Bảo vệ mỏ vàng ở Ma Nu: Chưa thấy cách nào hiệu quả

NDĐT- Mỏ vàng Ma Nu trải rộng trên diện tích hàng chục km2 trên địa bàn huyện Ngân Sơn( Bắc Cạn) với gần 500 hang chạy sâu vào lòng núi. Trong những năm qua, khai thác vàng trái phép ở đây khi diễn ra âm thầm lén lút, lúc công khai rầm rộ làm dư luận bức xúc.

Chủ Nhật, ngày 10/03/2013 - 06:41

Bảo vệ... bảo kê “vàng tặc”

Hơn hai năm qua, UBND huyện Ngân Sơn hợp đồng với Công ty TNHH Thiên Thành có trụ sở tại huyện Đồng Hỷ( Thái Nguyên) bảo vệ mỏ vàng Ma Nu với mức 200 triệu đồng/ tháng. Nhưng lợi dụng mỏ vàng ở vùng sâu vùng xa, thiếu kiểm tra, giám sát của chính quyền địa phương nên Công ty TNHH Thiên Thành “bảo kê” cho các tổ, nhóm đưa máy móc, thiết bị vào mỏ khai thác vàng trái phép.

Cao điểm nhất là từ giữa năm 2012 các tổ, nhóm “cát cứ”, đưa người chui vào các hang, hốc trong lòng núi, dùng máy phát điện, máy nghiền, hoá chất khai thác vàng rất rầm rộ. Những người khai thác vàng trái phép dựng hàng trăm lán trại ăn ở tại các sườn núi, cửa hang, ngày đêm khai thác vàng. Mỏ vàng trở thành khu vực ô hợp, thu hút những thành phần “dặt dẹo”, nghiện hút, cờ bạc, môi trường bị ô nhiễm bởi xyanua dùng trong quá trình khai thác vàng ngấm xuống đất, nước ngầm.

Đầu tháng 8- 2012 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn Nguyễn Văn Du dẫn đầu đoàn công tác của tỉnh đến kiểm tra việc bảo vệ mỏ vàng này. Thấy tình hình khai thác vàng trái phép tại đây rất nghiêm trọng, ông Du yêu cầu UBND huyện Ngân Sơn phải tổ chức lực lượng, khẩn trương lập lại trật tự tại mỏ vàng trong vòng 20 ngày. Nhưng không hiểu vì sao tình trạng khai khai thác vàng trái phép ở đây không được ngăn chặn như yêu cầu đề ra.

Cuối tháng 11- 2012, UBND tỉnh Bắc Cạn yêu cầu huyện Ngân Sơn chấm dứt hợp đồng với Công ty TNHH Thiên Thành, điều động lực lượng cảnh sát cơ động thuộc Công an tỉnh, công an huyện vào giải toả triệt để tình việc khai thác vàng trái phép tại mỏ vàng. Hơn mười ngày qua, lực lượng công an đã đốt hết lán trại của những người khai thác vàng trái phép; đốt, phá huỷ toàn bộ máy phát điện, máy nghiền, xăng dầu, dây điện, dây dẫn nước, bể lắng, các phương tiện khác phục vụ cho khai thác vàng trái phép. Đồng thời, trục xuất toàn bộ “vàng tặc” ra khỏi vùng mỏ.

Trung tá Nguyễn Văn Kim, Đội trưởng Đội cảnh sát cơ động Công an tỉnh, chỉ huy lực lượng giải toả cho biết: “Chúng tôi tổ chức bốn đội thường xuyên tuần tra, truy quét. Thấy lực lượng chức năng “làm” kiên quyết, những ngày vừa qua có đến ba, bốn trăm người khai thác vàng trái phép lũ lượt khoác ba lô dời khỏi vùng mỏ. Trật tự tại khu vùng mỏ đã được thiết lập”.

Tuy nhiên, vẫn còn “con nghiện”, đối tượng “dặt dẹo”, người khai thác vàng trái phép “cố thủ” trong một số hang ăn sâu vào trong lòng núi. Lực lượng chức năng lo ngại trước khi rút đi “vàng tặc” cất giấu kíp nổ ở bên trong. Để “ép” các đối tượng này, lực lượng công an tổ chức hai đội “bịt” đường vào khu vực mỏ, ngăn chặn việc đưa lương thực, thực phẩm, xăng dầu, ma tuý tiếp tế. Trung tá Kim nhận định: “Chặn đường tiếp tế, bị “đói” thì các đối tượng ở trong hang tự khắc phải chui ra thôi”.

Sau nửa tháng ra quân giải toả, đi kiểm tra hầu hết các khu vực tại mỏ vàng Ma Nu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn Nguyễn Văn Du rất hài lòng với kết quả giải toả, truy quét khai thác vàng trái phép tại đây và “thưởng nóng” bốn triệu đồng cho lực lượng làm nhiệm vụ. Ông Du yêu cầu lực lượng công an tiếp tục duy trì tuần tra truy quét thường xuyên, chốt chặn các ngả đường vào vùng mỏ đến đầu tháng 1- 2013.

Chưa tìm được giải pháp lâu dài

Trung tá Lý Thanh Chu, Phó Công an huyện Ngân Sơn, người tổ chức truy quét tại vùng mỏ trần tình: “Mằc dù đã bị trục xuất khỏi vùng mỏ, nhưng những ngày gần đây các “bưởng” vẫn cử lực lượng lởn vởn ở bên ngoài, tìm cách tiếp cận lực lượng chức năng chúng tôi để xem có được “linh động”. Chúng tôi lơi lỏng là chúng lại tràn vào khai thác ngay. Do đó, bên cạnh việc thường xuyên tuần tra, lực lượng công an chúng tôi cắm trại, “nằm vùng” tại các khu vực trọng điểm trong khu vực mỏ vàng này”.

Ngân Sơn là một huyện nghèo, ngân sách rất eo hẹp, nhưng mỗi ngày địa phương phải chi hơn bốn triệu đồng tiền ăn, bồi dưỡng cho lực lượng truy quét ở đây là một “gánh nặng” đối với ngân sách địa phương. Chủ tịch UBND huyện Ngân Sơn Trần Đình Thất tâm sự: “Chúng tôi chỉ có thể duy trì được lực lượng công an đang truy quét, “nằm vùng” tại khu vực mỏ đến ngày 5- 1- 2013, vì công an còn làm nhiệm vụ chuyên môn. Sau khi lực lượng công an rút về, chúng tôi chưa tìm ra cách gì để bảo vệ mỏ vàng có hiệu quả, trong khi chỉ lơi lỏng vài ba ngày là những người khai thác vàng trái phép lại tràn vào”.

Khu vực mỏ vàng Ma Nu rộng lớn, địa hình hiểm trở, gần 500 hang ăn sâu vào trong lòng núi, có nhiều vàng, đã bị khai thác trái phép từ nhiều năm qua, để không bị tái diễn khai thác trái phép là việc rất khó. Cho dù lực lượng nào được giao bảo vệ mỏ vàng trong thời gian tới thì cũng rất cần sự kiểm tra, giám sát thường xuyên của chính quyền và các cơ quan chức năng từ tỉnh trở xuống nhằm tránh tình trạng Nhà nước vừa mất tiền thuê bảo vệ mà tài nguyên thì vẫn không giữ được.