Bất cập trong quy hoạch, xây dựng và điều chuyển các bến xe khách tại TP Hải Phòng

Tiền hậu bất nhất

Năm 2011, UBND thành phố Hải Phòng có chủ trương di dời bến xe (BX) Tam Bạc ở quận Hồng Bàng (xây dựng từ đầu những năm 90 của thế kỷ trước) để triển khai thực hiện quy hoạch cho dải trung tâm thành phố xanh - sạch - đẹp - văn minh - hiện đại, đáp ứng cho phát triển kinh doanh du lịch, giảm ùn tắc giao thông khu vực nội thành. Thực hiện chủ trương về xã hội hóa đầu tư, khai thác các BX của Chính phủ, UBND thành phố Hải Phòng kêu gọi các nhà đầu tư xây dựng BX khách Thượng Lý nhằm thay thế BX Tam Bạc không còn phù hợp quy hoạch theo chủ trương của thành phố. Ngay sau đó, Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Kim khí Hải Phòng (Công ty Kim khí Hải Phòng) đã đề xuất phương án dùng toàn bộ diện tích kho bãi tổng kho của công ty để xây dựng BX khách Thượng Lý theo hình thức xã hội hóa và được thành phố chấp thuận.

Đầu năm 2014, UBND thành phố Hải Phòng đã có Quyết định số 332/QĐ-UBND về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết tổng thể mặt bằng tỷ lệ 1/500 BX khách liên tỉnh Thượng Lý và được cấp Giấy chứng nhận đầu tư xây dựng BX Thượng Lý để thay thế BX Tam Bạc. Sau hơn một năm xây dựng, ngày 7-5-2015, BX Thượng Lý được khánh thành, đạt tiêu chuẩn BX loại 2 cấp quốc gia, có quy mô rộng gấp bốn lần BX Tam Bạc, trang thiết bị hiện đại, với tổng mức đầu tư hơn 50 tỷ đồng. BX Thượng Lý có tổng diện tích 11.600 m2, bảo đảm cho 300 lượt xe ra vào mỗi ngày và lưu lượng hành khách từ 1.500 đến 2.000 lượt người.

BX nằm cách BX khách Tam Bạc hai km, được gắn biển “Công trình chào mừng kỷ niệm 60 năm Ngày giải phóng Hải Phòng”. Ngày 13-5-2015, Sở Giao thông vận tải (GTVT) TP Hải Phòng có Báo cáo số 48/BC - SGTVT gửi UBND thành phố Hải Phòng về phương án đóng cửa BX Tam Bạc và điều chuyển hoạt động các tuyến vận tải về BX Thượng Lý, nêu rõ: Các tuyến vận tải từ BX Tam Bạc đi TP Hà Nội có số lượng phương tiện lớn, tần suất hoạt động cao (63 phương tiện, với 106 chuyến xe/ngày) sẽ được điều chuyển sang hoạt động tại BX Thượng Lý để giảm tình trạng ách tắc giao thông, lộn xộn, giảm mật độ phương tiện vận tải hành khách lưu thông trong khu vực trung tâm.

Mặt khác, các BX Niệm Nghĩa, Cầu Rào hiện nay cũng đang có các tuyến đi Hà Nội với số lượng xe lớn, tần suất cao, do vậy không xem xét điều chuyển hoạt động về các BX Niệm Nghĩa, Cầu Rào nhằm giữ hoạt động ổn định, không gây phức tạp về an ninh, trật tự. Ngày 19-5-2015, UBND thành phố Hải Phòng đã có Công văn số 664/VP-GT chấp thuận phương án đóng cửa BX Tam Bạc và điều chuyển hoạt động các tuyến vận tải hành khách tại BX này theo đề nghị của Sở GTVT, tại Báo cáo số 48/BC-SGTVT nêu trên. Tiếp theo, ngày 21-5-2015, Sở GTVT tiếp tục có Thông báo số 347/TB - SGTVT yêu cầu các đơn vị vận tải thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của UBND thành phố Hải Phòng, “chấp hành nghiêm phương án điều chuyển hoạt động các tuyến vận tải".

