Buôn lậu thuốc lá ngoại nơi cửa khẩu

Đầu mối thuốc lá lậu chứa cả nghìn cây  

Về nguồn cung cấp thuốc lá ngoại, các chủ hàng thuốc lá có mức tiêu thụ khoảng một cây thuốc mỗi ngày thường được các đầu nậu thuốc lá giao hàng từng đợt (thời gian khoảng 15 hoặc 20 ngày). Những chủ cửa hàng này cũng trở thành những “đầu nậu” nhỏ cho những người mua ít như chủ các quán cóc ven đường và đội ngũ bán hàng rong ở sân vận động, bến xe...

Theo những người bán thuốc lá rong, thành phố Plây Cu có hai “đại gia” lớn với những cửa hàng thuốc chứa hàng nghìn cây, trong đó lẫn lộn có cả thuốc lá Việt Nam và thuốc lá ngoại. Một cửa hàng nằm ở đối diện khu trung tâm thương mại, một cửa hàng nằm ngay trong khu vực chợ Mới của thành phố Plây Cu. Người dân cũng cho rằng, hiện khu vực trung tâm thương mại Plây Cu vẫn có thể coi là “đầu mối” thuốc lá lậu cho các vùng khác. 

Giá thuốc lá ngoại ở Plây Cu so với TP Hồ Chí Minh có chênh lệch. Thí dụ, loại thuốc lá 555 của Thái-lan bày bán nhan nhản ở khu vực bến xe khách liên tỉnh chỉ 22.000 đồng/bao, trong khi ở TP Hồ Chí Minh lên tới 27.000 - 30.000 đồng/bao. Các loại thuốc lá ngoại như Zet, Hero, Dunhill ở thành phố Plây Cu cũng rẻ hơn các tỉnh phụ cận như Đà Nẵng, Buôn Ma Thuột từ 1- 3 ngàn đồng.

Giải thích về việc thị trường tràn ngập thuốc lá lậu, ông Hà Thái Long, Phó cục trưởng Cục hải quan Gia Lai - Kon Tum cho rằng, nguồn thuốc lá ngoại chủ yếu “xuất phát” từ khu vực miền trung, cụ thể là cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị chứ không đi qua các cửa khẩu thuộc khu vực Cục hải quan Gia Lai - Kon Tum kiểm soát.  Theo ông Long, yếu tố biến động thị trường khiến chênh lệch về giá cả của thuốc lá ngoại giữa hai nước Việt Nam và Campuchia thấp đã không còn hấp dẫn các đầu nậu và đối tượng vận chuyển thuốc lá ngoại qua cửa khẩu, nhất là cửa khẩu Lệ Thanh để kiếm lời.  

Những con đường mòn nhẵn chân buôn lậu

Có hai đường mòn mà dân buôn thuốc lá ở Plây Cu và những người sống tại khu vực cửa khẩu Lệ Thanh thuộc như lòng bàn tay. Đó là đường mòn Mocden và Công ty cao su 73. Vòng đi vòng lại mấy lần quanh khu vực cách trạm kiểm soát Km 6 trên quốc lộ 19, phải chú ý lắm, bác xe ôm người thành phố Plây Cu mới thấy điểm bắt đầu của đường mòn Mocden.  

Con đường được ngụy trang bởi dãy cây xăng xanh ngắt. Tuy nhiên, “cửa” con đường vẫn lộ ra bởi khoảng rộng bất thường giữa hai cây xăng và lớp cỏ dại dập nát. Theo bác xe ôm, từ vị trí này một người đón xe khách về thành phố Plây Cu mất khoảng 15.000 đồng. Trước đây, nếu khách mang thêm thuốc lá thì “nhà xe” sẽ tăng giá cước vận chuyển thêm 10 ngàn đồng. Qua chiếc “cổng chào” con đường rộng chừng 1,5m bắt đầu thu nhỏ lại cỡ 50 cm. Lúc này, nó thực đúng nghĩa là đường mòn, khi thì luồn lách, khi cắt qua các lùm cây xăng, bụi tranh, khóm quỳ...Thỉnh thoảng, con đường mòn lại cắt ngang những đường mòn khác.

Tuy nhiên, đi theo lối mòn của dân buôn lậu thuốc lá sẽ không sợ bị lạc bởi nó rộng hơn, những lớp đất đã được lèn chặt dưới chân người, thậm chí cả bánh xe máy. Tính theo đường biên giới, khoảng cách từ điểm giao cắt tới trạm kiểm soát biên phòng 721 khoảng một km.  

Theo thiếu úy Lê Bảo Ngọc, cán bộ đồn biên phòng 721, tương tự như đường mòn Mocden, đường mòn mang tên Công ty cao su 73 cũng có vị trí giao cắt cách trạm biên phòng hơn một km. Anh Ngọc cho biết thêm, không chỉ có hai con đường đó, dọc biên giới còn vô số các con đường mòn khác mà người dân có thể sử dụng được. Vì vậy, việc kiểm tra, kiểm soát những đối tượng vượt biên trái phép vẫn rất khó khăn. 

Ông Hà Thái Long, Phó cục trưởng Hải quan Gia Lai - Kon Tum cho rằng, quân số đội kiểm soát cửa khẩu rất thiếu nên khó quản lý một địa bàn rộng. Hơn nữa, lực lượng hải quan lại phải làm nhiệm vụ tăng cường giúp xã khó khăn, công việc tổ chức kiểm soát thời gian qua hầu như không thực hiện được. Giải thích về việc thị trường tràn ngập thuốc lá lậu, ông Long cho rằng, nguồn thuốc lá ngoại chủ yếu “xuất phát” từ khu vực miền trung, cụ thể là cửa khẩu Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị chứ không đi qua các cửa khẩu thuộc khu vực Cục hải quan Gia Lai - Kon Tum kiểm soát.   

Trong khi thị trường và điều kiện vận chuyển khá thuận lợi đối với các đối tượng buôn lậu thuốc lá thì hiệu quả hoạt động của lực lượng hải quan- đơn vị nắm trọng trách kiểm soát các mặt hàng lậu từ biên giới rất hạn chế. Theo Cục hải quan Gia Lai - Kon Tum, tình trạng buôn lậu, vận chuyển hàng trái phép và gian lận thương mại không còn diễn biến phức tạp. Trong 9 tháng đầu năm, hải quan chỉ bắt được 4 vụ buôn lậu qua các cửa khẩu của tỉnh Kon Tum và Gia Lai.