Trong hai năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh, đã và đang xuất hiện những mô hình câu lạc bộ phụ nữ xây dựng văn hóa du lịch hoạt động khá hiệu quả, góp phần mang lại một môi trường du lịch lành mạnh tại các điểm đến của vùng đất cố đô Hoa Lư.
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh Ninh Bình Vũ Thị Thanh, với số lượng lớn người lao động là phụ nữ trong lĩnh vực dịch vụ du lịch, Hội đã rất quan tâm giúp đỡ, hướng dẫn chị em nâng cao nhận thức về hoạt động du lịch và các kiến thức về ngành nghề dịch vụ. Thực hiện Nghị quyết số 15 - NQ/TU ngày 13-7-2009 của Ðảng bộ tỉnh và Kế hoạch số 07/KH-UBND của UBND tỉnh Ninh Bình về phát triển du lịch, Hội Phụ nữ tỉnh Ninh Bình đã xây dựng kế hoạch tuyên truyền văn minh du lịch cho các hội viên, trong đó, chú trọng bồi dưỡng kiến thức lịch sử, văn hóa về vùng đất cố đô Hoa Lư xưa, đồng thời tư vấn xây dựng mô hình câu lạc bộ phụ nữ gắn với xây dựng văn hóa du lịch tại cơ sở. Tỉnh hội cùng chính quyền địa phương ở các huyện Kim Sơn, Gia Viễn, Hoa Lư tổ chức khảo sát về thực trạng đưa, đón khách du lịch tại các khu, điểm danh thắng trên địa bàn, nắm vững số lao động nữ tham gia các dịch vụ như chèo đò, chụp ảnh, bán văn hóa phẩm lưu niệm tại các điểm du lịch. Những kết quả điều tra, khảo sát đã giúp ngành du lịch tỉnh và các cơ quan chức năng địa phương sắp xếp, tổ chức lại hoạt động của các loại hình dịch vụ này được quy củ và trật tự, văn minh hơn, từ đó đề ra các nội dung thiết thực trong hoạt động của các mô hình câu lạc bộ phụ nữ ở các địa phương.
Chỉ tính ba điểm du lịch là Tam Cốc - Bích Ðộng (Hoa Lư), Khu du lịch Tràng An và Khu sinh thái ngập nước Vân Long (Gia Viễn) cũng có khoảng gần ba nghìn lao động nữ tham gia dịch vụ chèo đò. Ngoài ra, hàng nghìn lao động nữ tham gia dịch vụ bán hàng lưu niệm như tranh ảnh, sản phẩm thêu... Riêng xã Gia Sinh cũng có gần một nghìn lao động nữ bán hàng phục vụ khách du lịch ở khu vực chùa Bái Ðính. Chủ tịch Hội Vũ Thị Thanh cho biết, năm 2012, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh đã thống nhất chọn bảy xã có điểm du lịch, khu du lịch sinh thái để xây dựng Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch gồm hơn 600 người tham gia. Ðó là các xã: Gia Vân, Gia Sinh, Gia Thịnh (Gia Viễn), Ninh Hải, Ninh Xuân, Trường Yên (huyện Hoa Lư), Thị trấn Phát Diệm (huyện Kim Sơn). Các hội viên phụ nữ tham gia câu lạc bộ là những người trực tiếp làm dịch vụ chèo đò, hoặc tham gia dịch vụ thương mại ở điểm du lịch trên địa bàn xã. Các câu lạc bộ thường xuyên sinh hoạt với sự tham gia hướng dẫn, nói chuyện của các cán bộ ngành văn hóa, du lịch. Trong những buổi sinh hoạt như vậy, ngoài việc được cung cấp thông tin và các kiến thức về văn hóa, du lịch, hoạt động dịch vụ, các thành viên còn được trao đổi, tham gia xử lý những tình huống trong ứng xử với du khách, xây dựng nếp sống văn hóa, bảo vệ môi trường. Những thành viên của câu lạc bộ phần lớn là những người vợ, người mẹ trong mỗi gia đình và từ nhận thức, việc làm của họ đã ảnh hưởng, lan tỏa đến những người thân trong gia đình. Bên cạnh đó, Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh còn phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch in ấn tài liệu giới thiệu về lịch sử, văn hóa của vùng cố đô Hoa Lư có bề dày hơn một nghìn năm lịch sử, rồi tổ chức năm lớp huấn luyện cho gần 200 cán bộ chuyên trách cấp tỉnh và huyện. Thông thường, các lớp huấn luyện kỹ năng giao tiếp thường tập trung giới thiệu chủ trương của Tỉnh ủy Ninh Bình thông qua Nghị quyết 15 về phát triển du lịch; kỹ năng giao tiếp; cung cấp và giới thiệu cho họ những kiến thức để giới thiệu với du khách về kiến thức lịch sử từ thời Ðinh Tiên Hoàng lên ngôi Hoàng đế và các vùng danh thắng của Ninh Bình.
