"Cụm tàu, thuyền an toàn" ở Hải Phòng

Phường Ngọc Hải có bờ biển dài hơn bốn km, một cửa lạch rất thuận tiện cho tàu, thuyền ra vào. Phường có 7.450 nhân khẩu, chủ yếu sống bằng nghề khai thác, dịch vụ thủy sản; có hàng trăm tàu, thuyền đánh bắt hải sản, trong đó có nhiều tàu đánh bắt xa bờ. Do đặc điểm các tàu, thuyền hoạt động vùng khơi, dài ngày, quản lý lại chưa tốt nên tình trạng tranh chấp ngư trường diễn biến hết sức phức tạp. Mấy năm trước, ở Ngọc Hải thường xảy ra thuyền lớn chèn ép thuyền bé, mạnh ai nấy làm, một số ra vào cửa lạch tùy tiện, đi không ai biết về không ai hay; ngư dân cùng làm ăn trên biển gặp nhau không hỏi chưa nói gì đến tai nạn xảy ra không ai cứu giúp; một số người trên bờ chạy theo lợi nhuận tiếp sức cho con buôn tranh mua, tranh bán hải sản gây mất an ninh - trật tự nơi cửa lạch, bến đậu.

Nhận rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc phát triển kinh tế biển và bảo vệ an ninh - trật tự, từ đầu năm 2003, phường Ngọc Hải tiến hành xây dựng "Cụm tàu, thuyền an toàn" để vừa tổ chức đánh bắt hải sản có năng suất, hiệu quả, vừa giữ gìn môi trường lành mạnh trên biển. Ngày đầu triển khai không mấy "thuận buồm xuôi gió". Trong ngư dân có người nói: "Tập quán cha ông từ xưa đánh bắt hải sản là một bí quyết, phải được tự do với kinh nghiệm riêng của mỗi người"; kẻ xấu tung tin "gia nhập cụm tàu, thuyền an toàn là đánh bắt được Nhà nước thu mua hết với giá rẻ, vợ con không có cá ăn", không ít người tỏ ra chán nản.

Thấy được tính chất phức tạp của việc xây dựng "Cụm tàu, thuyền an toàn", phường Ngọc Hải đã chủ động phối hợp Ðồn 38 Bộ đội Biên phòng TP Hải Phòng thành lập ban chỉ đạo, phân công đồng chí Chủ tịch UBND phường làm trưởng ban, trưởng các ban, ngành, đoàn thể trong phường làm thành viên, đồn biên phòng là cơ quan thường trực. Dựa vào Nghị định 161/2003/NÐ-CP năm 2003 của Chính phủ về Quy chế khu vực biên giới biển, ban chỉ đạo soạn thảo quy chế hoạt động của "Cụm tàu, thuyền an toàn", lấy ý kiến đóng góp của đông đảo ngư dân trong phường. Nội dung quy chế quy định mỗi tàu, thuyền phải có sổ hành trình, mỗi lần ra khơi đăng ký rõ các thành viên, thời gian, khu vực đánh bắt; khi ra vào, neo đậu phải đúng luồng lạch và nơi quy định; khi hoạt động sản xuất trên biển phải nêu cao tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái giúp đỡ lẫn nhau; tích cực tham gia cứu hộ, cứu nạn trên biển.

Quy chế còn giao cho các chủ tàu, thuyền có máy công suất lớn đánh bắt xa bờ, dài ngày làm cụm trưởng và có trách nhiệm tự quản lý an toàn về người, phương tiện, ngư cụ trong suốt thời gian hoạt động trên biển; thuyền viên được tuyển chọn trong lực lượng đoàn viên, thanh niên, bộ đội xuất ngũ. Các tổ, đội công tác biên phòng và các đoàn thể của phường đã mở một đợt tuyên truyền sâu rộng, nói rõ lợi ích của việc tham gia "Cụm tàu, thuyền an toàn" là bảo đảm việc làm thường xuyên, tạo điều kiện để ngư dân mở rộng ngư trường, là biện pháp bảo vệ an toàn về người và phương tiện trong suốt quá trình đánh bắt trên biển, là điểm tựa để ngư dân an tâm ra khơi sản xuất dài ngày. Bằng nguồn kinh phí hiện có, phường đã hỗ trợ thêm để các tàu, thuyền mua sắm phao cứu sinh và phương tiện thông tin liên lạc thông suốt từ tàu, thuyền với bờ.

