Biến khát vọng thành hiện thực, đưa đất nước tiến mạnh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên mới

Tiếp tục nhấn mạnh dấu ấn Nhiệm kỳ Đại hội XIII, khẳng định bản lĩnh, năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; tinh thần đoàn kết thống nhất; thể hiện ý chí, khát vọng phát triển, kiến tạo tương lai, tư duy đổi mới, hành động quyết liệt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; triển khai quyết liệt nhiều quyết sách chiến lược mang tính đột phá. Đặc biệt, cuộc cách mạng về đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đạt được các mục tiêu chiến lược, là bước chuyển quan trọng về tư duy quản trị quốc gia, mở ra không gian phát triển mới, vì tương lai lâu dài của đất nước.

Kết quả toàn diện của nhiệm kỳ tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo và uy tín của Đảng. Niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ ngày càng được bồi đắp vững chắc, tạo tiền đề quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với khí thế mới, quyết tâm mới và khát vọng mới.

Bám sát thực tiễn, nghiên cứu giải pháp thực tiễn, tạo động lực phát triển

Điều đặc biệt trong chương trình thảo luận tại Đại hội XIV của Đảng, đó là có 5 đồng chí là Bí thư cấp ủy các Đảng bộ xã, phường, đặc khu tham gia tham luận trực tiếp tại hội trường.

Đến từ đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh), Đồng chí Lê Ngọc Hân, Bí thư Đảng ủy đặc khu Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh đặt vấn đề về bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu để phát triển bền vững từ thực tiễn đặc khu Cô Tô. Theo đồng chí, Văn kiện Đại hội lần này đặt vấn đề môi trường trong tổng thể phát triển kinh tế-xã hội- môi trường và việc gắn kết sâu sắc giữa môi trường khí hậu với an ninh quốc gia, an ninh con người nhằm mục tiêu ổn định chính trị-xã hội và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Định hướng phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp là “kim chỉ nam” cho đổi mới mô hình tăng trưởng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.

Tại Cô Tô, đặc khu tiền tiêu có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng-an ninh, chủ quyền biển đảo; một trong 13 đặc khu của cả nước được thành lập sau sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền hai cấp khẳng định quan điểm lớn của Đảng trong chiến lược tiến ra biển, thúc đẩy phát triển nhanh, mạnh, bền vững gắn chặt với giữ vững địa bàn chiến lược.

Đặc khu Cô Tô luôn xác định bảo vệ môi trường là “bảo vệ ngôi nhà sống” của chính mình, thích ứng biến đổi khí hậu là tất yếu, khách quan. Cô Tô kiên định quan điểm lấy môi trường sinh thái biển đảo là “giá trị cốt lõi” và “lợi thế cạnh tranh bền vững”. Giai đoạn 2025-2030, Đảng bộ đặc khu Cô Tô đặt ra các chỉ tiêu cao hơn, áp lực hơn về môi trường khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ. Phấn đấu 100% rác thải đại dương tại các bãi biển du lịch được thu gom, xử lý; loại bỏ đồ nhựa dùng một lần. Để hiện thực hóa tầm nhìn xây dựng đảo số-xanh-hạnh phúc giữ vững chắc đảo tiền tiêu của Tổ quốc, đồng chí mong muốn, có cơ chế, chính sách đủ mạnh cho 13 đặc khu và các địa phương hải đảo trong đầu tư hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xanh; bổ sung 13 đặc khu vào nhiệm vụ thứ bảy trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV về triển khai phòng, chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc quan điểm “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu và động lực của sự phát triển”, Ban Chấp hành Đảng bộ xã Tân Khánh Trung, tỉnh Đồng Tháp xác định xây dựng “địa phương hạnh phúc” vừa là mục tiêu, vừa là giải pháp căn bản góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, thịnh vượng.

Theo đồng chí Nguyễn Thị Thúy Lam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Tân Khánh Trung (tỉnh Đồng Tháp), bước vào giai đoạn 2026-2030, Đảng bộ xã tập trung triển khai đồng bộ một số nhóm giải pháp trọng tâm. Đó là: Lấy hạnh phúc của nhân dân làm trung tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Mục tiêu xây dựng địa phương hạnh phúc được đưa vào nghị quyết, chương trình hành động hằng năm của Đảng bộ xã với các chỉ tiêu cụ thể, đo lường được về mức độ hài lòng của người dân, chất lượng môi trường sống, chăm sóc sức khỏe và đời sống tinh thần; đồng thời, xác định rõ: Tăng trưởng kinh tế là phương tiện, hạnh phúc của nhân dân là đích đến.

