Ngày 18/4 (nhằm ngày mồng 2 tháng 3 Bính Ngọ), Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, Ban Bảo trợ điện Huệ Nam (còn gọi điện Hòn Chén) - Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế, Chi hội Di sản văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu thành phố Huế phối hợp tổ chức Lễ hội điện Huệ Nam năm 2026 với sự tham dự của hàng trăm thanh đồng, đạo hữu theo tín ngưỡng thờ Mẫu cùng đông đảo người dân địa phương và du khách.
Nét độc đáo của Lễ hội điện Huệ Nam (điện Hòn Chén) năm nay là lần thứ 4 tái hiện lại lễ rước - cung nghinh Thánh Mẫu bằng đường bộ từ Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo (352 Chi Lăng) lên công viên Thương Bạc cạnh sông Hương (đường Trần Hưng Đạo, phường Phú Xuân (thành phố Huế) trước khi xuống thuyền di chuyển lên điện Huệ Nam.
Ngay từ sáng sớm, hàng trăm thanh đồng, đạo hữu dự lễ hội điện Huệ Nam đã tham gia lễ rước bằng đường bộ cùng đông đảo người dân, du khách có mặt tại Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo để tham gia nghi lễ cung nghinh Thánh Mẫu.
Ngay sau lễ cáo, Ban tổ chức đã tiến hành nghi lễ cung nghênh bằng đường bộ đi qua các tuyến đường trung tâm thành phố Huế. Đoàn cung nghênh bắt đầu từ Thiên Tiên Thánh giáo (352 Chi Lăng) dọc theo tuyến đường Chi Lăng, qua cầu Gia Hội lên đường Trần Hưng Đạo, trước khi dừng lại không gian công viên Thương Bạc.
Nét đặc sắc của lễ hội năm nay là hoạt động rước - cung nghinh Thánh Mẫu bằng đường bộ với sự tham gia của hàng trăm thanh đồng, đạo hữu lễ rước long kiệu Thánh Mẫu và hòm sắc vua phong, cùng các vật thờ cúng như tán, cờ, quạt; có đội hầu bóng, những người phục dịch và đông đảo du khách đi theo.
Thông qua lễ rước - cung nghinh Thánh Mẫu nhằm xây dựng một carnival dân gian độc đáo, có quy mô lớn, phô diễn nét độc đáo của những trang phục cổ xưa đầy màu sắc, kết hợp các hình thức diễn xướng, vũ điệu đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu.
Cùng với các hương án, đông đảo các thanh đồng, đạo hữu trong trang phục truyền thống với cờ, phướn tạo nên một đám rước đa màu sắc nhưng vẫn giữ được không khí trang nghiêm, thành kính.
Theo Ban tổ chức Lễ hội điện Huệ Nam, đây là lần thứ 4 một lễ hội truyền thống, đa sắc màu theo tín ngưỡng thờ Mẫu được tái hiện và xây dựng một carnival dân gian độc đáo, có quy mô lớn tại Festival mùa Hạ trong khuôn khổ Festival Huế 2026. Năm nay, lễ hội thu hút khoảng 5.000 người tham gia với hơn 35 bằng, án (thuyền rước) trên sông.
Với đoạn đường hơn 2km, đoàn rước với các hương án cùng hàng trăm thanh đồng, đạo hữu trong trang phục truyền thống cùng cờ trống, phướng… tạo nên không khí lễ hội trang nghiêm. Dọc hai bên đường đoàn rước đi qua có rất nhiều người dân du khách chào đón, tạo nên không khí lễ hội cộng đồng đa màu sắc, độc đáo.
Tại công viên Thương Bạc, Ban tổ chức cùng Đoàn cung nghênh đã làm lễ cáo yết cầu an trước khi nghênh giá xuống các bằng, án (thuyền rồng) để ngược theo dòng sông Hương lên thượng nguồn đến điện Huệ Nam, thuộc phường Kim Long (thành phố Huế).
Ngoài lễ rước Thánh Mẫu bằng đường bộ, nét độc đáo của lễ hội truyền thống điện Huệ Nam còn là hoạt động rước Thánh Mẫu bằng hàng loạt bằng, án, thuyền rồng di chuyển trên sông Hương.
Hoạt động rước Thánh Mẫu trên sông Hương có sự tham gia của hàng chục chiếc thuyền rồng, bên trong đặt long kiệu Thánh Mẫu và hòm sắc vua phong, cùng các vật thờ cúng như tán, cờ, quạt. Đoàn thuyền có sự tham gia của đông đảo các thanh đồng, đạo hữu, những người phục dịch và du khách hành hương theo các thuyền lên điện Huệ Nam.
Tại điện Huệ Nam, sau khi sắp xếp nghi lễ và khai hội, Lễ hội tiếp tục diễn ra nghi lễ quan trọng khác như lễ Chánh Tế, cầu nguyện Quốc thái dân an và lễ Hoàn tạ… Đoàn thuyền rồng sau đó sẽ quay đầu trở về Thánh đường Thiên Tiên Thánh giáo (352 Chi Lăng).
Theo ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế, lễ hội điện Huệ Nam được biết đến là sinh hoạt truyền thống mang yếu tố văn hóa tâm linh thờ phụng Thánh Mẫu Thiên Y A Na được tổ chức vào tháng 3 và tháng 7 âm lịch hằng năm.
Lễ hội thu hút hàng vạn lượt người đến tham dự và đây được xem là một Festival văn hóa dân gian, cộng đồng đặc trưng của vùng đất Cố đô. Cuối năm 2024, lễ hội điện Huệ Nam được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Lễ hội điện Huệ Nam năm nay diễn ra trong hai ngày 18 và 19/4 (nhằm mồng 2 và 3 tháng 3 âm lịch), là lễ hội dân gian truyền thống mang yếu tố văn hóa tâm linh thờ phụng Thánh Mẫu Thiên Y A Na của một bộ phận dân cư xứ Huế nói riêng và cả nước nói chung, được tổ chức hằng năm tại ngôi điện nằm trên núi Ngọc Trản bên bờ sông Hương, nơi thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu.
Ngoài các lễ chính, còn các lễ phóng sanh, phóng đăng, với các làn điệu chầu văn xứ Huế... thu hút nhiều du thuyền ngược dòng sông Hương với lượng du khách rất đông đến từ các tỉnh, thành trong cả nước đến với lễ hội.
