Đổi mới quản trị và chuẩn mực nghề nghiệp trước thách thức từ AI

Ngày 22/9, Trường đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp cùng Đại học Rangsit, Thái Lan; Diễn đàn Kế toán Quản trị và Kinh tế, Indonesia; Tập đoàn FPT, Việt Nam; Câu lạc bộ Giám đốc Tài chính – CFO Việt Nam; và Đại học Politeknik Negeri Malang, Indonesia tổ chức Hội thảo quốc tế SANDBOX 2026 lần thứ ba với nội dung: “Đổi mới sáng tạo trong Kinh doanh, Kế toán và Tài chính trong bối cảnh bất định”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Thanh Tú – Trưởng ban Khoa học và Đổi mới sáng tạo, Giám đốc Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ của Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ số, các mô hình kinh doanh mới cùng sự tái cấu trúc các chuỗi giá trị toàn cầu đang định hình lại phương thức vận hành của các nền kinh tế, cục diện cạnh tranh của doanh nghiệp và cách các trường đại học đào tạo các thế hệ tương lai.

Đối với Việt Nam cũng như toàn khu vực ASEAN, chuyển đổi số không còn là một sự lựa chọn đơn thuần nhằm tối ưu hóa hiệu quả hoạt động, mà đã trở thành nền tảng sống còn quyết định năng suất, năng lực cạnh tranh, khả năng thích ứng và sự tăng trưởng bền vững.

Tuy nhiên, riêng công nghệ thì không bảo đảm cho sự chuyển đổi thành công. Giáo sư Trần Thị Thanh Tú đặt vấn đề: Làm thế nào để chúng ta biến công nghệ thành những giá trị bền vững, đo lường được và có trách nhiệm, đặc biệt trong kinh doanh, kế toán và tài chính.

Để giải quyết những nội dung đặt ra, trong bài phát biểu của mình, Phó Giáo sư Kanitsorn Terdpaopong, Đại học Rangsit Thái Lan chỉ ra, cần phải tái định hình vai trò của chuyên gia kế toán trong kỷ nguyên AI. AI không đơn giản thay thế kế toán viên; AI đang thay đổi những công việc mà doanh nghiệp và xã hội tin tưởng giao cho chuyên gia kế toán thực hiện.

Sự thay đổi này đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục kế toán. Bên cạnh nền tảng chuyên môn, người học cần phát triển năng lực AI và dữ liệu, tư duy phản biện, phán đoán nghề nghiệp, trách nhiệm đạo đức, giao tiếp và khả năng giải quyết các vấn đề thực tế.

Từ góc độ quản trị và tăng trưởng doanh nghiệp, ông Nguyễn Đức Thái – Giám đốc điều hành của SAPP Academy, đại diện Câu lạc bộ Giám đốc Tài chính CFO Việt Nam nhận định, AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi năng lực AI được kết nối đúng với vấn đề quản trị và phát triển ứng với từng giai đoạn của doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Đức Thái đưa ra mô hình hiệu quả trong kinh doanh là AI Management Infrastructure, có thể kết nối tín hiệu từ thị trường với chiến lược, các ưu tiên tạo giá trị, hoạt động vận hành và quá trình ra quyết định, hướng tới những kết quả có thể đo lường về tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, dòng tiền, hiệu quả sử dụng vốn và lợi thế chiến lược.

Đề xuất mô hình AI khác trong doanh nghiệp, Tiến sĩ Trần Thế Trung, Phó Giám đốc Khối Sản phẩm AI, FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT trình bày về AI Agents và mô hình Enterprise Operating System (EOS). Theo ông Trung, AI được tích hợp vào tối ưu hóa quy trình, nâng cao năng suất và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu, đồng thời đặt trong các lớp tri thức, quản trị, kiểm soát và khả năng truy vết.

Thông qua các ứng dụng trong chăm sóc khách hàng, bán hàng, xử lý tài liệu, đào tạo nhân sự, phân tích dữ liệu và tự động hóa quy trình, ông Trung nhận định AI đang chuyển từ công cụ hỗ trợ cá nhân sang một thành phần ngày càng sâu trong hệ thống vận hành doanh nghiệp.

Hội thảo SANDBOX 2026 cho thấy AI đang chuyển từ công nghệ sang năng lực vận hành; từ tự động hóa tác vụ sang tái thiết kế quy trình; và từ công cụ hỗ trợ sang một nhân tố làm thay đổi cách thức doanh nghiệp vận hành cũng như vai trò của con người trong tổ chức.

Trong lĩnh vực kế toán và tài chính, sự phát triển của AI không làm giảm vai trò của chuyên gia mà đang dịch chuyển giá trị nghề nghiệp sang những năng lực ở cấp độ cao hơn: phân tích và diễn giải dữ liệu, phán đoán, tư vấn chiến lược, quản trị rủi ro, bảo đảm độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, doanh nghiệp muốn hiện thực hóa giá trị từ AI cần gắn công nghệ với dữ liệu đáng tin cậy, quy trình phù hợp, quản trị hiệu quả và các kết quả kinh doanh có thể đo lường.