Diễn viên múa rối Xuân Long: “Sợ nước, nhưng lại có duyên với rối nước”

Xuân Long đến với múa rối một cách hết sức tình cờ. Trong gia đình Long không có ai theo ngành nghệ thuật cả, chỉ từ một câu nói bâng quơ của ông chú “Rối nước cũng hay lắm đấy, hay cháu thi thử xem thế nào” mà anh bén duyên với múa rối. Quê ở Hoài Đức, Hà Tây (cũ), Xuân Long không thể ngờ rằng chính cậu bé hồi nhỏ vẫn sợ nước, nhất là trong tiết trời rét mướt sau này lại có thể ngâm mình hàng giờ trong nước say sưa với các tiết mục rối nước.

Xuân Long kể lại, ban đầu khi trúng tuyển vào Nhà hát, anh cũng bị hụt hẫng, vì thấy nghề này sao vất vả quá, nhưng dần dần qua quá trình họcvà tìm hiểu, anh thấy đây mới là cái nghề mà những người trẻ cần phải biết đến, vì nó là môn nghệ thuật Việt Nam có, lại được khán giả nước ngoài biết đến rất nhiều, mình là người Việt Nam được diễn ở đây mà không biết cũng phí.

Xuân Long cho biết, khi trúng tuyển vào Nhà hát, anh tiếp tục dự thi vào Đại học Sân khấu Điện ảnh và được Nhà hát cử đi học. Nam diễn viên kể: “Ở trường, tôi được học những môn sau này vô cùng quan trọng với múa rối như giải phóng hình thể, biên đạo, hát, kịch, cải lương, chèo… đều liên quan đến múa rối. Sau này càng tập múa rối càng thấy hay và ứng dụng được nhiều bộ môn mình đã học. Khi học trong trường, ở năm thứ 2 chúng tôi đã trở lại Nhà hát tập rối nước, được trải nghiệm rất nhiều, từ vở lớn đến vở nhỏ, đi diễn ở các trường. Điều quan trọng là ban giám đốc Nhà hát đã cho chúng tôi – những diễn viên trẻ thậm chí còn đang ngồi trên ghế nhà trường cơ hội trải nghiệm với nghề rất nhiều, đó là điều vô cùng quý giá”.

Rối dây là đam mê của nghệ sĩ trẻ.

Ngoài rối nước, Xuân Long còn có đam mê với rối dây. Cách đây nhiều năm, người tiên phong sáng tạo ra các tiết mục độc diễn là nữ diễn viên Nguyễn Hồ Thủy Tiên. Khi chị truyền lại cho diễn viên trẻ, Xuân Long là một trong những người được tiếp thu tiết mục rối dây, và anh bắt đầu thích, từ đó tự tìm hiểu trên mạng, tự tập, học hỏi qua các anh chị đi trước. Xuân Long nói: “Em đã nảy ra ý tưởng diễn trò rối dây với vũ điệu Latin để đưa vào vở diễn và nhờ đó đã giành được giải cao”. Điểm đặc biệt là diễn viên thường chỉ điều khiển một con rối thì anh điều khiển hai con, vừa rối dây vừa rối ngang.

Long cho biết, tập rối dây cũng không hề dễ dàng. Ban đầu anh tìm hiểu về tạo hình, âm nhạc, tự tập với gương, rồi tự ghi hình lại bằng điện thoại để xem động tác đã ổn chưa, sau đó nhờ một đồng nghiệp biên đạo giúp, và nhờ giám đốc, NSND Nguyễn Hoàng Tuấn xem, chỉnh sửa.. Hằng ngày, anh dậy tập từ sáng sớm, từ 7-8 giờ, mỏi tay sà sã, cứ tập mỏi rồi nghỉ, đến chiều khi nào rảnh rỗi lại mang ra tập tiếp. Có đêm đi nằm ngủ tự dưng nghĩ đến rối dây lại lấy ra tập, có khi tập đến sáng luôn. Thành quả HCV cá nhân cho vai Roberto trong vở “Hào quang từ quá khứ” ở Liên hoan múa rối quốc tế chính là từ những nỗ lực này của Xuân Long.

Xuân Long cho biết, ở Việt Nam, nghề tạo hình con rối, nhất là rối dây hầu như không có. Các nghệ sĩ hầu hết là tự mày mò làm và đặt họa sĩ. Tuy nhiên, đặt làm ở ngoài rất đắt, mỗi con giá từ 5-7 triệu đồng, diễn viên trẻ thường không có điều kiện để làm, cho nên các nghệ sĩ thường tự làm lấy cho đúng ý mình.

Long bày tỏ mong muốn được đi học một lớp tạo hình và đạo diễn về rối, chuyên về rối dây hoặc rối nước: “Tôi cũng mong muốn mỗi năm sẽ tạo ra được một tiết mục nào đó, để phục vụ các chương trình biểu diễn từ thiện. Mỗi năm Nhà hát có từ 1-2 vở mới, không chỉ phục vụ khán giả nước ngoài, mà cả khán giả của các buổi diễn lưu động. Hiện tại các nhà hát đều rất thiếu vở mới”.

Việc được biểu diễn trong đội ngũ của Nhà hát Múa rối Thăng Long,nơi có rất đông khách nước ngoài đến xem, đó là niềm tự hào nhưng cũng là áp lực đối với các diễn viên trẻ như Xuân Long. Anh nói: “Khách đông, số lượng buổi diễn như vậy nếu như không bảo đảm sức khỏe và diễn không có tâm thì sẽ rơi rụng rất nhiều”. Một diễn viên còn rất trẻ, nhưng tâm huyết và luôn nghĩ đến chữ tín trong nghiệp diễn, chắc rằng Xuân Long sẽ còn tiến xa.