Công trình của chị đã được ứng dụng, mang lại hiệu quả cao về mặt kinh tế - xã hội cho người bệnh (NB), nhất là NB nghèo.
Khi được hỏi lý do bắt nguồn cho việc nghiên cứu thực hiện công trình này, chị cho biết, do công việc chuyên môn của người bác sĩ dinh dưỡng luôn đau đáu mong muốn có một sản phẩm tốt, giá thành thấp để cho những người mắc bệnh nặng ăn qua ống thông, bởi nhiều nghiên cứu đã chứng minh, nuôi dưỡng NB nặng bằng sản phẩm giá trị sinh học cao giúp giảm tỷ lệ biến chứng và tử vong, giúp rút ngắn thời gian nằm viện. Còn tại Bệnh viện (BV) Nhân Dân Gia Định, nơi chị công tác luôn có 17% số NB cần được nuôi bằng ống thông và không dưới 10% số NB tại các BV lớn như Ung bướu TP Hồ Chí Minh, Chợ Rẫy, Nhân Dân 115… cần nuôi ăn qua ống thông. Tuy nhiên, số BV có khoa dinh dưỡng sản xuất được thực phẩm nuôi ăn qua ống thông còn ít và người nghèo luôn phải tự làm cháo xay tại nhà để nuôi NB; riêng người nghèo ở ngoại tỉnh phải thuê mướn dụng cụ để làm cháo xay nuôi NB, chứng kiến cảnh ấy, chị rất đau lòng.
Vốn là bác sĩ chuyên khoa Nhi nhưng với tấm lòng dành cho NB nghèo và sự đam mê nghiên cứu dinh dưỡng cho nên từ đơn vị công tác đầu tiên là BV Nhi đồng Đồng Nai, năm 2006, chị chuyển công tác về Trung tâm Dinh dưỡng TP Hồ Chí Minh để vun bồi mong muốn nghiên cứu dinh dưỡng của mình. Thấy chị yêu nghề, thương người lại có ý chí, lãnh đạo đơn vị đã cử chị sang Nhật Bản học tập, nghiên cứu chuyên sâu lĩnh vực khoa học thực phẩm. Và khi về công tác tại Khoa Dinh dưỡng của BV Nhân dân Gia Định, được lãnh đạo BV tin tưởng và các đồng nghiệp cổ vũ, động viên, bác sĩ Mai đã bắt tay vào nghiên cứu, tiến hành công trình khoa học “Hội chứng kém dung nạp lactose ở người bệnh nặng” để giúp NB nghèo. Chị Mai chia sẻ, từng chứng kiến rất nhiều trường hợp NB nặng, nuôi dưỡng không đủ, sức khỏe suy kiệt, thời gian điều trị kéo dài có khi từ một đến ba tháng, nhưng NB khổ một thì người nuôi bệnh khổ mười. Trong lần tham gia hội chẩn cho một cụ bà 90 tuổi bị tai biến, suy dinh dưỡng. Biết được hoàn cảnh bà cụ rất khó khăn, người nhà không đủ tiền để mua sữa độ đạm cao cũng như albumin (loại 100ml/chai) với chi phí từ 5 - 7 triệu đồng/ngày, bác sĩ Mai càng quyết tâm tạo ra được một sản phẩm sữa có giá thành rẻ hơn mà lại có chất lượng tốt. Thế là chị tự bỏ tiền túi ra mua sữa bột nguyên kem (có thương hiệu) rồi pha chế thêm với sữa đậu nành và trực khuẩn có lợi cho đường ruột… Sau đó, cho cụ bà dùng thử để giải quyết tình huống khẩn cấp. Sau hai tuần, cụ bà nhờ dung nạp dinh dưỡng tốt cho nên khỏe hẳn, không còn suy dinh dưỡng, hết phù, giảm bệnh chính là tai biến và được xuất viện. Thành công này thôi thúc chị và đồng sự tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm hàng trăm lần, rồi trình lên ngành chức năng. Đến năm 2013, công trình đã được Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh cấp kinh phí một tỷ đồng để nghiên cứu, sản xuất. Để bảo đảm sữa khi dùng cho người sẽ không có sự cố, chị Mai nuôi chuột và thử nghiệm trên chuột cẩn thận, công phu. Theo đó, từ 7 đến 14 ngày, chuột suy dinh dưỡng được nuôi bằng loại sữa này, có chỉ số cải thiện dinh dưỡng tốt hơn các loại sữa chuẩn nhập từ nước ngoài, đồng thời khỏe hơn nhiều so với chuột không suy dinh dưỡng được nuôi bằng thức ăn và khi thử nghiệm trên người, chỉ số cải thiện dinh dưỡng, cải thiện lipid máu của NB dùng sữa nghiên cứu tốt hơn nhóm NB dùng sữa nhập. “Hầu hết các sản phẩm nuôi ăn qua ống đều có nguồn gốc đạm từ sữa (casein hay whey protein). Tuy nhiên, giá thành của các sản phẩm này thường rất cao. Còn sữa bột nguyên kem bổ sung vào sữa đậu nành, sẽ nâng giá trị sinh học của sữa đậu nành và hỗn hợp này có thể là nguồn thực phẩm phù hợp để cải thiện tình trạng dinh dưỡng của NB nặng. Chỉ với 40-50 nghìn đồng/ngày, NB nghèo có thể được nuôi dưỡng đủ dinh dưỡng bằng sản phẩm có giá trị sinh học tương đối cao”. PGS, TS, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai phân tích.
Nhắc đến PGS, TS, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai, TS, bác sĩ Nguyễn Anh Dũng, Giám đốc BV Nhân Dân Gia Định, khẳng định: “Nhà khoa học nữ này chính là “vốn quý” của BV. Bởi ngoài giúp ích cho NB nghèo của BV, công trình của chị còn là sản phẩm sữa có giá trị sinh học cao, giá thành thấp đầu tiên được nghiên cứu tại Việt Nam để nuôi ăn NB nặng, NB ăn uống kém, hay người già ăn kém với thể tích bổ sung 500-750 ml mỗi ngày. Hơn nữa, sau khi nghiên cứu thành công sản phẩm, BV Nhân Dân Gia Định đã áp dụng nuôi dưỡng NB cần nuôi ăn bằng ống thông từ tháng 1-2016 cho đến nay. Kết quả là NB dung nạp tốt, có hiệu quả cải thiện tình trạng dinh dưỡng, tình trạng lipid máu, tình trạng tiêu chảy cải thiện hơn NB được nuôi bằng sữa cao năng lượng. Cụ thể, ở BV Nhân Dân Gia Định mỗi ngày có 100 NB nội trú và 100 NB ngoại trú được nuôi hoàn toàn qua ống thông cho kết quả rất khả quan. Chúng tôi hy vọng sữa được đưa vào sản xuất công nghiệp ở dạng chai, hay hộp giấy thuận tiện cho NB được nuôi ăn qua ống thông hay uống mà không cần pha chế”.
Qua thực tế làm việc của PGS, TS, bác sĩ Tạ Thị Tuyết Mai, chị xứng đáng là tấm gương sáng làm theo lời Bác Hồ dạy Lương y phải như từ mẫu. Hình ảnh người bác sĩ trong chiếc áo trắng hơn lúc nào hết, vẫn hiển hiện lung linh, dịu dàng, làm cho cuộc sống này thêm tốt đẹp.
