sẻ kinh nghiệm phát triển cảng xanh, chống biến đổi khí hậu; hướng đến ký kết biên bản ghi nhớ.

  • Palmerston North (New Zealand)

    Đề xuất ký Thư bày tỏ ý định hợp tác về nông sản, thực phẩm, công nghệ nông nghiệp, đổi mới sáng tạo, logistics, giáo dục quốc tế, đô thị thông minh và giao lưu văn hóa.

  • Artemisa (Cuba)

    Trao đổi hợp tác về năng lượng tái tạo, nông nghiệp và y tế.

  • Champasak (Lào)

    Tìm cơ hội hợp tác phát triển mô hình khu công nghiệp chuyên sâu.

Nguồn: Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Để những định hướng này trở thành kết quả cụ thể, lãnh đạo Thành phố khẳng định sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác, chuyển hóa các đề xuất hợp tác thành chương trình hành động có lộ trình, phân công và cơ chế theo dõi rõ ràng. Thành phố đồng thời tạo điều kiện để các sáng kiến, dự án được triển khai hiệu quả, mở rộng mạng lưới đối tác và tăng cường kết nối với các địa phương, tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp. Trong các hướng hợp tác được đặt ra, việc hình thành mạng lưới thành phố cảng là một nội dung đáng chú ý. Thành phố Hồ Chí Minh mong muốn cùng các địa phương, đối tác quốc tế nghiên cứu, trao đổi để tiến tới xây dựng cơ chế hợp tác đa phương giữa các thành phố cảng trong mạng lưới hữu nghị của mình. Các cơ quan chuyên môn được giao nghiên cứu, tham mưu về nội dung, mô hình và lộ trình triển khai.

Không gian hợp tác đa ngành tạo điều kiện phát huy tối đa thế mạnh về công nghiệp, cảng biển và du lịch.

Không gian hợp tác đa ngành tạo điều kiện phát huy tối đa thế mạnh về công nghiệp, cảng biển và du lịch.

Với không gian phát triển mới, Thành phố Hồ Chí Minh có thêm điều kiện kết nối các thế mạnh về đô thị, công nghiệp, cảng biển, kinh tế biển và dịch vụ với nhu cầu hợp tác của các đối tác quốc tế. Tuy nhiên, hiệu quả đối ngoại không chỉ được đo bằng số lượng quan hệ hay các cuộc gặp gỡ, mà còn ở khả năng chuyển những cam kết thành chương trình, dự án và lợi ích cụ thể. Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với vai trò tiên phong của Thành phố: chủ động mở rộng kết nối, lựa chọn lĩnh vực hợp tác phù hợp và theo đuổi các cam kết đến cùng, để đối ngoại địa phương thực sự trở thành một động lực cho đổi mới sáng tạo, tăng trưởng bền vững và phát triển trong giai đoạn mới.

Chỉ đạo sản xuất: Lê Nam Tư
Tổ chức sản xuất: Tùng Quang
Nội dung: Lê Đình Thìn, Tất Đạt
Ảnh: Tùng Anh, Thế Anh, Lê Đình Thìn
Trình bày: Tùng Anh
(Bài có sử dụng hình ảnh AI trong thiết kế)

Trở về Nhandan.vn