Những vướng mắc về thủ tục đầu tư, quỹ đất, giải phóng mặt bằng và sự thay đổi nhu cầu sau sáp nhập địa giới hành chính đang đặt ra yêu cầu thành phố phải quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, bảo đảm các dự án sớm tạo ra nguồn cung thực tế.
Áp lực tiến độ và bài toán nguồn cung
Theo Sở Xây dựng Cần Thơ, tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030 của thành phố là 16.900 căn. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố phải hoàn thành 13.250 căn, gồm 11.713 căn nhà ở xã hội để bán, thuê mua và 1.537 căn nhà ở cho thuê.
Riêng năm 2026, chỉ tiêu được giao là 3.000 căn. Tuy nhiên, thành phố mới hoàn thành 724 căn, tương đương 24,13% kế hoạch năm.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Lê Công Lý, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ chưa đạt yêu cầu là thời gian chuẩn bị đầu tư kéo dài.
Bên cạnh đó, việc sáp nhập địa giới hành chính đã làm thay đổi sự phân bố dân cư và nhu cầu nhà ở giữa các khu vực.
Một bộ phận dân cư, hoạt động thương mại, dịch vụ từ các địa bàn thuộc hai tỉnh Hậu Giang và Sóc Trăng trước đây dịch chuyển về trung tâm Cần Thơ.
Trong khi đó, nhu cầu nhà ở xã hội tại một số địa bàn cũ giảm, khiến nhà đầu tư thận trọng hơn khi lựa chọn vị trí và quyết định triển khai dự án.
Thành phố phải rà soát, tính toán lại nhu cầu thực tế để điều chỉnh quy hoạch phân bổ quỹ nhà ở phù hợp. Đáng chú ý, dù quỹ đất công còn tương đối dồi dào, nhưng những vị trí đáp ứng yêu cầu phát triển nhà ở xã hội cao tầng, có hạ tầng đồng bộ và phù hợp nhu cầu người dân lại không nhiều.
Đây là một trong những trở ngại cần được giải quyết để tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Giám đốc Sở Xây dựng Mai Văn Tân cho biết: Ngành đã phối hợp với các sở, ngành, cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường cùng Trung tâm Phát triển quỹ đất rà soát quỹ đất, tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố bố trí địa điểm triển khai dự án.
Tuy nhiên, thị trường tại một số địa bàn sau sáp nhập còn trầm lắng, nhu cầu đăng ký mua nhà ở xã hội hạn chế, tạo thêm áp lực trong việc thực hiện chỉ tiêu năm 2026.
Trước thực tế này, thành phố định hướng phát triển song song nhà ở xã hội để bán, thuê mua và nhà ở cho thuê.
Cách tiếp cận này vừa giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, vừa mở rộng lựa chọn cho người lao động, cán bộ, công chức và các đối tượng có thu nhập chưa cao.
Siết trách nhiệm, đẩy nhanh triển khai dự án
Để khắc phục tình trạng chậm tiến độ, thành phố xác định phải tăng cường chỉ đạo, đôn đốc và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị.
Các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và giải phóng mặt bằng cần được rà soát, xử lý theo thời hạn rõ ràng, không để vướng mắc kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Đối với các dự án đang thi công, Sở Xây dựng tập trung đôn đốc nhà thầu tăng tốc, phấn đấu hoàn thành 724 căn trong năm 2026, đồng thời tạo điều kiện pháp lý để khoảng 2.508 căn đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai theo quy định.
Một trong những dự án đáng chú ý là khu nhà ở xã hội tại phường Cái Răng, quy mô gần 3.000 căn hộ, tổng vốn đầu tư gần 5.400 tỷ đồng. Dự án có diện tích gần 7,4 ha, gồm 6 tòa chung cư nhà ở xã hội cao 29 tầng, 2 tòa chung cư thương mại cao 30 tầng cùng các công trình thương mại, dịch vụ và hạng mục phụ trợ, dự kiến bàn giao nhà trước tháng 5/2030.
Ở phân khúc nhà ở cho thuê, thành phố thống nhất chủ trương giao Quỹ Đầu tư Phát triển thành phố làm chủ đầu tư dự án trên đường Nguyễn Văn Cừ, phường An Bình. Với diện tích khoảng 1,62 ha, dự án dự kiến xây dựng tòa nhà cao 18 tầng, cung cấp khoảng 1.000 căn hộ, tổng mức đầu tư khái toán 1.360 tỷ đồng.
Ủy ban nhân dân thành phố đang chỉ đạo các sở, ngành đẩy nhanh thủ tục pháp lý để sớm triển khai.
Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đề nghị Cần Thơ rà soát, điều chỉnh tiến độ, xem xét chuyển một phần khối lượng thực hiện năm 2026 sang giai đoạn 2027-2028, nhưng phải giữ nguyên tổng mục tiêu 13.250 căn của cả giai đoạn.
Thành phố cần làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, xác định trách nhiệm của các cơ quan liên quan và hoàn thiện báo cáo trước ngày 30/11/2026 theo Thông báo kết luận số 539 của Văn phòng Chính phủ.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng yêu cầu đưa chỉ tiêu nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào danh mục kiểm đếm thường xuyên trong kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm. Sở Xây dựng phải tổ chức kiểm tra, đôn đốc theo tháng, quý; kịp thời tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và đấu nối hạ tầng.
Đồng thời, cần lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính, kinh nghiệm, kiên quyết xử lý hoặc thu hồi những dự án chậm tiến độ, tránh tình trạng khởi công hình thức. Thành phố kỳ vọng các dự án mới khởi công được triển khai thuận lợi, tạo nguồn cung tăng mạnh vào năm 2028.
Yêu cầu đặt ra đối với thành phố hiện nay không chỉ là đẩy nhanh tiến độ xây dựng mà còn phải bảo đảm các dự án phù hợp nhu cầu thực tế, chất lượng công trình và khả năng tiếp cận của người dân.
Khi những điểm nghẽn về thủ tục, quỹ đất, nguồn vốn được tháo gỡ đồng bộ, nhà ở xã hội mới phát huy đầy đủ vai trò trong bảo đảm an sinh, giúp người lao động ổn định cuộc sống và gắn bó lâu dài với thành phố.
