Thời gian qua, bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đồng thời triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia (Đề án 06) của Chính phủ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã quyết liệt, đồng bộ triển khai nhiều giải pháp trong cải cách hành chính và chuyển đổi số.
Trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, tính chất phức tạp, diễn ra thường xuyên, liên tục, liên quan đến hàng trăm triệu người dân, người lao động, Bảo hiểm xã hội Việt Nam luôn xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược, được chuẩn bị từ sớm, từ xa nhằm nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy. Đồng thời, công tác này cũng phục vụ người tham gia, thụ hưởng chính sách ngày càng tốt hơn, nhất là khi quyền lợi, chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế không ngừng được mở rộng.
Từ đó, cơ quan này đã đạt được những đột phá quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực, giúp người dân và doanh nghiệp tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp một cách thuận tiện, minh bạch, tiết kiệm thời gian và chi phí cho tất cả các bên liên quan.
Hiện nay, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã hoàn thành việc cung cấp 100% dịch vụ công trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; hoàn thành kết nối kỹ thuật, thực hiện kiểm thử việc tích hợp dịch vụ công trực tuyến của Bảo hiểm xã hội Việt Nam lên Cổng Dịch vụ công quốc gia tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ theo hướng điện tử hóa, thay thế hồ sơ giấy bằng dữ liệu số.
Trong năm 2025, hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp nhận 149,9 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có 136,4 triệu hồ sơ giao dịch điện tử (chiếm 91% tổng số hồ sơ tiếp nhận, tăng 2% so với năm 2024).
Nhiều thủ tục hành chính đã được đơn giản hóa, người dân không phải nộp lại các giấy tờ như sổ bảo hiểm xã hội, giấy khai sinh, giấy chứng tử khi cơ quan bảo hiểm xã hội đã khai thác được dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.
Tính riêng năm 2025, hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp nhận 149,9 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có 136,4 triệu hồ sơ giao dịch điện tử (chiếm 91% tổng số hồ sơ tiếp nhận, tăng 2% so với năm 2024).
Kết quả này đã giúp giảm mạnh thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch, góp phần cải thiện mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chủ động phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan triển khai hiệu quả các dịch vụ công liên thông theo Đề án 06, đặc biệt là các nhóm thủ tục hành chính thiết yếu gắn trực tiếp với người dân trọn vòng đời, ngay từ khi “sinh ra đến khi mất đi”.
Các dịch vụ công liên thông tiêu biểu đã được triển khai gồm: Liên thông Đăng ký khai sinh - Đăng ký thường trú - Cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi; Liên thông Đăng ký khai tử - Xóa đăng ký thường trú - Giải quyết mai táng phí, tử tuất; Các dịch vụ công liên thông trong lĩnh vực hưởng chế độ bảo hiểm xã hội: Ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe.
Kết quả, đến nay, toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã xử lý hơn 4,2 triệu hồ sơ liên thông, trong đó riêng cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi chiếm tỷ trọng lớn với 2,6 triệu hồ sơ; hơn 1,53 triệu hồ sơ dịch vụ công liên quan đến chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe, góp phần đảm bảo quyền lợi an sinh cho người dân, người lao động.
Việc triển khai các dịch vụ công liên thông đã tạo ra bước chuyển căn bản trong phương thức phục vụ, chuyển từ “người dân phải đi nhiều nơi” sang “cơ quan nhà nước chủ động kết nối, chia sẻ dữ liệu để phục vụ người dân”. Người dân chỉ cần thực hiện một lần khai báo, các thông tin được tự động chia sẻ giữa các cơ quan, không phải nộp lại giấy tờ nhiều lần.
Đặc biệt, việc tích hợp, khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cơ sở dữ liệu về bảo hiểm đã đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Chủ trương này giúp: Cắt giảm tối đa thành phần hồ sơ, tiến tới không yêu cầu nộp giấy tờ bản giấy; Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính; Giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; Nâng cao tính minh bạch, hạn chế sai sót, gian lận trong quá trình giải quyết hồ sơ.
