Một nền hoạt hình phát triển lâu đời
Nền hoạt hình Nhật Bản khai sinh từ năm 1914, với những thước phim vô cùng sơ khai, theo kiểu tranh vẽ chuyển động khi hoạt hình châu Âu và Mỹ đã bắt đầu ảnh hưởng ra thế giới. Phải đến năm 1932, người Nhật mới có phim hoạt hình lồng tiếng đầu tiên với bộ phim Chikara To Onna No Yononaka.
Giữa những năm 50, hãng phim hoạt hình Toei Animation của Nhật Bản chính thức được thành lập, với kỳ vọng có thể tạo nên được những bộ phim hoạt hình tầm cỡ như của Walt Disney ở châu Á. Những bộ phim của hãng đã bước đầu chinh phục khán giả trong nước, như The Mischievous Prince Slay the Giant Serpent (1963); The Adventure of Horus, Prince of the Sun (1966); và Puss in Boots (1967). Nền hoạt hình bắt đầu vươn lên khẳng định mình, với nhiều tên tuổi tạo ảnh hưởng mạnh mẽ đến những thế hệ làm hoạt hình sau này, trong đó có hai cây đại thụ là Isao Takahata và Hayao Miyazaki.
Đặc biệt là Hayao Miyazaki, người đã chinh phục khán giả thế giới với những bộ phim độc đáo từ ý tưởng đến câu chuyện, hình ảnh, đẹp như trong mơ và cũng thấm đẫm chất nhân văn. Mỗi tác phẩm của Hayao Miyazaki ra đời đều được đông đảo công chúng đón đợi. Tên tuổi của ông cùng với xưởng phim hoạt hình Glibi đã làm nên một thời kỳ vàng son của hoạt hình Nhật, đỉnh cao là bộ phim “Spirited away” từng giành giải Oscar cho phim hoạt hình năm 2003.
Kể từ giai đoạn này, rất nhiều sản phẩm của hoạt hình Nhật Bản bắt đầu được thế giới biết tới, tiêu biểu là Astro boy, cậu bé người máy chống lại kẻ ác, sau này được Hollywood dựng lại thành phim truyện. Hàng loạt các nhân vật như Hello Kitty, anh em Mario, loạt phim Final Fantasy, Doremon, Pokemon, Thuỷ thủ Mặt trăng... lần lượt làm mưa làm gió trên cả thế giới trong các thập niên 60, 70, 80, 90 và 2000. Các nhân vật này cũng đem về đáng kể lợi nhuận cho Nhật Bản, không chỉ bán băng đĩa phim, khai thác hình ảnh, mà còn trong kinh doanh đồ chơi, trò chơi điện tử và nhiều loại hình giải trí khác liên quan.
Chinh phục từ những điều đơn giản nhất
Chia sẻ bí quyết làm nên thành công trong công cuộc chinh phục thế giới bằng hoạt hình, anh Yoshioka Norihiko, Phó Giám đốc Trung tâm Giao lưu văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam cho biết, đó là nhờ sự nhẫn nại.
Đã có rất nhiều thế hệ nghệ sĩ thầm lặng cùng nhau góp sức để đưa hoạt hình Nhật Bản ra thế giới, có người thành công, cũng có người thất bại. Tuy nhiên, những thất bại này không hề làm người Nhật nản lòng, mà giúp họ kiên trì hơn trên con đường đem tới cho thế giới một cái nhìn mới về hoạt hình nói chung và văn hoá Nhật Bản nói riêng.
Trong năm 2011, hoạt hình Nhật Bản đã lần lượt đến với khán giả Việt Nam qua nhiều chương trình của Trung tâm Giao lưu văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam, khởi đầu là Liên hoan phim hoạt hình Nhật Bản, và gần đây nhất là Triển lãm “Nhật Bản: Vương quốc của những nhân vật hoạt hình và biểu trưng”. Trước khi tới Việt Nam, triển lãm này cũng đã từng chinh phục đông đảo công chúng ở Trung Quốc, Đài Loan (TQ), Italia, Hungaria, Đức, Australia, Pháp, Philippines...
Anh Yoshioka Norihiko cho biết, các nhân vật hoạt hình gắn bó vô cùng mật thiết đối với người dân Nhật Bản. Thậm chí, có những tỉnh, những vùng còn có biểu trưng riêng bằng nhân vật hoạt hình mang bản sắc văn hoá đặc trưng riêng của vùng đó. Mỗi người dân Nhật đều không thể thiếu hình ảnh các nhân vật này trong cuộc sống hằng ngày, từ những đồ vật đơn giản nhất như cốc uống nước, xe đạp, quần áo... cho đến vật trang trí trong nhà, ngoài đường và ở những nơi công cộng.
