Bỏ HĐND cấp huyện, quận, phường: Đỡ hàng tỷ đồng ngân sách

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, kết quả làm được tại các địa phương thực hiện thí điểm đã cho thấy bộ máy quản lý nhà nước thực hiện hiệu qủa hơn, tiết kiệm hơn, và điều quan trọng là sự điều hành, lãnh đạo của Đảng, của các cơ quan quản lý nhà nước vẫn được đảm bảo, quyền làm chủ của nhân dân được phát huy.

Bộ máy quản lý tinh gọn hơn

Sau hơn một năm rưỡi thí điểm không tổ chức HĐND ở ba cấp huyện, quận, phường tại 67 huyện, 32 quận, 438 phường của 10 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, tính đại diện về quyền dân chủ của nhân dân trong việc thực thi quyền lực nhà nước trên các địa bàn này vẫn được đảm bảo, quyền tham gia vào hoạt động quản lý hành chính nhà nước của nhân dân được mở rộng dưới nhiều hình thức như tổ chức tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo, các kiến nghị để xuất đến các cơ quan, cán bộ công chức, tham gia các cuộc đối thoại giữa nhân dân với chính quyền.

Trong năm thí điểm, hoạt động tiếp công dân tại các huyện tăng 17,6% so với các năm trước, tại các quận tăng 6,3%, các phường thuộc quận tăng 11%. Số đơn thư khiếu nại tố cáo gửi đến UBND huyện, phường giảm, số đơn thư được giải quyết cũng đạt tỷ lệ cao.

Bộ máy quản lý hành chính nhà nước bước đầu tinh gọn, giảm bớt các quy trình, thủ tục hành chính, giảm nguồn chi ngân sách cho tổ chức và hoạt động của HĐND song vẫn đảm bảo hoạt động quản lý nhà nước trên địa bàn. Việc thực hiện giám sát, kiểm tra đối với hoạt động của cơ quan nhà nước trên địa bàn huyện, quận, phường được đảm bảo. Tình hình quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội ổn định.

 Điều này cho thấy việc thí điểm không tổ chức HĐND huyện, quận, phường không những không ảnh hưởng đến quyền dân chủ của nhân dân mà còn tạo thuận lợi hơn cho người dân khi tham gia quản lý nhà nước.

Thêm vào đó, việc thí điểm này đã tại được một bước đột phá trong CCHC, góp phần tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, phân biệt sự khác nhau giữa tổ chức chính quyền đô thị và nông thôn, đảm bảo tính thống nhất, thông suốt, hiệu lực, hiệu quả của bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện đúng nguyên tắc dân chủ tập trung trong quản lý, điều hành của UBND, đồng thời phát huy tính chủ động, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính.

Ông Trần Văn Tuấn - Bộ trưởng Bộ Nội Vụ cho hay, bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc thực hiện thí điểm cũng làm nẩy sinh một số vấn đề như chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc tiếp nhận các phản  ánh, ý kiến, kiến nghị của người dân trên địa bàn, về công tác hướng dẫn, phối hợp hoạt động của HĐND xã, thị trấn được các địa phương giao cho UBND huyện thực hiện. Bên cạnh đó, dù đã triển khai thí điểm hơn một năm qua song quy chế làm việc mẫu của UBND các cấp tại các địa phương thí điểm không HĐND vẫn chưa được ban hành.

Ông Tuấn cũng cho biết thêm, trong thời tới, cần bổ sung một số văn bản quy định cũng như sớm hoàn tất soạn thảo một số văn bản liên tịch giữa chính phủ với Mặt trận tổ quốc để quy định rõ hơn việc giám sát của Mặt trận tổ quốc tổ chức quần chúng khi không còn HĐND huyện, quận, phường.

Nên xóa bỏ HĐND cấp xã?

Theo bà Phạm Thị Phương Thảo, Phó Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh, trong thời gian tới, cần tăng cường hơn nữa vai trò giám sát của HĐND cấp tỉnh, thành để đại biểu HĐND có cơ chế hoạt động giám sát hiệu quả hơn.

Bà Thảo cũng cho hay,TP Hồ Chí Minh có 382 cán bộ HĐND chuyên trách đều được chuyển sang làm việc nhiệm vụ khác và vẫn phát huy được năng lực của mình. Việc thí điểm này vẫn đảm bảo được tính dân chủ cho người dân không ảnh hưởng đến tốc độ phát triền kinh tế - xã hội. Bên cạnh đó, việc tiếp dân cũng được tăng cường, tiết kiệm thời gian, giảm chi phí hội họp

TP Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Ban chỉ đạo có thể xem xét không tổ chức HĐND cấp xã ở những nơi đã đô thị hóa, chuyển UBND thành ủy ban hành chính, để có đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn,  làm việc chuyên nghiệp hơn, việc đề bạt, cách chức cán bộ đỡ “lòng vòng hơn”. Bên cạnh đó, đại diện này cho rằng, cơ quan lập pháp nên nhanh chóng sửa đổi một số điều của Hiến pháp tạo tiền đề cho việc sửa đổi cho một số văn bản khác như những văn bản liên quan đến tổ chức của Hội đồng nhân dân … tạo tiền đề cho việc tổ chức bộ máy hành chính nhà nước được thông suốt.

Cùng quan điểm với đại biểu TP Hồ Chí Minh, ông Võ Duy Khương – Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho rằng, về cơ bản, việc thí điểm đạt được nhiều kết quả tốt và nên triển khai trên tất cả các tỉnh, thành. Tuy nhiên, cần bổ sung đại biểu chuyên trách cấp thành phố, đại biểu phải thực sự có trình độ, có trách nhiệm với dân, cần sớm thể chế hóa các văn bản, quy định pháp luật về giám sát cũng như làm rõ trách nhiệm cá nhân với trách nhiệm tập thể trong việc quản lý nhà nước.

Đại diện của TP Đà Nẵng cũng “xin” triển khai việc thí điểm không tổ chức HĐND cấp xã vì thực chất HĐND cấp xã chẳng làm gì cả, chỉ tồn tại về hình thức. “Theo thống kê sơ bộ của Sở Tài chính Đà Nẵng, việc thí điểm này sơ bộ tiết kiệm hơn bẩy tỷ ngân sách. Mọi công tác triển khai điều hành chính sách kinh tế- xã hội nhanh hơn, chỉ mất hai  tuần thay vì một tháng hay hai tháng thậm chí là vài tháng như trước đây”, ông Khương nói.

Đại biểu của tỉnh Nam Định còn “mạnh dạn” đề nghị, xin được thí điểm không tổ chức HĐND cấp thành phố tại đây vì “ ví dụ như tất cả các loại phí cũng đều HĐND tỉnh quyết cả”.

Mặc dù cũng có một số ý kiến khác đề nghị không tổ chức HĐND cấp xã song Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng cho biết, sẽ không thể bỏ HĐND cấp xã vì đây là địa bàn rộng với đông dân cư, sẽ khó tạo sự kết nối giữa người dân với chính quyền tỉnh.

Hương Nguyên