Bảo đảm minh bạch, thống nhất trong cắt giảm ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Chiều 5/8, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Cần có tiêu chí thống nhất, không cắt giảm cơ học

Thảo luận tại tổ, các ý kiến đại biểu bày tỏ tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, cắt giảm các điều kiện không cần thiết.

Dự thảo Luật đưa 58 ngành, nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Nhiều ngành, nghề sẽ chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm hoặc quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật chuyên ngành. Theo các đại biểu, đây là thay đổi rất lớn về phương thức quản lý nhà nước.

Bày tỏ quan tâm đến phương thức sửa đổi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn Hưng Yên) lưu ý, việc sửa đổi danh mục không nên được nhìn nhận đơn thuần dưới góc độ là cắt giảm cơ học số lượng ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, mà quan trọng hơn là cơ cấu lại danh mục này trên cơ sở mức độ rủi ro và yêu cầu bảo vệ lợi ích công cộng theo đúng tiêu chí được quy định tại Điều 7 của Luật Đầu tư. Chỉ khi đó theo đại biểu, mới thực sự đạt được mục tiêu kép là vừa bảo đảm quyền tự do đầu tư kinh doanh, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Chung quan điểm, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (Đoàn Tây Ninh) đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát tổng thể Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trên cơ sở dựa vào một bộ tiêu chí thống nhất, khách quan, áp dụng chung cho tất cả các ngành, nghề, thay vì chủ yếu dựa trên chỉ tiêu cắt giảm và đề xuất của từng bộ, ngành quản lý chuyên ngành.

Theo đại biểu, việc một ngành, nghề được giữ lại hay đưa ra khỏi Danh mục phải căn cứ vào các tiêu chí như: Mức độ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng, môi trường; mức độ cần thiết của việc áp dụng điều kiện kinh doanh.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị, cần giải đáp các nội dung ngành nghề có còn đáp ứng tiêu chí hạn chế quyền tự do kinh doanh theo Luật Đầu tư hay không; mục tiêu quản lý đã được bảo đảm bằng pháp luật chuyên ngành hay chưa; có thể chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm hay không; điều kiện kinh doanh có thực chất là điều kiện kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn hay không; thực trạng và xu hướng cải cách quản lý nhà nước...

“Nếu áp dụng cách làm nêu trên để rà soát toàn bộ Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, sẽ bảo đảm tính minh bạch, nhất quán và tránh tình trạng còn có xu hướng giữ lại các điều kiện thuộc phạm vi quản lý của mình”, đại biểu nhấn mạnh.

Về quy định cấm kinh doanh khí N₂O (bóng cười), đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Vĩnh Long) đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, quy định rõ việc kinh doanh, sử dụng khí N₂O phục vụ sản xuất công nghiệp công nghệ cao và các mục đích hợp pháp khác không thuộc phạm vi điều chỉnh của điều kiện kinh doanh nhằm phòng, chống việc lạm dụng khí N₂O qua đường hô hấp.

Đồng thời, cần thiết kế cơ chế quản lý theo mục đích sử dụng đối với đối tượng sử dụng và khả năng truy xuất nguồn gốc, thay vì áp dụng điều kiện kinh doanh một cách đồng loạt đối với toàn bộ chuỗi cung ứng.

Sẽ tiếp tục rà soát điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thông thoáng phát triển

Báo cáo giải trình vấn đề các đại biểu quan tâm đến việc bổ sung ngành nghề là cấm kinh doanh khí N₂O, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết đã tiếp thu ý kiến của các đại biểu, quy định cụ thể: Cấm kinh doanh khí N₂O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp ngoài mục đích y tế, công nghệ thực phẩm và kiểm nghiệm; còn các mục đích khác vẫn được sản xuất và sử dụng theo điều kiện.

Bộ trưởng cho hay, trước tình hình diễn biến sử dụng khí cười khá phức tạp và thường xuyên gắn với các hoạt động sử dụng trái phép chất ma túy có nguy cơ ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội, việc bổ sung quy định cấm rất quan trọng. Trong thời gian tới, bộ sẽ phối hợp cùng các cơ quan liên quan bổ sung trong nghị định quy định rõ hình thức kiểm soát từ khâu sản xuất, khâu vận chuyển, lưu thông đến mục đích sử dụng, bảo đảm sử dụng đúng mục đích.

Liên quan cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ việc rà soát cắt giảm thực hiện trên 3 nguyên tắc: Cắt giảm các ngành nghề không thực sự cần thiết phải quy định điều kiện kinh doanh theo khoản 1 Điều 7 của Luật Đầu tư; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng giấy phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn kỹ thuật, dữ liệu số; phải rà soát cắt giảm hoặc sửa đổi các ngành nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, có tính chất tương tự nhau, không còn phù hợp, đã được điều chỉnh bằng cơ chế quản lý khác hoặc thực tế chưa phát sinh điều kiện đầu tư kinh doanh.

Tiếp thu ý kiến các đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay, sẽ tiếp tục rà soát điều kiện kinh doanh, ban hành luật theo đúng tinh thần tạo môi trường thông thoáng nhất để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tiếp cận và thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh; đồng thời kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm việc kinh doanh không vi phạm trật tự an toàn xã hội, an ninh-quốc phòng, văn hóa và sức khỏe của người dân.