ND - Trên đời này, thua chị kém em bao giờ cũng là nỗi day dứt khôn nguôi. Một người, một tập thể, thậm chí một quốc gia cũng thế. Cho nên nói ra hay không nói ra, ai cũng cố gắng phấn đấu, chưa thể vươn lên đỉnh cao thì ít nhất cũng cho bằng chị bằng em, bạn bè, láng giềng.
Nhưng lấy tiêu chí gì để đánh giá, so sánh? Có nhiều tiêu chí lắm, đó là tầm cao trí tuệ, cuộc sống tự chủ, sung túc, ấm êm, hạnh phúc... Những người bình thường hay lấy đời sống, có khi là cái nhà, có khi là tiện nghi để so đo và cũng không có gì là không chính đáng. Phấn đấu cho bằng chị bằng em lại luôn là một động lực của mỗi người, mỗi tập thể, một quốc gia. Nhưng lại có nhiều cách để vươn lên, có cách chính đáng và có cả cách không chính đáng thậm chí lầm lỗi.
Gần đây đọc trên báo thấy có một số bạn trẻ sa vào vòng lỗi lầm mà giật mình. Một cô thiếu nữ con nhà lành ở một vùng quê nghèo, học hành cũng vào loại khá cho nên thi đỗ đại học, bố mẹ, họ hàng chắt chiu gửi con về thành phố theo học. Sự cố gắng của gia đình cũng đủ chu cấp cho cô ăn học nhưng chắc chắn không thể đủ cho cô ta chi tiêu rộng tay như những con em nhà khá giả. Trong ký túc xá, có những bạn gặp khó khăn hơn nhưng cô lại muốn nhìn vào những bạn "nổi trội" cho nên tự nhiên cô có mặc cảm từ cái áo mặc trên người cho đến cái xe đi trên đường, bữa ăn trong quán... đều "thua chị kém em". Trong trường cũng có nhiều bạn kiếm việc làm thêm để đỡ đần gia đình như làm gia sư, có bạn nhận giúp việc các nhà hàng kinh doanh đúng đắn trong các giờ nghỉ và ngày nghỉ. Cô cũng thử những việc đó, cũng kiếm thêm chút ít nhưng cô lại muốn kiếm được nhiều hơn, nhanh hơn. Và có người rủ rê cô làm việc khác để thỏa nỗi thèm muốn của cô. Thế rồi người ta bắt được cô trong một ổ mại dâm, lại còn nhận làm bồ nhí cho một người giàu có đã có gia đình chịu phận phụ thuộc. Tin đó gây sửng sốt cho bạn bè nhưng đau đớn hơn là khi thấy cô trả lời "Rằng cô làm việc đó để kiếm được nhiều tiền cho khỏi nỗi nhục thua chị kém em!" Và không ai chấp nhận cái kiểu bán rẻ nhân cách, hủy hoại cuộc sống, cam cảnh lệ thuộc cho cuộc ganh đua lấy vẻ bề ngoài hào nhoáng, và đó mới chính là nỗi nhục của cuộc đời cô!
NHÂN NGHĨA