Cần sớm có khung pháp lý nhằm ngăn chặn hiệu quả việc sản xuất ma túy tổng hợp

Ma túy tổng hợp (ATS) có tên là Amphetamin, Methamphetamin và Ecstasy đã lan rộng ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Đặc biệt thời gian gần đây, tại những địa bàn trọng điểm, trong các khách sạn, nhà hàng, vũ trường, quán bar, karaoke, tình trạng sử dụng ma túy tổng hợp, kích thích gây ảo giác tăng nhanh trong giới trẻ. Đã xuất hiện loại ma túy tổng hợp gồm nhiều thành phần khác nhau như: MDMA, Methamphetamin, Paracetamol, Cafein và Ketamin... Tám tháng đầu năm 2006, các lực lượng chức năng trong cả nước đã phát hiện và thu giữ 28.000 viên ATS. Thực tiễn cho thấy, đây là loại ma túy được ưa dùng trong giới trẻ, khả năng gây nghiện cao, dễ bị kích thích và giận dữ, hoang tưởng và có triệu chứng loạn thần kinh.

Do ma túy tổng hợp, bán tổng hợp được sản xuất từ các loại tiền chất khác nhau nên tình hình trên càng trở nên phức tạp khi lợi nhuận của việc buôn bán ma túy phần lớn phụ thuộc vào tình trạng sẵn có của các loại tiền chất, nhất là hàng năm số lượng các đơn vị xuất, nhập khẩu, sử dụng, buôn bán tiền chất tăng nhanh ở Việt Nam.

Hiện tại, cả nước có hơn 10.000 đơn vị có chức năng xuất, nhập khẩu, quản lý, sử dụng tiền chất (riêng năm 2005 và 8 tháng đầu năm 2006 có 312 công ty xuất, nhập khẩu 21 loại tiền chất với 358.000 tấn và 275.000 lít; trong đó có 1.760 tấn tinh dầu xá xị). Sự gia tăng sản xuất, buôn bán và lạm dụng ma túy tổng hợp đã kéo theo tình trạng thất thoát tiền chất, nhất là Việt Nam có vị trí cận kề với hai cường quốc về tiền chất là Trung Quốc và Ấn Độ.

Qua theo dõi, kiểm tra cho thấy, thủ đoạn của bọn tội phạm về tiền chất thường tập trung vào một số khâu sau: Lợi dụng công ty khác, hoặc tạo công ty giả để buôn bán tiền chất; sửa đổi chứng từ (mã số, khối lượng, nồng độ tiền chất...). Hầu hết các nhà cung cấp không biết rằng các loại tiền chất bị lợi dụng để sản xuất ra ma túy bất hợp pháp; tình hình kiểm soát càng trở nên khó khăn hơn khi việc mua bán, sử dụng tiền chất trong nước chưa có văn bản pháp luật quy định thích hợp.

Việc phát hiện ra nguồn tiền chất bị thất thoát với mục đích phi pháp là rất khó khăn, vì đối với một số loại tiền chất bọn tội phạm chỉ cần một lượng rất nhỏ để sản xuất ra một lượng rất lớn các chất ma túy. Ví dụ như một kg axit Lysergic đủ để sản xuất 10 triệu liều ma túy tổng hợp dạng LSD (ma túy gây ảo giác). Mặt khác, do tính công khai, hợp pháp và ảnh hưởng rất lớn của tiền chất đến nền kinh tế quốc dân nên đòi hỏi phải có cơ chế quản lý thích hợp, biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, nhất là những tiền chất có nguy cơ thất thoát cao.

Thời gian tới, các loại ma túy tổng hợp sẽ thay thế dần các loại ma túy truyền thống, số vụ sản xuất ma túy bất hợp pháp ngày càng phức tạp và nghiêm trọng (thí dụ như gần đây, các lực lượng chức năng đã phát hiện bắt giữ vụ sản xuất 140kg ma túy bán tổng hợp từ thuốc phiện và tiền chất anhydric axetic do đối tượng Trịnh Nguyên Thủy cầm đầu). Như vậy kiểm soát chặt chẽ các loại tiền chất để tránh thất thoát vào việc sản xuất ma túy bất hợp pháp là một đòi hỏi cấp thiết, nhất là các loại tiền chất có nguy cơ thất thoát cao, hiện đang bị bọn tội phạm lợi dụng để sản xuất Amphetamin, Methamphetamin và Ecstasy...

Để phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả việc sản xuất ma túy tổng hợp từ tiền chất cần chú ý một số nhóm chính sách sau: cấp phép; đăng ký kinh doanh; kiểm tra, giám sát; thống kê; thông báo tiền xuất khẩu các loại tiền chất. Bên cạnh đó, việc củng cố, xây dựng một cơ quan có đủ tầm làm đầu mối chung trong toàn quốc, thống nhất kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, tiền chất; tạo được cơ chế phối hợp, trao đổi thông tin trên cơ sở phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của một số bộ, ngành trong công tác kiểm soát tiền chất, nhất là kiểm soát tiền chất trong nội địa; xây lưng một khung pháp lý, quy trình quản lý kiểm soát tiền chết, trong đó đặc biệt chú ý việc kiểm soát khâu mua bán, sử dụng tiền chất - cũng là những vấn đề cần làm ngay.