Thế nhưng, thật bất ngờ khi ngày 5-6-2015, Sở GTVT lại ban hành Văn bản số 955/SGTVT-VT hoàn toàn ngược lại với các văn bản trước đó, ghi rõ: “Ngày 4-6-2015, tập thể lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng họp với các ngành, đơn vị liên quan và kết luận cho phép các doanh nghiệp hoạt động vận tải ở BX Tam Bạc (tuyến Hải Phòng - Hà Nội) được lựa chọn các BX của Công ty TNHH MTV bến xe Hải Phòng và BX Thượng Lý. Thời gian thực hiện đến ngày 31-12-2015, sau đó sẽ nghiên cứu sắp xếp lại cho phù hợp điều kiện thực tế”. Liên tục từ tháng 5-2015 đến nay, Công ty Kim khí Hải Phòng đã có đơn gửi các cơ quan chức năng của TP Hải Phòng đề nghị xem lại Văn bản số 955/SGTVT-VT nhưng đến nay, những kiến nghị chính đáng này đều không được xem xét, giải quyết.

Nghịch lý trong việc điều chuyển tuyến xe

Từ Văn bản số 955/SGTVT-VT của UBND thành phố Hải Phòng nêu trên, hàng loạt doanh nghiệp hoạt động xe khách tại BX Tam Bạc chuyển sang đăng ký hoạt động tại BX Niệm Nghĩa, nằm trong khu vực trung tâm thành phố. Thực tế, Công ty TNHH MTV bến xe Hải Phòng chính là doanh nghiệp quản lý và vận hành bốn BX: Tam Bạc (trước đây), Niệm Nghĩa, Cầu Rào và Vĩnh Bảo. Vì là “con đẻ” cho nên các BX nêu trên được Sở GTVT “ưu ái” cho các doanh nghiệp vận tải lựa chọn BX cũ để tăng chuyến.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Kim khí Hải Phòng Lưu Thành Đông cho biết: “Việc đưa thêm các chuyến xe từ Tam Bạc về Niệm Nghĩa sẽ nâng tổng số xe đi Hà Nội ở đây lên tới 207 chuyến/ngày, tăng lưu lượng lên 4,6 phút/chuyến và tỷ lệ chuyến trùng hơn 95%, gây ùn tắc nghiêm trọng trong nội thành Hải Phòng. BX Thượng Lý chịu hậu quả là vắng khách và sống thoi thóp, vì thu không đủ chi. Sau hơn một năm đưa vào hoạt động, BX Thượng Lý vẫn vắng tanh. Cán bộ, nhân viên phòng an ninh, bảo vệ ngồi chơi, xơi nước. Chưa tính tiền lãi ngân hàng, tiền thuê đất, mỗi tháng doanh nghiệp bỏ ra 300 triệu đồng để trả lương, đóng các loại bảo hiểm cho gần 100 cán bộ, công nhân viên làm việc tại BX. Nếu trì hoãn thời gian đưa xe vào bến, doanh nghiệp cầm chắc nguy cơ phá sản”.

Không chỉ Công ty Kim khí Hải Phòng, Giám đốc Công ty TNHH vận tải bus Hải Phòng Nguyễn Quang Hưng cũng có công văn gửi lãnh đạo các cơ quan Trung ương và TP Hải Phòng, nêu rõ: Văn bản số 955/SGTVT-VT của UBND thành phố Hải Phòng đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho hoạt động kinh doanh của BX khách Thượng Lý và lãng phí về đầu tư vô cùng lớn cho doanh nghiệp và xã hội. Từ đó, làm giảm niềm tin của nhân dân và doanh nghiệp về chủ trương khuyến khích đầu tư xã hội hóa của Nhà nước và TP Hải Phòng.

