Kể về ý tưởng sản xuất dưa hấu hình vuông của mình, Nguyễn cho biết: Năm 2004, tình cờ em được xem một chương trình truyền hình giới thiệu về trái dưa hấu vuông tại Nhật Bản. Nhìn thấy hình dáng của quả dưa trên màn hình rất lạ và đẹp, Nguyễn ước ao giá ở Việt Nam cũng có được giống dưa này để bày thờ Tết thì thật tuyệt.
Nguyễn đem chuyện này nói với ba mẹ là kỹ sư nông nghiệp Ðinh Công Mười và Tiến sĩ Trần Thị Ba (là giảng viên khoa nông nghiệp và sinh học ứng dụng), không ngờ được cổ vũ rất nhiệt tình. Nguyễn bắt đầu lên mạng in-tơ-nét để truy cập tất cả những gì liên quan đến trái dưa hấu vuông trên toàn thế giới. Tuyệt đối không có thông tin kỹ thuật nào về nó. Tất cả thông tin chỉ là vài hình ảnh trái dưa hấu vuông và giá bán 80 USD/quả tại Nhật. Ở Việt Nam cũng chưa có công trình nghiên cứu nào được công bố về việc sản xuất ra quả dưa hấu vuông, cũng chưa nghe nói nghệ nhân nào tạo được nó. Chỉ có người chạm khắc trên quả dưa để bày thờ trong ba ngày Tết.
Có sự trợ giúp của gia đình, Nguyễn đã mạnh dạn bắt tay thử nghiệm trong vụ dưa hấu Tết 2005. Rất tiếc, chuyện này đã không thành công. Mấy triệu đồng bố mẹ dành cho để làm thí nghiệm cũng... "hết veo". Trong 30 quả khởi điểm, chỉ có thể thu hoạch được bốn quả và kích thước nhỏ xíu, dưới 14 cm mỗi cạnh.
May mắn thay, sau Tết, khoảng tháng 3-2005, Trường ÐH Cần Thơ thông báo có kinh phí hỗ trợ sinh viên nghiên cứu khoa học. Dường như may mắn sắp đến, Nguyễn mạnh dạn đăng ký đề tài "Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tạo trái dưa hấu vuông và hình kim tự tháp (quả núi) phục vụ trưng Tết" và được trợ cấp năm triệu đồng dành cho nghiên cứu. Nhóm của Nguyễn lao đi mua vật liệu tạo khuôn, tìm nông dân để hợp tác, theo dõi hằng ngày sự phát triển của quả dưa để đưa nó vào khuôn cho thích hợp.
Ðinh Trần Nguyễn cho biết: Từ giống dưa Thành Long và dưa vàng, nhóm sinh viên đã quyết định ứng dụng công nghệ ép khuôn định dạng để cho ra giống dưa vuông. Vì thế, chất lượng trái dưa vẫn thơm ngon không khác gì so với dưa phát triển bình thường. Vấn đề kỹ thuật không hề đơn giản do hiệu ứng phụ phát sinh lúc quả dưa hấu bị đưa vào... "xà-lim". Ðiều này lý giải vì sao quả dưa sản xuất tại Nhật Bản giá bán đến 80 USD. Nguyễn áp dụng phương pháp canh tác mới, không cần tưới nước và sử dụng màn phủ nông nghiệp. Các giống dưa được tuyển chọn cho ra trái vuông là giống chất lượng cao, vỏ vàng hoặc xanh, ruột đỏ. Tết Bính Tuất, nhóm của Nguyễn sản xuất được 14 trái trong số 50 trái khởi đầu. Mang ra chợ Xuân Khánh, thành phố Cần Thơ bán, một cặp dưa vuông được người tiêu dùng trả tới giá 500.000 đồng. Cặp cuối cùng, có người sẵn sàng trả đến 650.000 đồng, nhưng không dám bán vì sợ... tuyệt giống.
Hiện nay tại Nhật Bản, Anh, Ấn Ðộ, Trung Quốc... người dân đã sản xuất được trái dưa hấu hình vuông, hình kim tự tháp nhưng giá bán rất cao. Nguyễn cho biết, em đang nghiên cứu quy trình sản xuất mới để giảm giá thành nhằm cung cấp cho đông đảo người dân. Ngoài ra, Nguyễn còn nghiên cứu và sản xuất dưa lê (Kim cô nương) có hình vuông. Ðây là giống dưa mới đang được thị trường ưa chuộng, tuy nhiên để "biến" chúng ra hình vuông hay kim tự tháp khó hơn nhiều so với dưa hấu. Cha của Nguyễn vừa nghỉ hưu và sẽ hỗ trợ em nghiên cứu sản xuất, hy vọng trong tương lai gần sẽ sản xuất dưa hấu, dưa lê... có hình dáng đẹp hướng đến xuất khẩu.
