Chống xả rác ra các kênh, rạch

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do nhiều năm liền công tác quản lý môi trường chưa chặt chẽ, sản xuất công nghiệp chưa chấp hành nghiêm Luật Bảo vệ môi trường và ý thức người dân trong bảo vệ môi trường chưa cao. Tuy các tuyến sông, kênh, rạch bị bồi lắng rất nhanh nhưng việc nạo vét, khơi thông dòng chảy lại chưa được đầu tư đúng mức. Theo Trung tâm chất lượng nước và môi trường - Phân viện Quy hoạch khảo sát thủy lợi Nam Bộ, nước tại hệ thống kênh, rạch tại TP Hồ Chí Minh đều bị ô nhiễm nặng. Các thành phần như: BOD5 (nhu cầu ô-xy sinh học), COD (nhu cầu ô-xy hóa học), chỉ tiêu vi sinh (coliform), hàm lượng chất lơ lửng (SS), kim loại nặng... vượt gấp nhiều lần tiêu chuẩn cho phép. Điển hình như các kênh Thầy Cai, An Hạ (huyện Củ Chi); kênh B, C (huyện Bình Chánh); kênh Bà Búp, Trần Quang Cơ (huyện Hóc Môn); kênh Tân Trụ, Hy Vọng (quận Tân Bình)... nước có mầu nâu đen, mùi hôi rất nặng, nhiều chỉ tiêu đều vượt tiêu chuẩn cho phép.

Đặc biệt, trên kênh Tân Trụ và kênh Hy Vọng, không những lòng kênh bị xả nhiều rác thải mà còn bị xả thải bởi phân gia súc, dẫn đến tình trạng ô nhiễm nặng nề. Tương tự, tại tuyến kênh chảy qua đường Phạm Văn Bạch, phường 15, quận Tân Bình; kênh chảy qua đường Bạch Đằng, phường 15 và kênh chảy qua đường Điện Biên Phủ, phường 22 (quận Bình Thạnh); tuyến kênh nằm xen lẫn trong khu dân cư phường 3, 4 (quận 4)… cũng đang trong tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng.

Đáng lo ngại hơn cả là hai tuyến kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè và Tàu Hủ - Bến Nghé, thành phố đã phải chi ra hàng nghìn tỷ đồng để cải tạo cũng đang có nguy cơ tái ô nhiễm. Có nơi, nước đã đổi mầu đen kịt và bốc mùi hôi. Nguyên nhân gây ô nhiễm chủ yếu là do tồn đọng quá nhiều rác thải do sự quản lý, giám sát việc xả thải, vứt rác ra kênh, rạch của các cơ quan chủ quản thời gian qua chưa thật sự hiệu quả. Vì thế cần tính đến việc áp dụng một phương pháp mới với sự chung tay góp sức của cộng đồng. Vì việc xả rác đúng nơi, đúng chỗ hay không tùy thuộc vào ý thức và sự giám sát lẫn nhau của cộng đồng. Do đó, cần tính chuyện bảo đảm môi trường cho kênh, rạch thông qua việc quản lý chặt chẽ rác thải ngay từ nguồn. Nghĩa là từ các gia đình, các cơ sở sản xuất. Bảo đảm cho rác thải được tập kết đúng chỗ để được thu gom, đưa đi xử lý chứ không bạ đâu vứt đấy.

Để làm được việc này, bên cạnh đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục cho cộng đồng dân cư về trách nhiệm của họ trong việc bảo vệ môi trường như vận động nhân dân tham gia phong trào bảo vệ môi trường, tổ chức những buổi tuyên truyền, tập huấn thu gom rác, vận chuyển rác đến đúng nơi quy định… thì cần xây dựng chương trình phối hợp giữa cơ quan môi trường với chính quyền địa phương ở xã, phường, thôn, ấp, tổ dân phố theo hướng giao cho thôn, ấp, tổ dân phố quản lý, giám sát việc xả rác ở trên địa bàn. Đặc biệt chú ý những địa bàn ven kênh, rạch. Giao cho mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên các tổ chức đoàn thể, chính trị xã hội phụ trách, từng địa bàn cụ thể, vừa thực hiện tuyên truyền, vận động, hướng dẫn xả rác đúng nơi, đúng chỗ, vừa quản lý, giám sát và can thiệp, nhắc nhở kịp thời khi có hiện tượng xả rác bừa bãi.

Trong số hàng nghìn tỷ đồng TP dành cho việc cải tạo môi trường kênh, rạch nên trích một phần kinh phí hỗ trợ, động viên các cá nhân, tổ chức ở cơ sở tham gia công tác quản lý, giám sát và hướng dẫn việc xả rác đúng nơi quy định. Chỉ khi người dân nhận thức được đầy đủ và tự giác bỏ rác đúng nơi thu gom thì mới không có tình trạng rác thải tràn ngập các con kênh.

Được biết, việc quản lý môi trường, trong đó có vấn đề xả rác thải nói chung đã được TP phân cấp về cho các quận, huyện, quận, huyện nào để rác phát sinh gây ô nhiễm môi trường thì lãnh đạo quận, huyện đó sẽ phải chịu trách nhiệm. Thế nhưng, trên thực tế, việc quản lý rác thải vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Vì thế, cần có sự vào cuộc, sự chung tay bảo vệ môi trường của cả cộng đồng để chống ô nhiễm ngay tại nguồn.