Cà Mau chống hạn, giữ rừng tràm U Minh hạ

Rừng tràm U Minh hạ hiện có hơn 17 nghìn ha đang trong tình trạng khô hạn, nguy cơ xảy ra cháy rất cao. Nắng hạn còn tiếp tục diễn biến phức tạp. Tỉnh Cà Mau đang chỉ đạo, tập trung nhân lực, phương tiện cho công tác phòng, chống cháy rừng (PCCR).

Những ngày đầu tháng 3, trên phần rừng U Minh đã có nhiều sương mù. Theo kinh nghiệm của người dân địa phương, đó là dấu hiệu của một mùa khô hạn gay gắt.

Sau vụ cháy lớn vào mùa khô năm 2002 thiêu rụi gần 4,5 nghìn ha rừng tràm, Cà Mau đã đầu tư làm nhiều con đường láng nhựa, đường rải đá cấp phối, đường đất... đi sâu vào rừng tràm. Những con đường này đã giúp các lâm trường, ngư trường, chủ rừng và những địa phương có rừng thuận lợi hơn trong việc bảo vệ, tuần tra, kiểm soát, nhất là vận chuyển phương tiện, nhân lực kịp thời ứng cứu, phòng, chống cháy rừng.

Trưởng Ban quản lý rừng đặc dụng Vồ Dơi Nguyễn Văn Thế cho biết: Ðến thời điểm này, đã có gần 1.000 ha rừng ở đây bị khô nước, đặt trong tình trạng báo động cháy. Ðơn vị đã xây dựng và triển khai phương án PCCR cụ thể. Ngày từ đầu mùa khô năm 2006, đơn vị đã đóng cửa rừng. Toàn bộ hệ thống bờ bao, kênh mương được đắp đập, khóa kín để giữ lại lượng nước nhằm bù đắp lượng nước bốc hơi, duy trì độ ẩm cho rừng.

Trong những ngày qua, nước trên phần rừng đã rút khá nhanh. Ðể giữ từng gốc tràm, công tác PCCR ở đây càng khẩn trương, với nhiều cách làm theo phương châm bốn tại chỗ. Ngoài việc bố trí người trực tại 23 trạm chốt trên toàn địa bàn, cùng với canh cửa rừng 24/24 giờ từ trên chòi cao; đơn vị còn thành lập đội cơ động hàng chục người, trang bị bộ đàm, luồn rừng, kiểm tra từ sáng đến chiều tối nhằm thực hiện nghiêm việc đóng cửa rừng, phát hiện người lạ vào rừng săn thú, bắt cá, đốt ong lấy mật. Máy và ống bơm nước công suất lớn được đưa xuống túc trực từng địa bàn, từng tiểu khu; phương tiện vận chuyển, máy thông tin liên lạc, công tác hậu cần... cũng được chuẩn bị chu đáo.

Ðơn vị coi trọng công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức tự giác, và người dân đã chung sức tham gia công tác PCCR. Ðã có hàng trăm hộ dân nhận đất và cư dân trong vùng ký cam kết; được tổ chức thành các tổ, đội từ 10 đến 15 người PCCR.

Ðể người dân yên tâm, nhất là với những gia đình quá khó khăn, đơn vị hỗ trợ tiền, gạo ăn; cấp phát phương tiện chữa cháy như ống dẫn nước, các dụng cụ cầm tay để người dân tham gia PCCR. Tất cả đều trong tư thế sẵn sàng tiếp sức, ứng cứu kịp thời ngay nếu xảy ra cháy. Nhờ chủ động trong công tác PCCR, cho nên từ đầu mùa khô đến nay ở đây chưa xảy ra vụ cháy rừng nào.

Ði sâu vào các tiểu khu, các chốt, chúng tôi thấy nhiều phương tiện phục vụ chữa cháy như máy thông tin liên lạc, xuồng vận chuyển, ống dẫn nước đã được tập kết tới vị trí: nhiều máy bơm cũng bắt đầu bơm nước vào rừng. Anh Lê Thanh Dũng, người đã gắn bó với rừng Vồ Dơi gần bảy năm, là đội trưởng cho biết, đội của anh có năm người. Nhiệm vụ của đội là tuần tra, luồn rừng và thay nhau canh lửa rừng 24/24 giờ; hằng ngày bơm nước vào rừng. Việc bơm nước chống hạn như vậy có tác dụng duy trì độ ẩm cho từng gốc tràm, giữ mầu xanh tươi cho rừng tràm Vồ Dơi. Vào những ngày này, từ Ban chỉ huy PCCR cho đến mỗi cán bộ, chiến sĩ kiểm lâm đều tất bật trong công tác bảo vệ rừng.

