Thủ tướng Sanae Takaichi muốn tìm kiếm sự ủng hộ của cử tri cho nỗ lực tiếp tục triển khai các chính sách kinh tế, an ninh chiến lược và hành động quyết liệt nhằm củng cố vị thế vững mạnh của đất nước Mặt trời mọc.
Cuộc bầu cử Hạ viện lần này diễn ra sau khi Hạ viện Nhật Bản bị giải tán. Đây là lần đầu trong 60 năm qua Hạ viện Nhật Bản bị giải tán ngay trong ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội. Đây cũng là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ khi bà Takaichi nhậm chức Thủ tướng vào ngày 21/10/2025.
Do thời gian tiến hành bầu cử chỉ kéo dài 16 ngày kể từ khi Hạ viện giải tán, đây sẽ là kỳ bầu cử ngắn nhất của Hạ viện Nhật Bản kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai.
Với dự kiến hơn 1.270 ứng cử viên tranh cử 465 ghế, Liên minh cầm quyền do LDP dẫn dắt đặt mục tiêu giành đa số ghế, tương đương ít nhất 233 ghế - mức mà liên minh này nắm giữ trước khi Hạ viện giải tán.
Cuộc bầu cử cũng sẽ chứng kiến các ứng viên ra tranh cử cho lực lượng đối lập mới là Liên minh Cải cách trung dung (CRA), được thành lập bởi sự liên kết giữa đảng Dân chủ Lập hiến Nhật Bản (CDPJ) và đảng Công Minh (Komeito), đối tác liên minh cũ của LDP trong 26 năm qua.
Một trong những chủ đề trung tâm của chiến dịch tranh cử là đề xuất tạm dừng hoặc bãi bỏ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, trong bối cảnh lạm phát kéo dài, đi kèm với những lo ngại về tình hình tài khóa của Nhật Bản. Việc tìm kiếm nguồn tài chính thay thế và thời điểm thực hiện các biện pháp này cũng đang gây nhiều tranh luận.
Trong bối cảnh liên minh cầm quyền cân nhắc tạm đình chỉ thuế tiêu dùng đối với thực phẩm, còn liên minh đối lập đề xuất bãi bỏ hoàn toàn loại thuế này, vấn đề bảo đảm các nguồn tài chính thay thế được dự báo sẽ thu hút nhiều chú ý.
Các vấn đề về chính trị và tiền bạc, sau vụ bê bối quỹ đen ảnh hưởng tới LDP những năm gần đây, cùng với các vấn đề liên quan đến cư dân nước ngoài và khách du lịch nhiều khả năng cũng sẽ trở thành chủ đề tranh luận trong chiến dịch tranh cử.
Các vấn đề then chốt khác cũng thu hút sự quan tâm của cử tri bao gồm cam kết của Thủ tướng Takaichi về chính sách tài khóa “trách nhiệm nhưng quyết liệt”, quan hệ ngoại giao với Trung Quốc và Mỹ...
Mặc dù kết quả thăm dò trước bầu cử cho thấy đảng LDP cầm quyền chiếm ưu thế, chính phủ của bà Takaichi hiện duy trì được mức ủng hộ tương đối cao, song liên minh LDP-JIP vẫn đối mặt với sự bất ổn do đang ở thế thiểu số tại Thượng viện, buộc chính phủ phải dựa vào sự ủng hộ của phe đối lập để thông qua các dự luật. Thêm vào đó, quyết định bất ngờ giải tán Hạ viện và tổ chức tổng tuyển cử cũng vấp phải sự chỉ trích vì được cho là có thể làm chậm quá trình thông qua ngân sách tài khóa 2026, vốn dự kiến hoàn tất trước cuối tháng 3 năm nay.
Kể từ khi được thành lập vào tháng 10 năm ngoái, Nội các do bà Takaichi đứng đầu đã thực thi các chính sách quyết liệt nhằm xây dựng một nền kinh tế vững mạnh, sẵn sàng đương đầu với các thách thức toàn cầu và hiện thực hóa “nền ngoại giao Nhật Bản tỏa sáng”.
Chính phủ của bà đã dành ưu tiên ứng phó giá cả leo thang, thực hiện cam kết với người dân bằng việc thông qua ngân sách bổ sung tại kỳ họp Quốc hội bất thường năm ngoái. Dựa trên nguyên tắc “tài khóa tích cực, có trách nhiệm”, chính phủ đã xác lập được những định hướng để xây dựng một nền kinh tế mạnh mẽ cũng như một chính sách đối ngoại và an ninh vững mạnh.
Trong bối cảnh Nhật Bản đang phải đối mặt “cuộc khủng hoảng thầm lặng” khi dân số giảm, giá cả sinh hoạt tăng, môi trường an ninh toàn cầu đầy thách thức, cuộc bầu cử Hạ viện được coi là “phép thử” quan trọng đối với các chính sách mà Thủ tướng Sanae Takaichi đang theo đuổi.
