Khi ngư dân mạnh dạn đầu tư
Hợp tác xã (HTX) tàu thuyền Cổ Lũy (xã Nghĩa Phú, huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) nằm ở vùng giao thoa giữa hai dòng nước sông Trà Khúc và sông Phú Thọ - một nhánh rẽ của dòng sông Vệ. Lâu nay, tại vùng ngã ba sông này đã hình thành khu dân cư sầm uất, trên bến dưới thuyền, ngày đêm tấp nập. Mấy năm qua, HTX tàu thuyền Cổ Lũy đã hợp đồng đóng mới hàng trăm tàu đánh cá công suất lớn cho ngư dân các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thanh Hóa, Ninh Thuận, Ðà Nẵng để vươn ra khơi khai thác hải sản dài ngày và góp phần giữ vững chủ quyền lãnh hải thiêng liêng của Tổ quốc.
Khuôn mặt phấn chấn, anh Nguyễn Vũ, 38 tuổi ở xã Nghĩa Phú, huyện Tư Nghĩa chỉ vào hai chiếc tàu công suất lớn chuẩn bị hoàn thành cho biết, anh vừa ký hợp đồng hơn 840 triệu đồng để lắp máy có công suất 500 CV/chiếc phục vụ cho nghề giã cào đôi ở ngư trường khơi xa. Tổng chi phí đầu tư cho hai chiếc tàu này lên tới gần 2,8 tỷ đồng. Còn anh Trần Bổn, chủ hai chiếc tàu có tổng công suất 900 CV vừa mới đưa xuống nước cũng cho biết đang tổ chức kiểm tra lần cuối các thiết bị trên tàu và ngư lưới cụ, chỉ còn chờ các ngành chức năng kiểm định và cấp biển kiểm soát là ra khơi khai thác hải sản.
Tại các xã chuyên làm nghề biển ở Quảng Ngãi như Nghĩa Phú, Nghĩa An, Bình Châu, Tịnh Kỳ, Phổ Thạnh, Ðức Lợi, Phổ Quang hiện có hàng trăm hộ ngư dân mạnh dạn đầu tư hàng tỷ đồng để đóng mới tàu có công suất từ 250 CV trở lên. Phó Chủ tịch UBND huyện Ðức Phổ Trần Em, cho biết: Hiện nay ở Sa Huỳnh - Phổ Thạnh có khoảng 700 tàu đánh cá, trong đó 250 tàu có công suất từ 250 CV trở lên. Ðức Phổ hằng năm khai thác khoảng 40 nghìn tấn hải sản các loại. Riêng hai xã ven biển Nghĩa An và Nghĩa Phú hiện có gần 1.000 chiếc tàu đánh cá, trong đó có hơn 2/3 tàu thuyền chuyên đánh bắt dài ngày ở khơi xa. Bình quân một đôi tàu có tổng công suất từ 900 đến 1.000 CV với vốn đầu tư gần ba tỷ đồng, nếu trời yên biển lặng, được mùa cá, mực thì chỉ khoảng ba năm, ngư dân có thể thu hồi đủ vốn đầu tư ban đầu. Những làng chài Phổ Thạnh, Bình Châu và Cổ Lũy hiện nay đã trở nên sầm uất ở tỉnh Quảng Ngãi...
Là một người giàu kinh nghiệm trong việc đóng tàu đánh cá, ông Nguyễn Tư đã trở thành "cố vấn" đặc biệt cho HTX tàu thuyền Cổ Lũy. Ông Nguyễn Tư cho biết: Chiếc tàu cá tuy to lớn đến chừng nào đi nữa nhưng giữa biển khơi, nó trở nên hết sức bé nhỏ, nhất là khi biển động. Do vậy, bảo đảm các tính năng an toàn kỹ thuật trước khi đưa xuống nước mỗi con tàu là điều kiện bắt buộc, và HTX tàu thuyền Cổ Lũy đã làm được điều đó. Ðây cũng là lời giải cho việc không chỉ nhiều ngư dân ở Quảng Ngãi mà ngày càng có nhiều ngư dân ở các tỉnh Quảng Nam, Ðà Nẵng, Ninh Thuận, Thanh Hóa chọn HTX tàu thuyền Cổ Lũy đóng tàu lớn, đủ sức vươn ra khơi xa bám biển dài ngày của mình.