Nói về những bất hợp lý trong việc bố trí các tuyến xe trước đây thuộc BX Tam Bạc về BX Niệm Nghĩa, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật TP Hải Phòng Hoàng Văn Kể bức xúc: BX Niệm Nghĩa hiện tại cũng không phải BX có cơ sở vật chất và hạ tầng tốt. Diện tích chỉ vỏn vẹn 8.000 m2 và đã có hàng chục đơn vị kinh doanh vận tải tại đây với 147 tuyến xe xuất bến/ngày. BX nằm ngay trên trục đường Trần Nguyên Hãn có lưu lượng phương tiện các loại và người tham gia giao thông đông nhất thành phố, có hai chợ lớn, bốn đến năm trường học và hàng chục doanh nghiệp bao bọc bởi các khu dân cư đông đúc. Hiện tại, BX này đã quá tải, khu vực trước cửa BX và tuyến đường Trần Nguyên Hãn thường xuyên ùn tắc, nhất là vào các giờ cao điểm buổi sáng và buổi chiều. Các cháu học sinh đến trường, người dân họp chợ, dòng người di chuyển từ các quận, huyện phía tây nam qua cầu Niệm vào thành phố.

Tại Văn bản số 1000/BTCDTW-TDĐĐ, ngày 17-8-2016, của Ban Tiếp công dân Trung ương, nêu rõ: Sau khi giải thể BX Tam Bạc, Sở GTVT thành phố Hải Phòng chấp thuận cho các doanh nghiệp vận tải hoạt động tại các BX khác (BX Niệm Nghĩa và Cầu Rào) là chưa đúng chủ trương tại Quyết định 332/QĐ-UBND, ngày 24-1-2014 của UBND thành phố Hải Phòng về phê duyệt quy hoạch xây dựng BX khách liên tỉnh Thượng Lý; gây ảnh hưởng không tốt đến sức đầu tư của các doanh nghiệp trên địa bàn TP Hải Phòng; đẩy Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Kim khí Hải Phòng đến nguy cơ phá sản, tạo dư luận không tốt đối với cơ quan quản lý nhà nước…

Tuy nhiên đến nay, những kiến nghị của Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Kim khí Hải Phòng và những bất cập trong quy hoạch, xây dựng, điều chuyển các BX tại TP Hải Phòng vẫn chưa được giải quyết. Đề nghị UBND thành phố Hải Phòng, Sở GTVT và các cơ quan chức năng TP Hải Phòng sớm có các biện pháp khắc phục kịp thời những bất cập nêu trên.

“Những vấn đề bất cập nêu trên là cả một quá trình. Tôi sẽ đưa những vấn đề này ra bàn với tập thể lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng để có phương án giải quyết trong thời gian sớm nhất”.

LÊ KHẮC NAM

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng

“Quan điểm của Sở GTVT là sẽ hỗ trợ tối đa để các doanh nghiệp kinh doanh vận tải vào kinh doanh tại BX Thượng Lý. Tuy nhiên, lãnh đạo BX Thượng Lý cũng phải đi tiếp xúc, vận động doanh nghiệp vào bến. Sắp tới, Sở GTVT sẽ rà soát và quy hoạch lại các BX theo đúng Quyết định số 1448/QĐ-TTg, ngày 16-9-2009, của Thủ tướng Chính phủ”.

PHẠM VĂN HUY

Phó Giám đốc Sở GTVT thành phố Hải Phòng

“Trong bối cảnh BX Thượng Lý còn chưa tìm ra hướng giải quyết, thì mới đây UBND thành phố Hải Phòng lại tiếp tục phê duyệt, cấp 6,5 ha đất cho Công ty TNHH MTV bến xe Hải Phòng để xây BX khách; đồng thời phê duyệt cho Công ty bus Hải Âu xây dựng BX mới với diện tích hai ha. Nếu hai BX này được đầu tư xây dựng và đi vào hoạt động, sẽ dẫn đến tình trạng khủng hoảng thừa BX và gây lãng phí lớn”.

LƯU THÀNH ĐÔNG

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Kim khí Hải Phòng