Từ đầu tháng 2 đến nay, đơn vị đã thực hiện "cấm trại 100%" số quân trực canh lửa. Ngoài những chốt canh cố định, đơn vị đã xây dựng thêm các chốt tạm thời canh lửa với tổng số 23 chốt và 24 chòi canh lửa kiểm soát toàn bộ khu vực. Mỗi chốt canh lửa bố trí bốn, năm người thay nhau trực 24/24 giờ. Nếu nơi nào xảy ra cháy là lập tức được thông báo qua điện thoại, máy truyền tin nối liền từ tỉnh đến cơ sở; đồng thời phát tín hiệu khẩn cấp tập hợp, huy động cùng lúc từ 250 đến 300 người dân trong khu vực đến hiện trường dập tắt lửa.

Rừng đặc dụng Vồ Dơi là khu rừng nguyên sinh với hệ sinh thái động, thực vật đa dạng, phong phú nhất của toàn bộ vốn rừng U Minh hạ Cà Mau. Với diện tích đất 3.700 ha, trong đó rừng 3.031 ha, rừng Vồ Dơi được bảo vệ nghiêm ngặt nhất từ lâu nay và đang nằm trong quần thể rừng quý hiếm của toàn bộ Vườn quốc gia U Minh hạ. Trong ba năm qua, tập thể cán bộ, chiến sĩ kiểm lâm ở đây đã làm khá tốt công tác bảo vệ, không để xảy ra vụ cháy lớn nào và giữ được sự bình yên cho rừng.

Gần ba tháng qua, trên toàn tỉnh Cà Mau không có mưa, nắng hạn đang diễn biến phức tạp. Hơn 17 nghìn ha rừng tràm U Minh hạ trong tình trạng khô dần, nhiều nơi đã kiệt nước, báo động cháy cấp 4 và có thể cháy bất cứ lúc nào. Tỉnh đã chỉ đạo các lâm - ngư trường, các địa phương, chủ rừng thực hiện nghiêm việc đóng cửa rừng; tổ chức đắp hàng trăm đập lớn nhỏ giữ nước; phát quang, khơi dòng chảy gần 1.000 km kênh dẫn, đường băng cản lửa, chuẩn bị 50 máy bơm công suất lớn, hàng chục nghìn mét ống dẫn nước và vòi bơm nước...

Riêng hệ thống chòi quan sát, phát hiện lửa được đầu tư xây mới gần 100 cái. Từ những chòi quan sát, nhân viên bảo vệ rừng có thể xác định được vị trí, tọa độ và mức độ cháy của mũi lửa rất nhanh và chính xác.

Phòng, chống cháy rừng, tỉnh Cà Mau đề ra các biện pháp: chi bổ sung ngân sách 5,7 tỷ đồng cho công tác PCCR mùa khô này; phân công cán bộ đầu ngành phụ trách, bám từng địa bàn; các phương án đều được rà soát, kiểm tra chặt chẽ, thường xuyên. Tỉnh chỉ đạo các lâm - ngư trường tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục, tổ chức ký cam kết bảo vệ rừng trong cộng đồng dân cư.

Trên phần rừng U Minh hạ đã có 5.525 hộ dân thực hiện ký cam kết và ở tám đơn vị lâm trường-ngư trường đã có 4.500 người là tình nguyện viên, tham gia lực lượng dân quân tự vệ.

Tỉnh chỉ đạo các lâm - ngư trường và các địa phương có rừng quan tâm hơn nữa đời sống người dân; khoan thêm một số giếng nước ngầm ở nơi trọng yếu rừng tràm, khu dân cư ven rừng: hỗ trợ gạo ăn... kiên quyết không để người dân khó khăn, thiếu nước sinh hoạt và thiếu ăn trong mùa khô. Từng lâm trường - ngư trường và địa phương rà soát, nắm lại số dân, nhất là người dân thường xuyên kiếm sống và mưu sinh từ nghề rừng; có biện pháp giúp đỡ họ về trước mắt cũng như tạo việc làm cho họ ổn định lâu dài.

NGỌC QUÂN