Áp lực lớn từ biến động giá nhiên liệu, vật tư tới dự án xây dựng-giao thông

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã tạo áp lực đáng kể lên giá dầu thô thế giới, kéo theo biến động mạnh của thị trường trong nước. Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, giá dầu diesel tăng khoảng 70%, trong khi giá nhựa đường tăng hơn 31,7% so với cuối tháng 2 gây áp lực lớn tới tiến độ hoàn thành các dự án giao thông-xây dựng.

Dự báo trong ngắn hạn, giá các loại nhiên liệu, vật liệu phục vụ xây dựng giao thông như xăng, dầu, nhựa đường tiếp tục duy trì ở mức cao, thậm chí có thể xảy ra tình trạng khan hiếm cục bộ. Diễn biến này tác động trực tiếp đến hoạt động thi công, nhất là các hạng mục thảm bê tông nhựa, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong giá trị xây lắp công trình đường bộ.

Thống kê sơ bộ cho thấy, đối với các dự án bảo trì thuộc kế hoạch năm 2026, nếu cập nhật theo mặt bằng giá đầu tháng 4, chi phí ước tính tăng thêm khoảng 946 tỷ đồng, tương đương mức tăng 28,7%. Ở nhóm dự án đầu tư công trọng điểm, áp lực chi phí cũng gia tăng rõ rệt; đơn cử tại dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E (Quảng Nam), riêng gói thầu XD05 đã ghi nhận chi phí tăng khoảng 25% do biến động giá.

Không chỉ làm gia tăng chi phí, biến động giá còn đe dọa trực tiếp đến tiến độ và chất lượng công trình. Thực tế đã xuất hiện tình trạng một số nhà thầu giãn tiến độ thi công do lo ngại thua lỗ, tiềm ẩn nguy cơ kéo dài thời gian hoàn thành dự án, ảnh hưởng an toàn giao thông và kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Cao Bằng: Áp lực tăng giá vật liệu xây dựng do giá nguyên liệu sản xuất tăng

09/04/2026 11:44

Ông Nguyễn Thanh Hoài, Phó Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết: “Nút thắt” lớn nhất hiện nay nằm ở các quy định pháp lý liên quan loại hình hợp đồng. Phần lớn các gói thầu bảo trì và một số gói thầu xây lắp đang áp dụng hình thức hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định. Theo quy định hiện hành, các loại hợp đồng này cơ bản không được điều chỉnh giá, trừ trường hợp bất khả kháng.

Đáng chú ý, các quy định về điều chỉnh giá hợp đồng đơn giá cố định giữa Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu và Luật Dân sự vẫn còn những điểm chưa thống nhất, chưa tạo cơ sở pháp lý đầy đủ để chủ đầu tư thực hiện bù giá cho nhà thầu khi giá nhiên liệu biến động mạnh.

Trước mắt, Cục Đường bộ Việt Nam đã triển khai một số giải pháp tình thế như ưu tiên thi công các hạng mục ít chịu tác động của giá nhiên liệu; cập nhật giá gói thầu, chuyển đổi hình thức hợp đồng đối với các dự án chưa tổ chức đấu thầu.

Tuy nhiên, về lâu dài, cơ quan này kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Chính phủ và Quốc hội đánh giá toàn diện tác động của việc tăng giá xăng dầu đối với lĩnh vực xây dựng giao thông. Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý cho phép điều chỉnh hợp đồng đối với các gói thầu trọn gói và đơn giá cố định trong trường hợp biến động giá bất thường.

Việc sớm tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế giá không chỉ góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà thầu mà còn là yếu tố then chốt để bảo đảm tiến độ, chất lượng các công trình hạ tầng giao thông, qua đó phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững.