Ông Nguyễn Trọng Bình, thôn Tràng Kỹ, xã Tân Trường (Cẩm Giàng) nhớ rất rõ cam kết của chủ đầu tư khi về thuê đất xây dựng nhà máy. Ngoài việc thắc mắc về cơ chế, chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng, không chỉ ông Bình mà hầu hết người dân có đất thuộc diện thu hồi đều mong muốn doanh nghiệp giải quyết việc làm.
Ông Bình cho biết: "Nhà tôi có năm sào ruộng thì có hai sào thuộc diện thu hồi để các doanh nghiệp về thuê đất. Mất đất canh tác, đời sống và việc làm của chúng tôi sau này sẽ như thế nào? Sau hơn ba năm bị thu hồi đất, các con tôi vẫn rất khó có được việc làm trong các doanh nghiệp, phải xin việc làm ở nơi khác".
Từ năm 2000 đến nay, huyện Cẩm Giàng đã chuyển hơn 1.000 ha đất nông nghiệp sang phát triển các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp. Cẩm Giàng là huyện dẫn đầu tỉnh Hải Dương về số lượng các KCN và diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi, với bốn KCN như: KCN Ðại An (giai đoạn 2), KCN Tân Trường, KCN Phúc Ðiền, KCN Lương Ðiền-Cẩm Ðiền. Hệ lụy của việc thu hồi đất nông nghiệp là hàng chục nghìn lao động nông thôn không còn đất canh tác, rất cần có việc làm để bảo đảm cuộc sống. Trưởng phòng Lao động-Thương binh và Xã hội huyện Cẩm Giàng Lê Văn Tạo cho biết: "Do không còn đất canh tác, rất nhiều lao động tại các xã Tân Trường, Cẩm Phúc, Cẩm Ðiền, Lương Ðiền, Cẩm Ðoài, Cao An, thị trấn Lai Cách... rất cần có việc làm. Tuy nhiên, đối với lao động từ 40 tuổi trở lên thì cơ hội vào làm việc trong các doanh nghiệp là rất khó, vì chưa qua đào tạo nghề. Số lao động cần có việc làm trên địa bàn huyện khoảng 6.000 lao động/năm".
Trước áp lực về giải quyết lao động nông thôn, từ năm 2006 đến nay, Huyện ủy, UBND huyện Cẩm Giàng tập trung nhiều giải pháp lãnh đạo chỉ đạo để tạo việc làm cho lao động nông thôn theo hướng: Tập trung chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng thâm canh, nâng cao giá trị sản xuất; phát triển ngành nghề nông thôn để tạo việc làm tại chỗ cho nông dân; đẩy mạnh xuất khẩu lao động; thu hút lao động vào làm việc trong các KCN, cụm công nghiệp, doanh nghiệp.
Năm 2006, Ban Thường vụ Huyện ủy đã xây dựng và triển khai hai chương trình lớn về "Phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2006-2010", "Phát triển sản xuất tiểu thủ công nghiệp, làng nghề và dịch vụ giai đoạn 2006-2010".
Ðể cụ thể hóa hai chương trình này, UBND huyện xây dựng các đề án, giao các phòng chức năng triển khai đến cơ sở. Cùng với việc ban hành chủ trương, Huyện ủy Cẩm Giàng còn tập trung thực hiện chỉ đạo, giám sát thực hiện đối với các chương trình, đề án, phân công lãnh đạo cấp ủy phụ trách từng xã, cụm xã; có trách nhiệm đôn đốc, giám sát cơ sở thực hiện.
Từ lâu, làng nghề sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ, gỗ dân dụng Ðông Giao (Lương Ðiền) phát triển mạnh, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho người dân địa phương. Những ngày cuối năm, làng nghề Ðông Giao càng sôi động hơn. Nhà nào cũng tất bật hoàn thành các đơn đặt hàng cuối cùng trong năm.
Trưởng thôn Ðông Giao Phạm Văn Trưởng cho hay: "Năm 2006, doanh thu của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất của làng nghề đạt 48 tỷ đồng, năm 2007 đạt 62 tỷ đồng. Sự phát triển làng nghề góp phần tạo việc làm tại chỗ cho người lao động địa phương và quanh vùng. Vì thế, lao động trẻ của làng nghề luôn có việc làm tại địa phương, không còn phải đi tìm việc làm nơi khác. Do việc chuyên môn hóa trong sản xuất, cho nên mỗi công đoạn phù hợp từng đối tượng, tay nghề lao động. Tuy nhiên để phát triển bền vững, làng nghề cần phát triển theo quy hoạch". Ðể tạo điều kiện phát triển ngành nghề truyền thống và đưa nghề mới về nông thôn, Cẩm Giàng đã sớm quy hoạch mỗi xã một cụm công nghiệp làng nghề, trung tâm kinh doanh thương mại.
Trong ba năm 2006-2008, huyện Cẩm Giàng đã tạo việc làm mới cho gần 7.000 lao động nông thôn; trong đó, có 3.694 lao động vào làm việc tại các doanh nghiệp, xuất khẩu lao động được 1.513 người, 786 người có việc làm từ các hoạt động dịch vụ.
Ðánh giá về vấn đề này, Bí thư Huyện ủy Cẩm Giàng Vương Ðức Sáng cho biết: Giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, nhất là với nông dân thuộc diện thu hồi đất, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm mà Huyện ủy tập trung chỉ đạo thực hiện.
Mặc dù tỉnh đã có cơ chế, chính sách đối với lao động vùng thuộc diện thu hồi đất, song bên cạnh đó, huyện đã vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tế để triển khai có hiệu quả. Trong ba năm qua, huyện tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Ðến hết năm 2008, Cẩm Giàng đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu mà Ðại hội Ðảng bộ huyện lần thứ 23 (2006-2010) đề ra. Huyện phấn đấu đến năm 2010 trở thành huyện công nghiệp.
Bài và ảnh: TẠ QUANG DŨNG