Theo cáo trạng của Viện KSND tỉnh Quảng Bình, lái đò Nguyễn Minh Mậu (SN 1978) và chủ đò Nguyễn Xuân Quý (SN 1976), anh trai của Mậu, bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường thuỷ” và “Giao cho người không đủ điều kiện để điều khiển các phương tiện giao thông đường thuỷ” theo điều 212, và 215 BLHS. Sáng 25.1.2009, Quý cùng em trai dùng đò gỗ có động cơ Diezel 15 mã lực, do Quý làm chủ, chở khách ngang sông, từ bến xã Quảng Hải đi xã Quảng Thanh. Quý giao cho Mậu điều khiển, còn Quý điều hành sắp xếp khách ở đầu mũi đò. Chiếc đò đã chở 100 người, chạy cách bến đò xã Quảng Thanh 30m thì chìm làm 42 người thiệt mạng. Vụ chìm đò làm 35 gia đình ở xã Quảng Hải mất người thân, 39 đứa trẻ mồ côi mẹ, trong đó, có 10 em nhỏ chưa tròn một tuổi...
Thân nhân của các nạn nhân yêu cầu bồi thường hơn 2,3 tỷ đồng. Anh Cao Xuân Hoà có vợ là chị Cao Thị Tởi, yêu cầu bồi thường thấp nhất, mức 5,5 triệu đồng; cao nhất là anh Cao Xuân Luận đòi bồi thường 372,6 triệu đồng bao gồm tiền chi phí mai táng, tổn thất tinh thần và tiền nuôi con đến 18 tuổi..
Tại phiên toà, bị cáo Nguyễn Minh Mậu đã thành khẩn nhận tội: là người không có chứng chỉ chuyên môn lái phương tiện thủy nội địa, Mậu vẫn cầm lái con thuyền BKS QB 1370-H do anh mình là Nguyễn Xuân Quý làm chủ thuyền, dẫn đến vụ tai nạn làm chết 42 người. Mậu còn khai nhận: Quý không hề giao cho Mậu cầm lái hộ, mà do Mậu tự ý cầm lái vì thấy anh mới ốm dậy, mệt mỏi. Chủ đò Nguyễn Xuân Quý cũng khai nhận rằng, Quý cũng không giao cụ thể cho Mậu mà chỉ nói trước đó rằng “khi nào anh mệt, em giúp anh”. Mậu khai, trong ngày 25.1 chuyến đò gặp nạn là chuyến thứ 2 Mậu cầm lái. Trước hàng trăm người thân của các nạn nhân và các nhân chứng trong vụ chìm đò, cả Mậu và Quý đều khẳng định: là người đứng mũi, Quý đã dùng sào cản hành khách là người dân Quảng Hải lên đò, nhưng phần vì số người tràn lên quá đông, phần vì tâm lý cả nể người quen nên cuối cùng đã chở quá số người quy định (theo cáo trạng, trên đò chở 100 người).
Tại phiên toà, hầu hết thân nhân các nạn nhân thấy hoàn cảnh của hai bị cáo có hoàn cảnh khó khăn nên đã tự nguyện xoá bỏ không đòi bồi thường tiền mai táng phí, tiền thiệt hại tài sản, vẫn giữ nguyên việc yêu cầu tiền nuôi con cái đến tuổi chưa thành niên. Thân nhân của 42 nạn nhân cũng mong Toà án xem xét giảm nhẹ tội trạng đối với hai bị can. Theo thân nhân các nạn nhân, thì một phần lỗi thuộc về những người chen lấn trên chuyền đò thảm khốc vào sáng 25.1.
Một điều đáng chú ý là tại phiên toà thân nhân các nạn nhân trong vụ chìm đò đã đề cập đến trách nhiệm của các cơ quan chức năng khi chiếc đò của Nguyễn Xuân Quý đã cũ kỹ, trét nhiều xi măng nhưng vẫn cho phép đăng kiểm, cho phép lưu thông . Trách nhiệm của các cơ quan chức năng từ xã lên huyện, tỉnh và các ngành quản lý chức năng (Công an giao thông đường thuỷ, Sở giao thông vận tải Quảng Bình...) trong vụ chìm đò thảm khốc này như thế nào? Đặc biệt trách nhiệm của chính quyền xã đã lơ là, thiếu kiểm tra trong phân công người làm nhiệm vụ bảo đảm an toàn trên bến đò Quảng Hải, cũng như việc người có trách nhiệm được phân công lại bỏ bến thuyền về nhà làm việc riêng. Việc thân nhân của các nạn nhân đề cập đến vấn đề trách nhiệm dân sự và hình sự của chính quyền và các ngành chức năng các cấp của tỉnh Quảng Bình. Toà đã không có quan điểm. Vì vậy, nhiều người thân của các nạn nhân trong vụ chìm đò đã rời phiên toà ra về.
Dự kiến ngày 28-8 TAND tỉnh Quảng Bình sẽ tuyên án đối với Nguyễn Minh Mậu và Nguyễn Xuân Quý.
