Ngày 1-5, Tổng thống Bolivia Evo Morales đã ra tuyên bố quốc hữu hóa toàn bộ nguồn khí đốt nhằm thực hiện cam kết khi nhậm chức là dùng nguồn lợi nhuận từ dầu khí để cải thiện đời sống của người dân ở đất nước nghèo nhất Nam Mỹ này.
Theo sắc lệnh của Tổng thống, các tập đoàn đa quốc gia đang khai thác dầu khí trên lãnh thổ Bolivia phải giao nộp sản phẩm lại cho Công ty Dầu khí Nhà nước Bolivia (YPFB). Các bên sẽ điều chỉnh lại hợp đồng đã được ký kết trước đó theo nguyên tắc Nhà nước Bolivia sẽ là cổ đông lớn nhất, nắm 51% cổ phần.
Các công ty không nhất trí với nguyên tắc này sẽ buộc phải rời khỏi Bolivia trong thời hạn 180 ngày. Các lực lượng vũ trang Bolivia có trách nhiệm tăng cường trật tự an ninh tại các mỏ dầu khí nhằm tránh những bất trắc có thể xảy ra.
Ông Morales nói rằng việc quốc hữu hóa nguồn khí đốt chỉ là bước khởi đầu, trong tương lai gần sẽ là các nguồn khoáng sản khác, lâm sản và đất đai.
Hiện nay, Bolivia là quốc gia có trữ lượng khí đốt lớn thứ hai tại Mỹ La-tinh, sau Venezuela. Quyết định nói trên sẽ ảnh hưởng tới 20 công ty dầu khí nước ngoài đang hoạt động tại Bolivia, trong đó có tập đoàn BP của Anh và Total của Pháp.
Quyết định này cũng tác động tới Brazil – nước đang nhập khẩu từ Bolivia một nửa nhu cầu khí đốt. Công ty năng lượng nhà nước Brazil, Petrobras, hiện là nhà đầu tư lớn nhất trong lĩnh vực khí đốt của Bolivia.
Người phát ngôn của Petrobras đã coi quyết định quốc hữu hóa của Bolivia là một hành động “không thân thiện”.
Chính phủ Brazil hôm qua đã tuyên bố nước này tôn trọng chủ quyền của Bolivia nhưng khẳng định Brazil sẽ đàm phán một cách kiên quyết và bình tĩnh để bảo vệ lợi ích của Petrobras.
Chính phủ Brazil nhấn mạnh tới vai trò quan trọng của luật pháp quốc tế và cho biết Tổng thống Bolivia E. Morales đã khẳng định với Tổng thống Brazil Lula da Silva rằng Bolivia sẽ tiếp tục cung cấp khí đốt cho Brazil.
Argentina là nước nhập khẩu nhiều khí đốt của Bolivia sau Brazil.
Trong số các công ty nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực khí đốt của Bolivia có Repsol YPF của Tây Ban Nha. Chính phủ nước này đã bày tỏ “lo ngại sâu sắc” về quyết định quốc hữu hóa của Bolivia.