Tuy nhiên, để giúp hội viên trong câu lạc bộ không cảm thấy nhàm chán trong các buổi giao lưu sinh hoạt, Hội Phụ nữ tỉnh Ninh Bình còn tìm nhiều hình thức nhằm đa dạng hóa hoạt động tuyên truyền về du lịch, đưa nội dung văn hóa du lịch cụ thể như: không chèo kéo khách chụp ảnh, không đeo bám du khách để bán hàng lưu niệm, không xin thêm tiền du khách khi chở đò ở các khu du lịch sinh thái... Một số hoạt động của Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch được Hội đưa vào bản tin Phụ nữ Ninh Bình rồi cung cấp cho từng câu lạc bộ cơ sở. Nội dung trong các bản tin của Hội có thể là biểu dương những câu lạc bộ làm tốt dịch vụ du lịch, đồng thời phê phán những biểu hiện lệch lạc, sai trái, chưa văn hóa tại một số nơi và tuyên truyền, giới thiệu các hoạt động du lịch ở địa phương. Bảy Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch cũng thường xuyên giám sát hội viên hằng ngày tại các khu du lịch, để kịp thời nhắc nhở, uốn nắn các trường hợp hội viên không tuân thủ quy định về văn hóa du lịch, đồng thời tổ chức nhiều buổi sinh hoạt nhằm biểu dương, khuyến khích việc làm tốt của hội viên. Chỉ tính riêng năm 2012 đến nay, Hội phụ nữ tỉnh Ninh Bình đã tổ chức gần 30 buổi nói chuyện chuyên đề về văn minh du lịch ở bảy xã có câu lạc bộ "phụ nữ với văn hóa du lịch" với sự tham gia của gần hai nghìn lượt người.
Chủ tịch UBND huyện Hoa Lư Vũ Văn Huân nhận xét: Các câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch đã mang lại hiệu quả cao trong việc nâng cao nhận thức, góp phần tạo nên các chuyển biến tích cực rõ rệt, nhất là trong xây dựng nếp sống văn minh tại các điểm, khu du lịch trên địa bàn huyện. Ðồng chí Vũ Văn Huân cho biết, huyện Hoa Lư có di tích lịch sử quan trọng cấp quốc gia là Khu đền thờ Vua Ðinh Tiên Hoàng, Lê Ðại Hành và nhà tưởng niệm Vua Lý Thái Tổ. Những năm trước, tại quần thể di tích này, tình trạng chèo kéo khách du lịch mua hàng lưu niệm hoặc đeo bám để chụp ảnh gây mất mỹ quan và rất thiếu văn minh. Từ khi thành lập Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch thì hiện tượng trên đã giảm hẳn. Câu lạc bộ ở các xã thường giao lưu, trao đổi thông tin, tổ chức hội thảo, mở lớp học ngoại ngữ ngắn hạn để giúp hội viên có kiến thức ngoại ngữ với những giao tiếp thông thường với du khách nước ngoài. Bí thư Huyện ủy Gia Viễn Lưu Danh Tuyên cũng đánh giá Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch đã góp phần lập lại trật tự, làm giảm hẳn tình trạng tiêu cực ở các khu du lịch: Vân Long, chùa Bái Ðính, nước khoáng nóng Kênh Gà. Du khách mua vé đi đò không còn cảnh người chở đò xin thêm tiền "bồi dưỡng", hoặc hạn chế đến mức thấp nhất hiện tượng đeo bám du khách để bán hàng hay chụp ảnh ở chùa Bái Ðính.
Chỉ bằng con số thống kê khách du lịch qua các năm gần đây, năm sau đông hơn năm trước đã chứng tỏ du lịch Ninh Bình đang chứng minh là ngành kinh tế mũi nhọn ở địa phương. Năm 2012, Ninh Bình đón hơn ba triệu lượt người, còn riêng từ đầu năm 2013 đến nay, các khu du lịch ở Ninh Bình đã đón hơn ba triệu lượt người. Ðó là tín hiệu đáng mừng song cũng đặt ra vai trò trách nhiệm của ngành du lịch trong tỉnh là rất lớn, trong đó không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh với mô hình các Câu lạc bộ Phụ nữ với văn hóa du lịch. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, các đồng chí lãnh đạo tỉnh Ninh Bình và ngành văn hóa, du lịch, thể thao tỉnh cho rằng, thời gian tới cần đẩy mạnh hoạt động và tiếp tục nhân rộng mô hình câu lạc bộ này ở các huyện, thị xã có khu du lịch sinh thái và các điểm du lịch trên địa bàn tỉnh, nhằm quảng bá hình ảnh một vùng quê văn hóa và danh thắng có bề dày hàng nghìn năm lịch sử. Khu di tích cố đô Hoa Lư, chùa Bái Ðính, khu danh thắng Tràng An, khu du lịch Tam Cốc - Bích Ðộng, đặc biệt là quần thể danh thắng Tràng An - đền thờ Vua Ðinh Tiên Hoàng, Lê Ðại Hành với sức hấp dẫn lớn, thu hút ngày càng đông du khách quốc tế, đã và đang đặt ra với lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, ngành du lịch tỉnh và các cấp, các ngành cùng đoàn thể quần chúng, trong đó các cấp hội phụ nữ chiếm vai trò chủ đạo, trách nhiệm giữ gìn và phát huy các giá trị di sản để các điểm du lịch trong tỉnh thật sự trở thành những điểm đến thân thiện của du khách trong nước và quốc tế.