Đảng bộ xã xác định tiếp tục xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ nhân dân; chú trọng nâng cao đạo đức công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức “trọng dân, gần dân, hiểu dân và có trách nhiệm với dân”; phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo đánh giá hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền. Song song với đó, xã tập trung phát triển kinh tế gắn với an sinh xã hội và bảo vệ môi trường; đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, phát triển vùng chuyên canh, thương mại điện tử cho nông sản, kết hợp du lịch sinh thái nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân; bảo vệ môi trường, xây dựng không gian sống xanh-sạch-đẹp, coi môi trường trong lành là yếu tố quan trọng cấu thành hạnh phúc. Xây dựng cộng đồng đoàn kết, an toàn, nghĩa tình, trọng tâm là chăm lo cho các đối tượng yếu thế, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau; giữ vững an ninh trật tự, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, tạo nền tảng ổn định để phát triển bền vững và nâng cao hạnh phúc nhân dân.

Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực

Một trong 5 bài học thực tiễn được đúc kết trong Báo cáo của Trung ương, do Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày tại Đại hội, nêu rõ, bám sát thực tiễn, dự báo đúng tình hình; phản ứng chính sách chủ động, linh hoạt, kịp thời, phù hợp; lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm; phân công, phân cấp, phân quyền rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả; kiểm tra, giám sát chặt chẽ; nâng cao chất lượng thể chế; tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Tham luận về hoàn thiện thể chế, pháp luật về huy động, sử dụng nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững, đồng chí Nguyễn Văn Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Tài chính nêu rõ, Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là "đột phá của đột phá" là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt các chỉ đạo này, Đảng ủy Bộ Tài chính đã lãnh đạo toàn ngành tập trung nguồn lực cao nhất, đổi mới tư duy, tạo chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong xây dựng và hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, nhìn thẳng vào những hạn chế, đồng chí cho rằng, còn một số "điểm nghẽn" cần tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới. Có 3 vấn đề: làm thế nào để pháp luật về tài chính ngân sách theo kịp yêu cầu thực tế của cuộc cách mạng khoa học công nghệ; năng lực thực thi chính sách chưa đồng đều, một số vấn đề còn chậm được giải quyết, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao; quy mô thị trường vốn chưa tương xứng với tiềm năng thực sự, chưa thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chính của nền kinh tế.

Giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, theo đồng chí Nguyễn Văn Thắng, để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế, phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm. Đây là mệnh lệnh để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế để huy động, sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Về chủ đề phát triển công nghiệp và thương mại Việt Nam tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập , đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư Đảng ủy, quyền Bộ trưởng Công thương cho rằng, để tiếp tục đẩy mạnh phát triển công nghiệp, thương mại, trước hết cần hoàn thiện thể chế, chính sách. Đảng ủy Bộ Công thương chỉ đạo thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế-xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành chính sách đồng bộ, khả thi và tổ chức thực hiện hiệu quả. Đẩy mạnh “chuyển đổi kép” - kết hợp chuyển đổi xanh gắn với bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và chuyển đổi số - như một đột phá chiến lược, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, tháo gỡ điểm nghẽn, huy động nguồn lực; phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống và tạo động lực tăng trưởng mới.

Cơ cấu lại công nghiệp, thương mại gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; mục tiêu tăng tỷ trọng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo lên 28-30%; lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính; phát triển chuỗi cung ứng tự chủ. Có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp Việt kết nối và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các doanh nghiệp FDI và chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó tăng tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài.

Thực hiện cơ chế Nhà nước đặt hàng doanh nghiệp nội địa tham gia các dự án trọng điểm quốc gia; thực hiện chuyển đổi số, cải cách hành chính trong lĩnh vực công nghiệp, thương mại, tạo đột phá trong phát triển.

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện

Trung ương tiếp tục nhấn mạnh trọng tâm: xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, văn minh là điều kiện quyết định mọi thắng lợi. Phải nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng.

