Tại buổi hội thảo, các ý kiến của các nhà lý luận phê bình, chuyên gia, các nghệ sĩ có nhiều năm gắn bó với cải lương đã tập trung bám sát mục tiêu, yêu cầu của hội thảo. Những ý kiến đều hướng đến mục tiêu đánh giá thành tựu; chỉ ra thực trạng, phân tích rõ nguyên nhân và các yếu tố tác động đến quá trình phát triển; đúc rút các bài học kinh nghiệm lý luận và thực tiễn; đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm bảo tồn và phát triển nghệ thuật cải lương trong thời kỳ tiếp theo.
Khác với nghệ thuật dân tộc khác là chèo, tuồng đã định hình, cải lương vẫn chưa định hình và tiếp tục vận động theo thời đại. Các ý kiến tại hội thảo đều khẳng định Cải lương là nghệ thuật tổng hợp, có sự giao lưu giữa văn hóa Đông - Tây, lại có cơ hội tiếp thu các nguồn sản sinh và nuôi dưỡng nghệ thuật khác nhau cho nên quá trình vận động của cải lương là quá trình vừa thanh lọc , vừa dung nạp, tiếp thu để không ngừng hoàn thiện.
Ngay từ những năm hai mươi của thế kỷ 20, trước áp lực của công chúng, để tồn tại và phát triển, cải lương đã tiếp thu cả các yếu tố hài hước, trào lộng của chèo văn minh và chèo cải lương đương thời để tăng tính hấp dẫn, kéo khán giả về phía mình. Có lẽ vì thế mà nhiều tham luận đã nhấn mạnh đến đặc điểm mở và động của nghệ thuật cải lương, xem đây là bản chất mang lại sức sống và khả năng thích nghi để tồn tại của bộ môn nghệ thuật này. Nhiều tham luận bày tỏ thực trạng của cải lương hiện nay và quan ngại về thái độ thờ ơ của công chúng, nhất là công chúng trẻ ở đô thị.
Bên cạnh đó, cải lương hiện nay có phần ảm đạm so với trước đây một phần do chưa có “cuộc cách mạng” sao cho phù hợp với điều kiện mới, công tác đào tạo vẫn còn nhiều lỗ hổng, chưa bài bản…Theo nhà báo Ngô Ngọc Ngũ Long, sự dễ dãi của một số đạo diễn, diễn viên để làm ra những video cải lương bán ra thị trường đã kéo chất lượng cải lương đi xuống và khán giả cũng mất dần thói quen đến rạp để xem cải lương.
Từ thực tế trên, nhiều tham luận đã mạnh dạn đưa ra những giải pháp để vực dậy cải lương như: đổi mới về tổ chức, quản lý; đổi mới nội dung, hình thức… Các nhóm giải pháp đều thể hiện khát vọng chấn hưng nghệ thuật cải lương, mang đến cho bộ môn này một vị thế mới trong đời sống xã hội đương đại.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, đồng chí Võ Văn Thưởng khẳng định, giải pháp tối ưu để cải lương phát triển vẫn là sáng tạo, cách tân. Nhưng sáng tạo, cách tân thế nào để “đừng gieo vừng ra ngô” như lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là vấn đề phải được nghiên cứu cặn kẽ. Đồng chí yêu cầu, cải lương hiện nay phải đổi mới đề tài, đổi mới thi pháp, đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật…sao cho đáp ứng được nhu cầu tinh thần, thẩm mỹ ngày càng cao, càng đa dạng của công chúng, khán giả. Đồng chí tin rằng hội thảo với sự có mặt đông đảo các nhà nghiên cứu, các văn nghệ sĩ và các nhà quản lý văn hóa, nghệ thuật sẽ tìm ra những giải pháp hiệu quả để tháo gỡ khó khăn và đưa môn nghệ thuật này tồn tại và phát triển hơn nữa.