Kích cầu tạo động lực mới
Có thể nói, hai năm trở lại đây, nhờ nguồn vốn hỗ trợ lãi suất theo gói kích cầu của Chính phủ, ngày càng có nhiều ngư dân ở Quảng Ngãi đầu tư vốn để đóng mới tàu có công suất lớn và trang bị đầy đủ các phương tiện đi biển và ngư lưới cụ hiện đại để giã cào đôi ở ngư trường từ Quảng Ngãi đến Hoàng Sa, Trường Sa, Cát Bà. Trước đây, người dân vay vốn theo cơ chế tín chấp làm ăn kém hiệu quả bao nhiêu thì bây giờ, nguồn vốn vay theo cơ chế thế chấp và được hỗ trợ lãi suất của Chính phủ đã đem lại hiệu quả cao hơn hẳn. Nguồn vốn hỗ trợ lãi suất của Chính phủ đã tiếp thêm sức lực để bà con mạnh dạn cải hoán tàu cũ thành tàu mới hoặc đóng mới tàu có công suất lớn và dịch vụ hậu cần đi kèm, đủ sức bám biển dài ngày. Chủ trương kích cầu để thúc đẩy sản xuất phát triển của Chính phủ đã tạo nên động lực mạnh để đưa những đoàn tàu đánh cá có công suất lớn của ngư dân vững vàng tiến ra biển lớn, Chủ nhiệm HTX tàu thuyền Cổ Lũy Phạm Như Huỳnh cho biết: Mỗi đôi tàu đóng mới có công suất từ 450 đến 500 CV thì hộ ngư dân được vay hỗ trợ lãi suất trên dưới 500 triệu đồng, phần còn lại là vốn tự có hoặc huy động vốn trong gia đình, anh em. Khi đóng mới tàu có công suất lớn, ngư dân còn được hỗ trợ 50% kinh phí mua bảo hiểm con người và bảo hiểm thân tàu. Ðây cũng là một trong những yếu tố góp phần kích thích người dân ở vùng ven biển mạnh dạn đầu tư đóng mới tàu thuyền có công suất lớn. Nhờ đóng tàu lớn đủ sức di chuyển ngư trường khơi xa có hiệu quả kinh tế cao, ngư dân từng bước tự loại bỏ tàu thuyền có công suất nhỏ và mấy năm trở lại đây, HTX tàu thuyền Cổ Lũy cũng không còn ký hợp đồng nào đóng tàu nhỏ (công suất dưới 90 CV). Chủ nhiệm Huỳnh cho biết: Năm 2009 đưa xuống nước 30 chiếc tàu có công suất mỗi chiếc từ 450 đến 500 CV. Quý một năm 2010 đưa xuống nước 10 chiếc, phấn đấu cả năm 2010 này đưa xuống nước 40 chiếc tàu được đóng mới và cũng chừng ấy tàu thuyền được sửa chữa đã ký hợp đồng với chủ tàu ở các tỉnh Quảng Ngãi, Quảng Nam, Ðà Nẵng, Ninh Thuận và Thanh Hóa. HTX có 120 lao động cơ hữu, vào chính vụ, số lao động tăng lên đến hơn 200 người. Việc làm ổn định, thu nhập khá nên tất cả mọi thành viên trong đơn vị đều yên tâm sản xuất. Người thợ chính làm việc tại HTX có thu nhập bảy triệu đồng/tháng, thợ có tay nghề thấp hơn có mức lương 4 đến 4,5 triệu đồng/người/tháng. Hiện tại chúng tôi đã có đủ việc làm ổn định cho cả năm...
Cái khó của các cơ sở đóng tàu thuyền ở Quảng Ngãi bây giờ là thiếu nguyên liệu gỗ đóng tàu, thiết bị lạc hậu và không có đất để mở rộng nhà xưởng phục vụ sản xuất (nhiều cơ sở đóng tàu thuyền có diện tích quá chật hẹp). Tuy nhiên, với chiến lược đầu tư dài hơi, hợp lý của mình, nhiều cơ sở đóng tàu thuyền đã mạnh dạn vay vốn mua thêm phương tiện, máy móc tiên tiến, bảo đảm phục vụ đóng mới tàu có công suất lớn. Riêng HTX tàu thuyền Cổ Lũy đã được chính quyền địa phương đồng ý cho thực hiện dự án được xem là một công đôi việc: Bơm cát từ lòng sông Phú Thọ để vừa nạo vét luồng lạch vừa tận dụng lượng cát này để san lấp, mở rộng diện tích nhà xưởng thêm khoảng 3.000 m2; đồng thời góp phần cải thiện đáng kể về môi trường môi sinh ở vùng sông nước, dân cư sầm uất này. Và HTX tàu thuyền Cổ Lũy đang hoàn thiện các thủ tục cần thiết để sớm trở thành Công ty TNHH một thành viên, đáp ứng sự phát triển của nhiều hộ thành viên và ngư dân ở đây.