Một nhóm các nhà khoa học Mỹ đã so sánh mức năng lượng mà con người và tinh tinh phải tiêu thụ khi di chuyển. Họ đã thấy rằng, kiểu di chuyển bằng hai chân của con người có hiệu suất cao gấp bốn lần so với tinh tinh cho dù những con tinh tinh này đi bằng bốn chân hay hai chân.
Trong một bài báo trên tờ Tập san Viện Hàn lâm khoa học quốc gia (PNAS), các nhà khoa học này nói rằng khám phá của họ có thể giúp giải thích lý do tại sao mà con người chúng ta lại bước đi bằng hai chân, cũng như một số đặc điểm cấu trúc cơ thể con người.
Trước đây, một số nhóm nghiên cứu khác cũng đã từng đưa ra những luận điểm tìm cách giải thích về dáng đi bằng hai chân của loài người.
Một số nhóm cho rằng việc di chuyển bằng hai chân của con người xuất hiện là do những người tiền sử cần phải vươn lên cao để hái lượm thức ăn hoặc chuyển thức ăn cho đồng loại. Trong khi một loài động vật khác thì vẫn duy trì kiểu vận động bốn chân của loài linh trưởng. Những nhóm này đã nêu ra một ví dụ là loài vượn thường có dáng đứng thẳng khi chúng di chuyển giữa những nhánh cây nhỏ.
Một cuộc khảo sát được thực hiện hồi năm 1973 đã cho thấy một sự khác biệt rất nhỏ về hiệu suất tiêu thụ năng lượng giữa việc di chuyển bằng hai chân và bốn chân của loài linh trưởng. Tuy nhiên, những kết luận của cuộc khảo sát này đã gây ra nhiều tranh cãi bởi người ta chỉ thực hiện thí nghiệm trên những con tinh tinh non.
Bởi vậy, Tiến sĩ David Raichlen từ trường ĐH Arizona và các đồng nghiệp đã tiến hành một cuộc khảo sát mới trên năm con tinh tinh trưởng thành đã được huấn luyện để đi trên một chiếc bánh xe quay, bằng hai chân hoặc bốn chân.
Những con tinh tinh được thí nghiệm đeo một chiếc mặt nạ để các nhà khoa học có thể thu được lượng khí thở ra nhằm đo đạc những thông số như lượng khí ô-xy mà những con tinh tinh này tiêu thụ. Các nhà khoa học còn đánh dấu trên một số phần quan trọng của cơ thể như khủyu tay hay đầu gối bằng các dấu sơn trắng để phân tích dáng đi của các con tinh tinh bằng video.
Kết quả thu được sẽ được so sánh với kết quả từ bốn đối tượng khác là con người tham gia thí nghiệm trên cùng một chiếc bánh xe quay.
Sau khi phân tích kết quả so sánh, các nhà khoa học thấy rằng nói chung, con người tiêu thụ ít năng lượng hơn tới bốn lần so với tinh tinh trong việc di chuyển.
Mặc dù ba trong số năm con tinh tinh di chuyển bằng hai chân, nhưng chúng vẫn tiêu thụ nhiều năng lượng hơn so với bốn người tham gia thí nghiệm. Nhưng một trong số các con tinh tinh lại cho thấy một khuôn mẫu trái ngược - nó là con tinh tinh duy nhất đã đi với sải chân dài hơn.
Tiến sĩ Raichlen nhận xét: “Chúng ta đã có thể liên hệ giữa việc tiêu tốn năng lượng của loài tinh tinh với kết cấu bộ xương của chúng. Chúng ta cũng có thể nói chính xác tại sao có một số người nhất định lại tiêu thụ ít năng lượng hơn so với những người khác khi đi bộ”.
Các nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết cho rằng, những người tiền sử đã bắt đầu tiến hóa theo hướng cho phép họ di chuyển bằng hai chân dễ dàng hơn.
TS David Raichlen cho rằng những con người đầu tiên đã cho thấy sự thích nghi của họ thí dụ như cẳng chân dài hơn, và trong các hóa thạch của giống người Australopithecus, thí dụ như mẫu vật “Lucy” được phát hiện ở Ethiopia năm 1974, cũng có những dấu hiệu này.
