1.001 kiểu dịch...
Ba ngày trước khi Harry Potter And The Deathly Hallows (Harry Potter và Tử thần tích) được phát hành trên thế giới, các bản tiếng Anh của cuốn sách này đã lác đác xuất hiện trên một số diễn đàn quốc tế. Trong tâm trạng nửa tin nửa ngờ, không ít thành viên của các diễn đàn trong nước đã copy những bản này về đọc thử và chờ dịp... so sánh cùng bản gốc. Để rồi, ngày 21-7, thông tin được khẳng định: đó chính là bản "chuẩn" của HP7.
Ngay lập tức, nhiều diễn đàn tiếng Việt về Harry Potter cùng "xắn tay" vào việc. Quá sốt ruột, các fan hâm mộ vội vàng dịch... chương kết của HP7 (có độ dài gần hai trang) để biết về số phận cuối cùng của cậu bé phù thủy. Sau khi yên tâm với thông tin "Harry Potter vẫn sống sau cuộc chiến đấu cuối cùng", họ chuyển sang dịch bản tóm tắt nội dung 37 chương của Harry Potter và Tử thần tích.
Được lấy về từ những diễn đàn của người hâm mộ trên thế giới, các bản tóm tắt này có độ dài ngắn khác nhau và lần lượt xuất hiện đầy đủ trên nhiều trang web. Thậm chí, chưa hài lòng với những bản giới thiệu nội dung khá sơ sài, diễn đàn hpfo.net đã tổ chức để các thành viên của mình tự tóm tắt HP7. Theo kế hoạch, các bạn trẻ mê Harry Potter và có vốn tiếng Anh tốt sẽ lần lượt ghi danh để đọc và dịch tóm tắt từng chương của cuốn sách này.
Tới thời điểm này, có lẽ www.hp7vn.com là website duy nhất công khai dịch HP7 sang tiếng Việt.
Theo những thông tin trên diễn đàn, nhóm dịch giả trên gồm gần một chục thành viên và có tuổi đời khá trẻ. Công việc của họ được thực hiện theo hình thức dịch "cuốn chiếu" - cách làm quen thuộc của cộng đồng mạng.
Cụ thể, mỗi chương của HP7 được tách rời và phân công cho một "dịch giả" khác nhau. Trong quá trình dịch, đại diện của hp7vn.com vẫn không quên kêu gọi sự góp sức của các fan nhí: Khi bạn truy cập trang web này, tôi biết rằng bạn có cùng niềm yêu thích với chúng tôi. Vì thế, hãy cùng chúng tôi góp sức chung tay xây dựng dự án. Điều này mang đến lợi ích cho tất cả chúng ta.
Tính đến chiều 23-7, ba trên tổng số 37 chương của HP7 đã được dịch xong và đưa lên trang web www.hp7vn.com. Theo như tiến độ, ước chừng chỉ hai tuần nữa, toàn bộ 37 chương của HP7 sẽ được dịch xong và xuất hiện trên website này.
Chuyện "nhạy cảm" về bản quyền
| Bà Quách Thu Nguyệt, Giám đốc NXB Trẻ: Các bạn trẻ hãy tự giác Việc HP7 bị "dịch lậu" trên mạng là điều chúng tôi đã lường tới khi mua bản quyền. Vào thời điểm này, với tình hình vi phạm bản quyền xuất bản tại Việt Nam, việc vi phạm bản quyền như vậy nên chấm dứt. Trước mắt, chúng tôi chưa có biện pháp gì cụ thể. Chỉ mong các bạn trẻ tự giác hợp tác với chúng tôi bằng cách ngừng lại công việc của mình. Chúng tôi xin hứa với các bạn sẽ cố gắng đưa ra bản dịch tiếng Việt trong thời gian sớm nhất. |
Trong 2 năm 2003 và 2005, cộng đồng mạng đã lần lượt cùng dịch Harry Potter các tập 5 và 6 khá sớm trước khi bản dịch của NXB Trẻ được hoàn thành.
Tuy nhiên, sau hàng loạt những vụ kiện về bản quyền trong thời gian qua, ngoại trừ trường hợp của hp7vn.com, các diễn đàn còn lại dường như khá rụt rè và kín đáo khi nhắc tới việc cùng chung sức chuyển dịch HP7 sang tiếng Việt. Điển hình, thông báo tại diễn đàn Hpfo có ghi rõ: Không muốn làm tổn hại đến lợi ích của đôi bên, chúng tôi quyết định thay vì dịch truyện, Hpfo sẽ chỉ tóm tắt truyện cho các bạn theo từng chương. Như vậy, Hpfo sẽ không vi phạm công ước Berne, và làm ảnh hưởng đến quyền lợi của NXB Trẻ.
Còn với trường hợp của hp7vn.com, dường như biết được tính chất "nhạy cảm" về việc xâm phạm bản quyền, những người thực hiện website này đã "rào đón" trước: Đây là một dự án phi lợi nhuận xây dựng bởi rất nhiều bạn trẻ có niềm đam mê đọc và dịch bộ truyện này.
Công việc này xuất phát từ mong muốn được đóng góp một phần sức lực nhỏ bé của mình để đem Harry đến gần với độc giả Việt Nam trong thời gian ngắn hơn. Và hơn thế nữa, còn là mong muốn được thực hiện một mơ ước, mơ ước được chứng minh với thế giới rằng: Thế hệ trẻ của Việt Nam là những con người có tài năng, có đam mê và sẵn sàng thực hiện niềm đam mê đó.
Chưa biết cái "mơ ước" to đùng ấy có đủ để NXB Trẻ "bỏ qua" về vấn đề bản quyền không? Nhưng nếu đọc bản dịch trên hp7vn.com, người đọc khắt khe khó lòng thỏa mãn với văn phong và cách diễn đạt của những "dịch giả" này.
Tuy nhiên, theo kế hoạch, dự kiến phải tới giữa tháng 10-2007, NXB Trẻ mới hoàn thành và phát hành bản dịch HP7 của dịch giả Lý Lan với giá bán trên dưới 100 ngàn đồng. Bởi vậy, không có gì khó hiểu khi những fan trẻ tuổi vẫn ào ào vào website trên để thỏa mãn sự tò mò của mình.