Quá trình hoạt động của "Cụm tàu, thuyền an toàn" luôn gắn với việc thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư". Hằng năm vào dịp Ngày Biên phòng toàn dân (3-3) phường Ngọc Hải và Ðồn biên phòng 38 tổ chức hội nghị sơ kết đánh giá kết quả hoạt động của "Cụm tàu, thuyền an toàn", qua đó biểu dương, khen thưởng thành tích người tốt, việc tốt.

Ðến nay, phường Ngọc Hải đã thành lập được chín "Cụm tàu, thuyền an toàn" (mỗi cụm có từ năm tàu, thuyền đánh bắt xa bờ) thu hút hàng nghìn lao động nghề biển. Chỉ tính trong năm 2004, ngư dân của Ngọc Hải đã ngăn chặn tám vụ dùng thuốc nổ đánh bắt cá, 12 vụ trộm cắp ngư lưới cụ, bốn vụ buôn lậu, cung cấp nhiều nguồn tin quan trọng vi phạm chủ quyền an ninh vùng biển cho các lực lượng chức năng; tham gia trục vớt bốn tàu vận tải bị đắm, cứu sống bảy ngư dân Trung Quốc gặp nạn, dắt lái 42 tàu, thuyền bị chết máy vào bờ an toàn. 100% số tàu, thuyền của chín cụm trong phường không để xảy ra mất an toàn về người, phương tiện và ngư lưới cụ. Thuyền viên các cụm tàu, thuyền còn phối hợp với công an và Bộ đội Biên phòng tuần tra giữ gìn an ninh - trật tự cửa biển, nơi bến bãi neo đậu; tham gia giải tán nhiều tụ điểm tệ nạn xã hội.

Năm 2005, đã phát hiện 13 vụ có liên quan ma túy, trong đó giúp các lực lượng chức năng bắt ba đối tượng buôn bán 3,8 gam hê-rô-in, vận động tám đối tượng đi cai nghiện. Ngày 20-6-2005 trong lúc tuần tra bến bãi, ngư dân Cụm tàu, thuyền số 3 đã bắt quả tang Lưu Ðình Dũng, 27 tuổi ở xóm Hạnh Phúc đang trộm cắp bếp ga, ti-vi của Cụm tàu, thuyền số 1, tổ tuần tra đã giao đối tượng và tang vật cho Công an thị xã Ðồ Sơn xử lý. Do tổ chức quản lý nghề biển chặt chẽ, an ninh - trật tự bảo đảm, sản lượng đánh bắt của Ngọc Hải hằng năm tăng (năm 2000 là 1.500 tấn, năm 2004 là 2.650 tấn), mỗi đợt ra khơi một ngư dân thu nhập hơn năm triệu đồng, nhờ đó nhiều ngư dân giàu lên từ nghề biển.

Chỉ tính riêng tàu của ông Hoàng Gia Thơm, 56 tuổi ở xóm Ðộc Lập, mỗi chuyến đi bảy ngày, sản lượng đánh bắt từ 2 đến 2,5 tấn cá, thu từ 30 đến 35 triệu đồng, các thuyền viên của ông có nhà cửa khang trang, sắm đủ đồ dùng, tiện nghi trong gia đình, con cái đều được cắp sách đến trường. Hiện nay ở Ngọc Hải, 70% số hộ có nhà ở kiên cố, 85% có xe máy, 100% có ti-vi, ra-đi-ô cát-sét. Với kết quả đạt được, năm 2004-2005, phường Ngọc Hải có 4/9 "Cụm tàu, thuyền an toàn" được công nhận Ðiển hình tiên tiến phong trào quần chúng bảo vệ chủ quyền an ninh vùng biển, được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen, Cờ thi đua xuất sắc và hiện được UBND thị xã Ðồ Sơn chọn nhân rộng mô hình trong địa bàn.

NGUYỄN QUANG DỰ
(Cục Chính trị - Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng)