Vào thời điểm ác liệt chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, ba đội tàu Giải phóng, Tự lực và Quyết thắng - tiền thân của Công ty vận tải biển Việt Nam (VOSCO) ngày nay, được thành lập.
Cán bộ, sĩ quan, thuyền viên của công ty đã không ngại gian khổ, hy sinh, vượt qua muôn vàn khó khăn thử thách và sự phong tỏa của đế quốc Mỹ, kiên trì bám biển, bám tàu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ vận tải bằng đường biển, tiếp nhận hàng nhập khẩu về cảng Hải Phòng, vận chuyển hàng hóa, phương tiện chiến đấu chi viện cho khu 4 và chiến trường miền nam. Trong cuộc chiến đấu quyết liệt với kẻ thù trên biển, 160 cán bộ, công nhân viên, sĩ quan, thuyền viên của công ty đã hy sinh anh dũng. Hàng nghìn tấn phương tiện bị phá hủy do máy bay và thủy lôi của Mỹ. Ðảng và Nhà nước đã đánh giá cao sự hy sinh và công lao đóng góp của Công ty vận tải biển Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc và đã dành cho công ty nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có hai đội tàu được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.
Miền nam được giải phóng, chỉ mấy ngày sau chiến tranh kết thúc, sau khi chuẩn bị xong cầu bến, luồng lạch, bố trí hoa tiêu; ngày 13-5-1975, tàu của công ty đã kịp thời có mặt ở Bến cảng Nhà Rồng chở hơn ba trăm cán bộ các ngành chi viện cho việc tiếp quản thành phố. Tiếp theo đó, tàu của công ty lần lượt có mặt tại các cảng khác của miền nam, kịp thời phục vụ tiếp quản và xây dựng đất nước sau chiến tranh. Ðể hoàn thành nhiệm vụ được giao, công ty tập trung mọi nguồn lực để phát triển đội tàu. Trong điều kiện khó khăn về vốn, công ty đã biết áp dụng linh hoạt các phương thức vay mua và thuê mua theo tập quán hàng hải thế giới. Nhờ vậy, chỉ trong mười năm, từ 1975 đến 1985, đội tàu của công ty đã có những bước phát triển nhảy vọt. Ðến năm 1985, đội tàu của công ty đã có 23 chiếc với tổng trọng tải 260 nghìn tấn, mở rộng phạm vi hoạt động đến hầu khắp các cảng trên thế giới.
Vào những năm 90 của thế kỷ 20, nền kinh tế đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường. Ðể từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh, một mặt công ty từng bước chuyển đổi cơ cấu đội tàu theo hướng trẻ hóa và chuyên môn hóa; từng bước nâng cao trình độ quản lý và khai thác tàu của sĩ quan, thuyền viên và cán bộ quản lý. Thực hiện chủ trương của cấp trên về việc hỗ trợ các đơn vị bạn trong tổng công ty cùng phát triển, công ty đã chuyển giao cho các công ty bạn mười tàu, đồng thời ký các hợp đồng tín dụng trong nước và ngoài nước để mua thêm mới và tàu ít tuổi hơn, phù hợp yêu cầu của thị trường. Nhờ vậy chỉ trong vòng mười năm, đội tàu của công ty đã được thay đổi về chất, phù hợp yêu cầu ngày càng cao của thị trường vận tải biển, vừa nâng cao uy tín đội tàu vừa nhận được nhiều hợp đồng vận tải với doanh thu ổn định.
Bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HÐH đất nước, công ty mạnh dạn đi đầu trong việc hợp đồng đóng mới tàu hàng cỡ lớn trong nước, tạo "cú hích" cho ngành đóng tàu phát triển, thực hiện chủ trương của Ðảng và thành phố tạo ra những sản phẩm mũi nhọn phục vụ trong nước và xuất khẩu. Cùng với phát triển đội tàu, công ty chú ý nâng cao chất lượng hệ thống quản lý bao gồm cả hai yếu tố cơ bản là con người và trang thiết bị vật chất, kỹ thuật. Trước hết là việc đầu tư để đào tạo và đào tạo lại đội ngũ sĩ quan, thuyền viên và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu quản lý và khai thác đội tàu trong cơ chế thị trường. Công ty đã đi đầu trong việc tìm hiểu và áp dụng các bộ luật quốc tế về hàng hải, nhất là Bộ luật quản lý an toàn hàng hải quốc tế, các công ước quốc tế về tiêu chuẩn đào tạo, cấp bằng cho sĩ quan, thuyền viên, Bộ luật an ninh tàu và cảng biển... Công ty tăng cường đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị cho đội tàu theo các yêu cầu mới nhất của Tổ chức Hàng hải quốc tế. Ðồng thời đầu tư mua nhiều phần mềm quản lý của các hãng tàu tiên tiến trên thế giới để áp dụng vào công tác quản lý khai thác đội tàu của công ty có hiệu quả hơn. Nhờ vậy, uy tín của đội tàu công ty ngày càng được nâng cao. Tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp trong doanh nghiệp, công ty coi trọng công tác xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Ðảng bộ công ty trực thuộc Thành ủy Hải Phòng, liên tục được công nhận đảng bộ trong sạch, vững mạnh. Ðảng bộ đã phát huy được vai trò lãnh đạo đơn vị thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, làm tốt công tác tư tưởng, công tác tổ chức và cán bộ. Ðảng viên trong đơn vị là những người lao động gương mẫu, là trung tâm đoàn kết nội bộ tạo thành một khối thống nhất để vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ. Tổ chức công đoàn và đoàn thanh niên công ty đã hăng hái đi đầu trong mọi hoạt động, góp phần hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ của công ty.
Ba mươi lăm năm qua, trải qua nhiều giai đoạn của lịch sử, dưới sự lãnh đạo của Ðảng, sự chỉ đạo của ngành; cán bộ, đảng viên, sĩ quan, thuyền viên Công ty vận tải biển Việt Nam đã nỗ lực phấn đấu, liên tục hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, tốc độ tăng trưởng cao, năm sau cao hơn năm trước, tiếp tục bảo toàn và phát triển vốn và tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp, xây dựng được một đội tàu có trọng tải khá trong khu vực, được trang bị hiện đại, có đội ngũ sĩ quan, thuyền viên vững vàng về nghiệp vụ, có tính chuyên nghiệp cao, kinh doanh hiệu quả trong điều kiện cạnh tranh khắc nghiệt của thị trường, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế có kết quả, nâng cao vị thế của đội tàu Việt Nam trong khu vực và thế giới. Công ty luôn luôn đi đầu trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Ðảng và Chính phủ, hoàn thành xuất sắc các nghĩa vụ với Nhà nước, bảo đảm việc làm và đời sống ổn định cho người lao động. Năm 2004, doanh thu của công ty đạt 1.307 tỷ đồng, đạt mức tăng trưởng 45% so với năm 2003; lợi nhuận tăng năm lần so với năm 2003; trích khấu hao để tái đầu tư mở rộng sản xuất tăng hai lần so với năm 2003.
Trước những thời cơ và thách thức mới, cán bộ, sĩ quan, thuyền viên Công ty vận tải biển Việt Nam đang có nhiều nỗ lực trong nhiều dự án mới phát triển nhanh đội tàu vận tải biển xa, nhằm phục vụ đắc lực sự nghiệp CNH, HÐH đất nước.
NGUYỄN VĂN TIỀM
Tổng Giám đốc Công ty vận tải biển Việt Nam