Lấy công nghệ blockchain làm nền tảng, NFT (Non-fungible token - một token (mã) không thể thay thế) được hình dung như một loại tài sản ảo hình thành nên chuỗi mã định danh phiên bản số của một bức tranh, bài hát, bản nhạc… nói chung là các tác phẩm nghệ thuật, thậm chí những vật phẩm có dấp dính đến người nổi tiếng, vật phẩm liên quan tới game...
Ra đời khoảng 2, 3 năm cách đây, nhưng bắt đầu được biết đến nhiều từ nửa cuối năm 2020, NFT đang kỳ vọng tạo nên các cú hích cho thị trường thương mại phi truyền thống. Trước cả khi làm choáng váng giới sưu tầm với file ảnh gần 70 triệu USD, nhà thiết kế đồ họa Mike Winkelmann đã từng bán được nhiều NFT các tác phẩm nghệ thuật trên sàn giao dịch điện tử Nifty Gataway với giá hàng chục triệu USD. Nắm bắt cơ hội mới trong thời đại toàn cầu hóa, một nhóm các nhà đầu tư trẻ ở Việt Nam đã thành lập nên dự án Cổng trời, ôm ấp tham vọng số hóa và định danh chủ sở hữu các tác phẩm nghệ thuật bằng công nghệ NFT trên nền tảng KardiaChain.
Ra mắt tại thành phố Hồ Chí Minh đầu tháng 4, dự án Cổng trời đã có phiên giao dịch lạc quan, mở bán thành công bảy tác phẩm, thu về 29.550Kai, trong đó NFT Góc riêng - bức tranh của họa sĩ Lương Lưu Biên được định giá cao nhất: 8.928 Kai (tương đương khoảng hơn 20 triệu đồng). Tiến về Hà Nội, ngày 27-4 dự án Cổng trời đã tổ chức lễ công bố hợp tác với Viet Art Now để phát triển mỹ thuật Non - fungible token NFT tại Việt Nam.
Là một diễn đàn (group) quy tụ đông đảo các họa sĩ đang hoạt động mỹ thuật, Viet Art Now do ba tên tuổi Phạm An Hải, Phạm Bình Chương, Phạm Hà Hải thành lập và điều hành (quản trị). Những năm qua, Viet Art Now luôn có các hoạt động thực hành nghệ thuật theo sát đời sống, nhất là song hành với dòng chảy của thị trường nghệ thuật. Từ năm 2016, Viet Art Now đã tổ chức nhiều triển lãm cũng như xuất bản sách giới thiệu các gương mặt nổi bật trong số các thành viên của nhóm. Cùng một điểm nhìn vì thị trường mỹ thuật Việt Nam phát triển lớn mạnh hơn, một thị trường mỹ thuật minh bạch hơn, nhiều cơ hội hơn cho các họa sĩ và nhất là thêm kênh giao tiếp với tác phẩm hội họa của công chúng rộng rãi, Viet Art Now và Cổng trời có cả niềm tin về tương lai quảng bá mỹ thuật đương đại Việt Nam ra thế giới.
Theo họa sĩ Phạm An Hải, “NFT sẽ góp phần tăng thêm tính xác thực của tác phẩm”. Một tác phẩm nghệ thuật được giới thiệu trên Cổng trời phải qua quá trình thẩm định chặt chẽ của một hội đồng giám tuyển có uy tín. Mỗi tác phẩm định dạng NFT sẽ là file kỹ thuật số có tính độc bản tồn tại trên môi trường internet, được xác thực bằng chữ ký số của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm. Một NFT sẽ giúp cho những người không có điều kiện nhìn tận mắt tác phẩm thật được tiếp cận với tác trong môi trường ảo. Những nhà sưu tầm sở hữu bộ sưu tập quý, chưa muốn công khai ra công chúng, cũng có thể giúp người yêu hội họa thỏa ước muốn bằng cách NFT những báu vật của mình. NFT cũng là phương tiện để tác phẩm lưu truyền vĩnh viễn trong trường hợp nếu có rủi ro, tác phẩm gốc biến mất, hư hỏng do gặp phải những tai nạn hy hữu. Những file NFT có trị giá như những tài sản được định lượng bằng tiền, và số tiền đó hoàn toàn tăng, giảm do nhu cầu của các nhà đầu tư…
Hy vọng NFT sẽ tạo thêm công cụ để đẩy lùi nạn tranh chép, tranh giả, họa sĩ Phạm An Hải hy vọng, dự án Cổng trời đẩy nhanh quá trình số hóa kho tác phẩm, tác giả của mỹ thuật Việt Nam và không chỉ Viet Art Now mà nhiều diễn đàn khác, hội nhóm khác, các họa sĩ khác cũng cùng tìm hiểu về một cách thức tiếp cận, quảng bá, khai thác tác phẩm hội họa còn rất mới mẻ, rất hấp dẫn này. Ông Phạm Toàn Thắng - nhà sáng lập và điều hành dự án Cổng trời cũng phấn chấn: “Ngoài Viet Art Now, Cổng trời đã bắt tay cùng Hội Mỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội công nghệ ghi âm Việt Nam, Viện trao đổi văn hóa với Pháp (IDECAF) và nhiều nhà sưu tầm lớn, nhiều cá nhân có các tài sản là các phẩm nghệ thuật đắt giá… và dự kiến trong một khoảng thời gian không xa, sàn giao dịch NFT Cổng trời sẽ hoạt động sôi nổi, hiệu quả cùng với hơn 50 sàn NFT hiện có trên thế giới…”
