Ðể bắt chồng, người Bh' noong phải tổ chức lễ ăn mừng chiến thắng (Pơ-truh). Thông thường lễ ăn mừng chiến thắng không tuân theo một chu kỳ hay một quy luật tự nhiên nào. Chỉ biết rằng: với ước mơ chiến thắng người Bh' noong tổ chức làm lễ ăn mừng chiến thắng tại nhà rông (Nhia-Trêng) từ hai đến ba ngày đêm. Họ hàng thân thuộc, anh em láng giềng, các con cháu của họ dù có chồng hay ở rể, hoặc đi làm ăn xa đều được mời về dự lễ này. Ðây còn là dịp để họ có điều kiện ngồi với nhau để ôn lại truyền thống tổ tiên, hỏi thăm sức khỏe của nhau, bàn chuyện làm ăn, dặn dò, dạy bảo con cháu.
Người Bh' noong ở huyện Phước Sơn tỉnh Quảng Nam từ xưa đến nay theo chế độ mẫu hệ. Người con gái Bh' noong đóng vai trò chủ động trong việc tìm kiếm người chồng tương lai của mình, mà không có sự ép duyên hay ràng buộc của hai bên gia đình. Khi con cái ưng đâu là cha mẹ đồng ý.
Trước lễ ăn mừng chiến thắng khoảng 7 đến 10 ngày, cô con gái đã có sự chọn lựa chàng trai của mình trước (nếu có bao nhiêu chàng trai được lựa chọn thì sẽ có bấy nhiêu cuộc bắt chồng diễn ra), cha mẹ của những cô con gái đó bí mật gặp Hội đồng già làng bàn chuyện. Theo sự chọn lựa của các cô con gái mà Hội đồng già làng thường ấn định: Cô con gái nhút nhát, rụt rè, lao động kém, sức khỏe yếu, không biết dệt vải... với chàng trai lanh lẹ, sức khỏe tốt, lao động giỏi, biết săn bắn giỏi... Còn cô con gái đẹp nết, đẹp người, siêng năng, sức khỏe tốt... với chàng trai sức khỏe yếu, lao động kém... Thông qua lễ ăn mừng chiến thắng này thường có từ ba đến bốn cặp thành vợ, thành chồng. Theo tìm hiểu của chúng tôi, đây là một trong những tập tục mang đậm dấu ấn của một cư dân theo chế độ mẫu hệ ở vùng Trường Sơn - Tây Nguyên.
Lễ ăn mừng chiến thắng diễn ra từ hai đến ba ngày đêm và kết thúc vào ngày và đêm thứ ba thì tục bắt chồng được thực hiện vào ngày cuối cùng. Hội đồng già làng họp lại và phân công từ 10 đến 16 người cả trai, cả gái khỏe mạnh tham gia cuộc bắt chồng. (Những thanh niên này được Hội đồng già làng dặn dò rất kỹ là không được tiết lộ cho ai biết). Từng tốp trai gái bí mật đi tìm bắt những chàng trai đó cho dù những chàng trai này đang tắm dưới suối, vào rừng săn bắn hay đi chơi đâu đó... Họ tìm và bắt những chàng trai đó dẫn độ. Nếu những chàng trai này chống cự thì họ buộc và khiêng về nhà rông nơi Hội đồng già làng, cha mẹ, họ hàng, bạn bè nhà trai và những dân làng đang tụ tập ở đó để ăn uống, vui chơi, chuẩn bị kết thúc lễ ăn mừng chiến thắng.
Tại đây, Hội đồng già làng tổ chức một lễ ăn thề, lễ vật đơn giản, gồm một con gà cắt lấy tiết và ít rượu cần. Già làng dùng que tre chấm vào ché rượu vung lên đầu những chàng trai và các cô con gái; lấy huyết gà làm phép rồi bôi lên trán của những chàng trai, cô con gái. Tiếp đó già làng nâng lần lượt chén rượu cần đưa cho từng cô con gái uống trước, chàng trai uống sau.
Cứ thế hết cặp này đến cặp kia trong tiếng hò reo, vui mừng của Hội đồng già làng, cha mẹ, họ hàng, bạn bè, người thân, dân làng… Cả nhà rông rộn rã, vui mừng. Họ mời rượu cho những cặp trai gái đó và không quên những lời chúc tốt lành. Khi những cặp trai gái này đã thấm rượu say, họ lần lượt khiêng từng cặp vào một góc của nhà rông và lấy những tấm đồ đẹp nhất đắp lên cho từng cặp một trong tiếng reo vui của mọi người. Đến đây tục bắt chồng cơ bản đã hoàn tất. Ngày mai, họ qua lại nhà hai bên cha mẹ nhau để giúp đỡ gia đình mọi việc như bửa củi, lo cái nương, cái rẫy. Sau đó khoảng từ hai đến ba tháng hoặc một năm, gia đình tổ chức làm đám cưới.
Tục “bắt chồng” là sự hội tụ của những nét đẹp văn hóa đặc sắc còn bảo lưu nhiều yếu tố truyền thống trong nghi thức đám cưới của người Bh’ noong. Điều đáng nói, người Bh’ noong hôm nay không chỉ tiếp nhận những yếu tố văn hóa của cuộc sống văn minh, hiện đại, mà tục bắt chồng mang đậm bản sắc của một cư dân sống qua ngàn đời mà vẫn tồn tại như nguyên vẹn. Đó chính là sự ý thức sâu sắc về cội nguồn của cộng đồng dân tộc. Đây có thể được xem là nét văn hóa làng bản độc đáo của người Bh’ noong trên vùng Trường Sơn – Tây Nguyên.
