Ðiện Biên Phủ qua con mắt người nước ngoài

Điện Biên Phủ giờ đây đã trở thành một cái tên quen thuộc trên thế giới. Chiến thắng vĩ đại của dân tộc Việt Nam đã làm cho bạn bè khắp năm châu bốn biển luôn coi Ðiện Biên Phủ là biểu tượng cao đẹp của tinh thần ái quốc cao cả và tinh thần quật cường đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân nhằm giải phóng các dân tộc thuộc địa khỏi sự áp bức bóc lột.

Cho đến nay đã có đến hàng nghìn, hàng vạn trang sách viết về sự kiện Ðiện Biên Phủ và những chuyện chung quanh nó dưới nhiều thể loại khác nhau như: báo chí, ký sự, tiểu thuyết, truyện ngắn, hồi ký, điện ảnh, sân khấu...

Nhưng dường như thế vẫn chưa đủ. Bởi chiến thắng Ðiện Biên có một tầm vóc vĩ đại như là một mốc son chói lọi cáo chung cho chủ nghĩa thực dân Pháp trên toàn cõi Ðông Dương và là biểu trưng đẹp đẽ nhất có tác dụng thúc đẩy mạnh mẽ cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của các dân tộc bị áp bức trên thế giới. Ðiều mà cả những người tham chiến hoặc dính líu trực tiếp hay gián tiếp vào chiến dịch này từ phía bên kia vẫn còn luôn trăn trở và ám ảnh là: tại sao một đế quốc hùng mạnh như nước Pháp thời đó lại có thể bị một nước "nhược tiểu" như Việt Nam đánh cho một đòn thất bại thảm hại?

Ðể lý giải câu hỏi này, các bình luận gia, các nhà quân sự và các chính trị gia lỗi lạc của chính nước Pháp đã bỏ ra nhiều công sức để nghiên cứu và phân tích các nguyên nhân, diễn biến và quá trình đi tới kết cục của trận Ðiện Biên.

Với cách nhìn khách quan, không né tránh, các tác giả không những đã đi sâu tìm hiểu chi tiết đường lối chiến lược của quân đội viễn chinh Pháp trong việc củng cố vị trí của mình ở Ðông Dương mà còn tìm hiểu cặn kẽ cả những viên tướng tư lệnh được giao quyền chỉ huy việc hoạch định kế hoạch thành lập tập đoàn cứ điểm Ðiện Biên Phủ cũng như việc lựa chọn các phương án triển khai, tác chiến nhằm tiêu diệt lực lượng chủ lực của Việt Minh qua chiến dịch này.

Từ những trang viết cụ thể, các tác giả như R.Pierre "Vì sao Ðiện Biên Phủ", G.Roa "Trận Ðiện Biên Phủ", M.Olivié "Chân dung tướng Navarre", H.Navarre "Ðông Dương hấp hối"... đã đưa ra những lý giải sâu sắc về nguyên nhân chính dẫn đến sự thất bại thảm hại của Pháp ở mặt trận Ðiện Biên.

Hoàn toàn trung thành với các sự kiện và những diễn biến lịch sử qua thế cuộc quân sự Ðông Dương vào giai đoạn chiến dịch Ðông Xuân 1953, các nhà quân sự cũng như các chính trị gia và bình luận gia đều nhất trí rằng, việc Bộ Tổng chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp chọn Ðiện Biên Phủ để xây dựng tập đoàn cứ điểm quân sự là hoàn toàn có tính toán. Bởi đây là ngã tư chiến lược quan trọng, có tầm khống chế mọi hoạt động quân sự của Việt Minh trên toàn cõi Ðông Dương.

Ðây còn là một địa bàn rừng núi xa xôi, quân đội Pháp sẽ giành được nhiều ưu thế và tính chủ động trong hành quân và tiếp tế. Với tiềm lực của chiến tranh hiện đại, quân đội Pháp có đủ các phương tiện như máy bay, pháo binh, chiến xa... vừa tiện lợi cho việc hành quân cơ giới vừa có khả năng khống chế đối phương.

Trong khi đó, Việt Minh chỉ có các phương tiện thô sơ, đường vận chuyển thì lại bị đánh phá liên tục bởi hoạt động của không quân Pháp. Rõ ràng, tính ưu thế nổi trội của quân đội Pháp là không ai còn nghi ngờ gì nữa.

Ðiều này làm cho cả tướng Navarre và bộ sậu của ông ta hết sức chủ quan, hý hửng tin rằng, Việt Minh dù có phép thần cũng không thể nào xoay xở nổi tình hình và cục diện chiến trường nếu trận đánh xảy ra.

Với nước Pháp, Ðiện Biên Phủ là thành trì bất khả xâm phạm. Nó đồng thời cũng là biểu tượng của sức mạnh quân đội Pháp. Vì thế, Navarre nhiều lần rêu rao về cuộc thách đấu chiến lược với Việt Minh và ông ta còn cho rải truyền đơn để kêu gọi "Tướng Giáp" đem quân tiến công mình nữa.

Ðiều mà Tướng Navarre không thể ngờ và nước Pháp cũng không thể ngờ chính là sức mạnh kỳ diệu và cách đánh cực kỳ thông minh, táo bạo của Việt Minh. Cho nên, chính cái bẫy khổng lồ mà Pháp giăng ra nhằm nhử chủ lực Việt Minh đến để tiêu diệt lại là mồ chôn chủ nghĩa thực dân.

Có thể nói với cuốn sách "Ðiện Biên Phủ qua con mắt người nước ngoài", bạn đọc hôm nay đã được cung cấp những thông tin vô cùng hấp dẫn về một trận đánh có một không hai trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam ở thế kỷ 20.

Ngoài việc phân tích quá trình diễn biến cũng như những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự thất bại hoàn toàn của thực dân Pháp ở Ðiện Biên, các tác giả của những bài viết trong cuốn sách còn chỉ ra cho bạn đọc thấy dư âm, hay là tác động to lớn của Ðiện Biên Phủ trong việc làm đảo lộn chiến lược cũng như chính sách của nước Pháp trong nhiều năm sau đó. Một số nhà bình luận nổi tiếng còn khẳng định, trận đánh Ðiện Biên không chỉ là thất bại của riêng nước Pháp mà còn là những đòn đánh đầu tiên vào sự dính líu của Mỹ ở Ðông Dương.

Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Ðiện Biên Phủ, NXB Lao Ðộng cho ra mắt cuốn sách trên không chỉ có ý nghĩa "chào mừng chiến thắng" mà còn đáp ứng được sự chờ mong của đông đảo bạn đọc trong việc tìm hiểu sự kiện lịch sử vô cùng trọng đại này.