Về đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng cho rằng, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gây thiệt hại nghiêm trọng đến các nguồn lực công; xâm hại đến hoạt động đúng đắn của bộ máy Đảng, Nhà nước; làm sai lệch công lý, công bằng xã hội; làm suy giảm niềm tin, đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ.

Đồng chí Đặng Văn Dũng đề xuất 5 nội dung nhằm tiếp tục kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả 3 yêu cầu, 5 trọng tâm, 3 đột phá, với phương châm “Kiên trì-quyết tâm-đồng thuận-toàn diện-đột phá” mà đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã kết luận, chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nhiệm kỳ Đại hội XIII.

Theo đó, chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, lấy phòng ngừa là chính, cơ bản, lâu dài, phải chuyển mạnh từ “đi sau xử lý” sang “đi trước kiểm soát”, từ “làm đúng quy trình” sang “làm thực chất, có kết quả”, từ “chống để răn đe” sang “xây để bền vững”, từ “quản lý truyền thống” sang “quản trị số”, lấy công nghệ, dữ liệu làm công cụ giám sát, phòng ngừa, phát hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đi đôi với phòng ngừa, thì phát hiện, xử lý là quan trọng, đột phá. Phát hiện và xử lý kịp thời để “không dám” tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Xử lý cũng nhằm mục đích răn đe, cảnh báo, để “xây” cho tốt hơn, nâng cao hơn phòng ngừa.

Tăng cường kiểm soát quyền lực; tham nhũng, tiêu cực là một trong những “khuyết tật bẩm sinh” của quyền lực.

Đẩy mạnh phòng, chống lãng phí, tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa công tác phòng, chống lãng phí trong toàn xã hội. Cần nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực của nền kinh tế, nhất là quản lý sử dụng tài chính công, tài sản công. Khẩn trương cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng về xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai; về xử lý sai phạm trong các vụ án, vụ việc nói chung và sai phạm liên quan đến kinh tế tư nhân nói riêng để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Và cuối cùng, hoàn thiện cơ chế mạnh mẽ bảo vệ được cán bộ dám nghĩ, dám làm, đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung; khắc phục hiệu quả, triệt để tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ sai, không dám làm.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của công cuộc đổi mới và bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, Đảng bộ Học viện xác định việc tiếp tục hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới của Đảng là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược, vừa mang tính cấp bách, vừa có tầm nhìn lâu dài, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các quyết sách phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Theo đồng chí, từ tinh thần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, nâng tầm lý luận trong dự thảo các Văn kiện, có thể xác định ba nhiệm vụ lý luận quan trọng sau. Đó là: Tiếp tục hoàn thiện hệ thống lý luận làm nền tảng cho việc hoạch định và thực hiện các quyết sách chiến lược nhằm hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của Đảng và Nhà nước; trọng tâm là xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực chủ yếu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, bổ sung và làm rõ mô hình phát triển mới theo hướng nhanh, bao trùm, bền vững và bảo đảm tự chủ chiến lược trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trên cơ sở tổng kết 40 năm thực hiện đường lối đổi mới và gần 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, cần tiếp tục bổ sung, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; làm rõ hơn các mối quan hệ lớn mang tính quy luật, đặc biệt nhấn mạnh hai nhân tố có ý nghĩa quyết định: sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng và việc phát huy sức mạnh của Nhân dân, khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Kết thúc ngày làm việc thứ 2, Đại hội đã nghe 30 tham luận. Nội dung các ý kiến tham luận tập trung vào những nội dung trọng tâm của Văn kiện và các vấn đề quan trọng được Nhân dân, cán bộ, đảng viên quan tâm. Không khí thảo luận sôi nổi, thẳng thắn, dân chủ. Đoàn Chủ tịch Đại hội trân trọng ghi nhận, đánh giá cao những nội dung tham luận và các ý kiến phát biểu tâm huyết, trí tuệ của các đại biểu tham dự Đại hội; đồng thời, chỉ đạo Tiểu ban Văn kiện rà soát, tiếp thu các ý kiến xác đáng để hoàn thiện dự thảo Văn kiện trình Đại hội quyết định. Đối với những kiến nghị cụ thể, đặc thù, Đoàn Chủ tịch tổng hợp, tiếp thu, chuyển Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xem xét, cụ thể hóa trong các Nghị quyết chuyên đề, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết và hoàn thiện nội dung Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.