Có thể khẳng định, việc triển khai các dịch vụ công liên thông không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực cho người dân, mà còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, đồng thời là một trong những điểm sáng nổi bật của ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Đề án 06.
Từ sự vào cuộc tích cực, phối hợp chặt chẽ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam với các bộ, ngành liên quan, hiện nay, toàn quốc đã có 100% cơ sở y tế triển khai sử dụng căn cước công dân gắn chip trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với gần 400 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế thành công.
Đồng thời, hệ thống đã tiếp nhận hơn 647 triệu lượt dữ liệu khám chữa bệnh, trong đó có hơn 254 triệu lượt tra cứu hồ sơ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến, giấy hẹn khám lại được liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Những kết quả này góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm thủ tục giấy tờ và tạo nền tảng cho việc chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện cho người dân.
Hiện nay, toàn quốc đã có 100% cơ sở y tế triển khai sử dụng căn cước công dân gắn chip trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với gần 400 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế thành công.
Trong phát triển kinh tế số và thanh toán không dùng tiền mặt, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã đạt kết quả tích cực khi tỷ lệ người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua tài khoản cá nhân đạt trên 88%.
Việc triển khai chi trả không dùng tiền mặt đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
Đối với người hưởng: Nhận tiền nhanh chóng, thuận tiện, không phụ thuộc vào thời gian, địa điểm chi trả; Hạn chế rủi ro mất mát, thất lạc tiền mặt; Dễ dàng theo dõi, quản lý thông tin chi trả.
Đối với cơ quan bảo hiểm xã hội: Giảm khối lượng công việc thủ công, giảm chi phí tổ chức chi trả; Nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát dòng tiền; Tăng tính minh bạch, hạn chế sai sót, tiêu cực trong quá trình chi trả.
Đối với xã hội: Góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển kinh tế số; Tăng cường minh bạch tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; Tạo nền tảng để tích hợp với các dịch vụ tài chính số, dịch vụ công số trong tương lai.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng từng bước kết nối, khai thác dữ liệu với các ngân hàng và cơ sở dữ liệu quốc gia, hướng tới việc xác thực thông tin người hưởng, kiểm soát tình trạng thụ hưởng, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa và xử lý kịp thời các trường hợp hưởng không đúng quy định.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam là một trong số ít đơn vị đã hoàn thành đúng tiến độ kết nối, sẵn sàng chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; triển khai hiệu quả sổ sức khỏe điện tử, liên thông dữ liệu y tế.
Trọng tâm của đột phá này là việc xây dựng, chuẩn hóa, làm sạch và kết nối các cơ sở dữ liệu quy mô lớn của hệ thống, đồng thời tích hợp, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống thông tin của các Bộ, ngành, địa phương.
Đến nay, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả nổi bật như: Hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, quản lý thông tin của hơn 100 triệu người dân, bao gồm dữ liệu về tham gia, thụ hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Hoàn thành xác thực, đối soát và làm sạch dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đạt tỷ lệ gần như toàn diện (99,65%), tạo nền tảng quan trọng để chuyển sang sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số bảo hiểm xã hội, thống nhất trong quản lý. Xây dựng và sẵn sàng kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm và 5 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm khả năng tích hợp, chia sẻ dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các hệ thống thông tin liên quan. Đẩy mạnh kết nối, liên thông dữ liệu với các Bộ, ngành, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, tư pháp, công an… phục vụ triển khai hiệu quả các dịch vụ công liên thông và các tiện ích số cho người dân. Từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ số dựa trên dữ liệu, bao gồm các dịch vụ công trực tuyến toàn trình, ứng dụng số phục vụ người dân (VssID, VNeID), các dịch vụ thanh toán điện tử, tra cứu thông tin, xác thực dữ liệu…
Các kết quả này không chỉ nâng cao chất lượng phục vụ người dân mà còn hỗ trợ hiệu quả công tác quản lý, hoạch định chính sách trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội.
Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chủ động, quyết liệt triển khai các nhiệm vụ về phát triển hạ tầng số, bảo đảm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số toàn diện và sẵn sàng kết nối, tích hợp với hạ tầng số quốc gia.
Đặc biệt, Bảo hiểm xã hội Việt Nam là một trong những đơn vị đi đầu và tiên phong trong việc triển khai dịch chuyển hạ tầng công nghệ thông tin lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, thể hiện rõ vai trò chủ động, trách nhiệm trong thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Chính phủ.
Điều này không chỉ giúp Bảo hiểm xã hội Việt Nam nâng cao năng lực xử lý, lưu trữ và bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; mà còn đáp ứng yêu cầu vận hành các hệ thống thông tin quy mô lớn, phục vụ hàng trăm triệu người dân và doanh nghiệp, góp phần quan trọng trong việc hình thành hạ tầng số thống nhất, hiện đại ở tầm quốc gia, phục vụ phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
Việc Bảo hiểm xã hội Việt Nam đi đầu trong dịch chuyển hạ tầng lên Trung tâm dữ liệu quốc gia là một bước tiến mang tính chiến lược, tạo nền tảng vững chắc để hệ thống tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ chuyển đổi số trong giai đoạn tới.
Thời gian qua, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã xây dựng, hoàn thiện hệ thống phần mềm nghiệp vụ theo hướng tập trung, thống nhất, liên thông và số hóa toàn diện quy trình xử lý, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại và cung cấp dịch vụ công trên môi trường điện tử.
Hệ thống phần mềm nghiệp vụ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hiện nay đã được chuẩn hóa, tích hợp và vận hành đồng bộ trong toàn hệ thống từ Trung ương đến địa phương, bao phủ hầu hết các lĩnh vực nghiệp vụ như thu, cấp sổ, thẻ; giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; giám định bảo hiểm y tế; chi trả các chế độ; tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính...
Đặc biệt, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã: Đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ trên môi trường số, chuyển từ xử lý thủ công sang xử lý hoàn toàn điện tử; Tích hợp, kết nối hệ thống phần mềm nghiệp vụ với các cơ sở dữ liệu quốc gia (dân cư, hộ tịch, bảo hiểm…) và các hệ thống thông tin của Bộ, ngành liên quan; Từng bước hình thành nền tảng xử lý nghiệp vụ tập trung, giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy, tăng khả năng tự động hóa và kiểm soát quy trình.
Việc hoàn thiện hệ thống phần mềm nghiệp vụ đã mang lại nhiều kết quả nổi bật giúp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, đảm bảo xử lý khối lượng lớn hồ sơ với độ chính xác cao; Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; Tăng cường minh bạch, kiểm soát và phòng chống gian lận, trục lợi chính sách; Tạo nền tảng quan trọng để triển khai các dịch vụ công trực tuyến toàn trình và các dịch vụ công liên thông.
Hệ thống phần mềm nghiệp vụ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã trở thành “xương sống” trong quá trình chuyển đổi số của hệ thống, đóng vai trò then chốt trong việc hiện đại hóa hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công, hướng tới mục tiêu xây dựng Bảo hiểm xã hội Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Có thể thấy, những đột phá trong cải cách hành chính và chuyển đổi số của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã và đang mang lại những lợi ích lớn, thiết thực cho cá nhân, tổ chức tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
Những lợi ích đó không chỉ mang tính trước mắt mà còn tạo nền tảng lâu dài cho sự phát triển bền vững của hệ thống an sinh xã hội. Việc lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; lấy dữ liệu làm nền tảng; lấy công nghệ làm động lực đã và đang giúp Bảo hiểm xã hội Việt Nam từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, công khai và minh bạch.
