Tây Nam: Tràn lan thuốc nhập lậu cấp thấp
Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho biết, trước sự điều chỉnh chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ngành thuốc lá từ tháng 11 và 12-2005 đến nay, tình hình buôn lậu thuốc lá điếu rộ lên ở khu vực các tỉnh biên giới Tây Nam như An Giang, Long An, Đồng Tháp; Kiên Giang, Tây Ninh. Ngoài các sản phẩm thuốc lá điếu nhập lậu đã tồn tại trong nhiều năm qua như 555, Malboro, Jet, Hero... thị trường thuốc lậu xuất hiện các loại thuốc mang nhãn hiệu Elephant, Sunday, Golden Eagle, Vegas.
Ông Nguyễn Thái Sinh - Chủ tịch Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho biết, đây là các loại thuốc lá điếu cấp thấp giá rẻ từ Campuchia nhập lậu sang Việt Nam. Giá bán các loại thuốc này chỉ từ 1.300 đồng/bao đến 1.850 đồng/bao, rẻ hơn rất nhiều so với sản phẩm cùng loại sản xuất trong nước. Với giá rẻ, các loại thuốc nhập lậu cấp thấp đang "lũng đoạn" thị trường, con số thống kê chưa đầy đủ cho thấy mỗi tháng các loại thuốc này có thể tiêu thụ công khai với sản lượng bình quân khoảng 10 triệu bao/tháng.
Ông Nguyễn Thái Sinh nhấn mạnh: Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thuốc lá trong nước đang bị ảnh hưởng rất lớn bởi thuốc nhập lậu tràn lan thị trường. Do tình hình tiêu thụ gặp nhiều khó khăn nên các doanh nghiệp thuốc lá đã phải cắt giảm sản xuất, nhiều công ty thuốc lá (vốn chỉ sản xuất sản phẩm ở tầm giá thấp) đã phải giảm sản lượng đến dưới 50% so với cùng kỳ 2005. Cụ thể, năm 2006 theo kế hoạch toàn ngành Thuốc lá Việt Nam dự kiến sản lượng thuốc lá điếu là 4.700 triệu bao, nộp ngân sách 6.530 tỷ đồng.
Thực tế cho tới hết tháng 8-2006, sản lượng thuốc lá điếu đã giảm 6,30%, nộp ngân sách cũng giảm 4,20%. Điều nguy hại hơn là với tình trạng thuốc lá nhập lậu cấp thấp đang ngày càng trở nên công khai và phổ biến thì rất dễ hình thành một "gu" thuốc mới với sản lượng nhập lậu hàng trăm triệu bao/năm. Các loại thuốc nhập lậu cấp thấp cũng sẽ là nguy cơ cao cho sức khỏe người tiêu dùng bởi nguồn gốc và chất lượng không bảo đảm.
Tiêu hủy thuốc nhập lậu cấp thấp: Cần sớm được thực thi
Theo Ban Chỉ đạo 127 T.Ư, để ngăn chặn tình trạng buôn lậu thuốc lá, Bộ Thương mại, Ban Chỉ đạo 127 T.Ư đã phối hợp với UBND các tỉnh, thành có nhiều biện pháp tích cực như: Xây dựng phương án kiểm tra, ngăn chặn thuốc lá lậu, chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường hoạt động kiểm tra, kiểm soát trên các tuyến biên giới, các địa bàn trọng điểm.
Lực lượng liên ngành trong thời gian qua đã tổ chức một số chuyên án lớn, đánh trúng một số đầu nậu, đường dây buôn lậu thuốc lá có quy mô lớn, tuy nhiên kết quả vẫn còn rất hạn chế. Một trong những nguyên nhân khiến hoạt động chống buôn lậu thuốc lá chưa có hiệu quả cao là do thiếu kinh phí xử lý tiêu hủy thuốc nhập lậu. Giải pháp tái xuất thuốc lá nhập lậu (đang áp dụng đối với một số nhãn thuốc như Jet, Hero) cho thấy rõ những bất cập khi thuốc nhập lậu bị bắt giữ tái xuất sang Campuchia có khả năng sẽ "quay vòng" trở lại.
Kết quả bắt giữ thuốc lá lậu năm 2005 và tái xuất khoảng 6,5 triệu bao, chỉ bằng khoảng 1 - 1,5% lượng thuốc lá nhập lậu. Mới đây, Chính phủ đã chính thức cho phép thực hiện việc tiêu hủy thuốc lá nhập lậu cấp thấp và tiến tới thí điểm tiêu hủy thuốc lá nhập lậu tầm trung và cao cấp.
Phát biểu tại Hội nghị triển khai công tác này tại An Giang và Cần Thơ, Thứ trưởng Bộ Thương mại Phan Thế Ruệ - Phó ban Chỉ đạo 127 T.Ư - cho biết, việc tiêu hủy thuốc lá nhập lậu sẽ sớm được triển khai, đồng thời Ban Chỉ đạo 127 T.Ư yêu cầu các địa phương từ nay tới cuối năm cần tăng cường kiểm tra, kiểm soát thuốc lá nhập lậu.
Một nguồn tin khác từ Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam cho biết các thành viên của Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam đang tiến hành xây dựng chính sách phục vụ công tác chống thuốc lá nhập lậu, trong đó có việc hình thành nguồn kinh phí liên minh ngành công nghiệp thuốc lá để hỗ trợ trực tiếp các lực lượng chức năng trong việc kiểm tra, bắt giữ, xử lý, tiêu hủy toàn bộ thuốc lá nhập lậu.