Từ khi đổi mới đến nay, công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc triển khai đường lối mới của Đảng, bổ sung, phát triển nhiều vấn đề lý luận góp phần tạo cơ sở hình thành đường hướng, mô hình và bước đi phù hợp trong từng giai đoạn phát triển... Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ, chậm được tổng kết, nhiều vấn đề mới chưa được tập trung nghiên cứu sâu.
Để công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả thiết thực, các cấp, ngành cần coi trọng nhận thức lý luận, không ngừng nâng cao trình độ tổng kết thực tiễn. Xác định đúng trọng tâm, vấn đề, đề tài cần nghiên cứu trong tổng thể chương trình, mục tiêu, yêu cầu nội dung xác định thống nhất, thiết thực. Phát triển, thu hút và phát huy đội ngũ cán bộ, chuyên gia khoa học đủ tâm, đủ tầm, có trình độ lý luận cao, thực tiễn phong phú và bản lĩnh chính trị vững vàng tham gia các hoạt động nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và quá trình hoạch định đường lối, chiến lược, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Bảo đảm các điều kiện vật chất và môi trường tranh luận khoa học cởi mở, dân chủ có nguyên tắc, thông tin thuận lợi và tôn trọng, tôn vinh xứng đáng các sáng tạo khoa học thật sự có giá trị. Mở rộng hoạt động quốc tế, đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế trong công tác lý luận. Khoa học hóa và hiện đại hóa các phương pháp, công cụ nghiên cứu; đẩy mạnh công tác lý luận phê bình, đánh giá, nghiệm thu và xã hội hóa kết quả nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn...