Xây dựng tốt chính sách giảm hại cho tệ nạn xã hội

Vi phạm trong cơ sở dịch vụ nhạy cảm: Năm sau cao hơn năm trước

Theo thống kê của Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), cả nước hiện có hơn 115 nghìn cơ sở kinh doanh dịch vụ có điều kiện, tăng hơn 3.000 cơ sở với năm trước, với khoảng 68 nghìn nữ nhân viên phục vụ. Trong số này có khoảng 5.800 cơ sở và 9.700 nữ nhân viên nghi hoạt động mại dâm.

Tình hình tệ nạn mại dâm hiện nay vẫn diễn biến hết sức phức tạp, xuất hiện ở hầu hết các thành phố, không chỉ ở khu vực thành thị, điểm du lịch mà còn cả ở vùng nông thôn, miền núi.

Đội kiểm tra liên ngành phòng, chống mại dâm các cấp đã tiến hành thanh - kiểm tra hơn 30 nghìn lượt cơ sở kinh doanh dịch vụ dễ lợi dụng để hoạt động mại dâm, phát hiện gần 11 nghìn cơ sở vi phạm. Các cơ quan chức năng đã tiến hành xử phạt 8.140 cơ sở với số tiền là 40,5 tỷ đồng, tăng 50% so với năm 2011. Ngoài ra, 307 cơ sở bị đình chỉ kinh doanh và thu hồi giấy phép, 16 cơ sở liên quan đến hoạt động mại dâm bị chuyển cơ quan chức năng xử lý.

Trong hoạt động đấu tranh, phòng, chống tội phạm liên quan tới mại dâm, lực lượng công an đã phát hiện, bắt giữ hơn 1.100 vụ với 4.746 đối tượng. Qua đó, cơ quan công an xử lý hình sự 792 vụ với 1033 đối tượng, xử lý hành chính 346 vụ với 3713 đối tượng.

Riêng năm 2012, ngân sách Trung ương và địa phương dành hơn 70 tỷ đồng cho công tác phòng, chống mại dâm, gần bằng 2/3 tổng kinh phí bố trí cho công tác này trong năm năm, từ 2006 -2010. Trong đó, ngân sách Trung ương bố trí 25 tỷ đồng hỗ trợ 41/63 tỉnh, thành phố. Ngân sách địa phương bố trí 35,8 tỷ đồng để thực hiện Chương trình phòng, chống mại dâm.

Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) Lê Đức Hiền đánh giá, một trong những hạn chế của hoạt động phòng, chống mại dâm thời gian qua là thiếu cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trong quản lý địa bàn giáp ranh, nhất là biên giới, cửa khẩu, tạo kẽ hở cho tội phạm lợi dụng để gia tăng hoạt động và trốn tránh pháp luật. Việc quản lý, cấp phép cơ sở kinh doanh dịch vụ còn chồng chéo, công tác hậu kiểm hạn chế dẫn đến thiếu hiệu quả trong phòng, chống mại dâm.

Ngoài ra, các mô hình thí điểm giảm hại và hỗ trợ người hoạt động mại dâm hoàn lương còn đơn giản, trong phạm vi hẹp, chưa hình thành hệ thống dịch vụ xã hội nên hiệu quả chưa cao.

Nguyên nhân chính là do công tác phòng, chống mại dâm chưa được chính quyền một số địa phương chú trọng nên không bố trí kinh phí, nguồn nhân lực. Chính sách, chế độ hỗ trợ người bán dâm thiếu và ở mức thấp, không có dịch vụ hỗ trợ đặc thù, đặc biệt đối với trẻ em là nạn nhân bị bóc lột tình dục vì mục đích thương mại. Cộng đồng xã hội còn nhiều tư tưởng kỳ thị, không chấp nhận, xa lánh với đối tượng này.

Tích cực hỗ trợ hoà nhập cộng đồng

Ông Hiền cũng cho biết, các mô hình thí điểm về phòng ngừa tệ nạn mại dâm lồng ghép với phòng, chống gây HIV/AIDS, hỗ trợ người bán dâm tái hoà nhập cộng đồng tiếp tục được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hỗ trợ kỹ thuật, kinh phí để thí điểm triển khai thực hiện tại 44/63 tỉnh, thành phố.

Tthời gian tới, các cơ quan liên quan sẽ tập trung vào các biện pháp hỗ trợ giảm hại, xây dựng hệ thống chính sách hỗ trợ và mô hình giảm hại, đẩy mạnh các biện pháp phòng ngừa cho người mại dâm, huy động sự vào cuộc của cộng đồng và các tổ chức dân sự xã hội (NGO). Đối tượng người bán dâm cũng là đối tượng yếu thế dễ tổn thương. Do đó, hỗ trợ các dịch vụ xã hội cho nhóm này là yếu tố trước hết để giảm tác hại trong cộng đồng.

Hiện cả nước đã có hơn 2.100 đội tình nguyện với hơn 14 nghìn tình nguyện viên tham gia vào hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội. Trong vài năm nữa, hy vọng sẽ hình thành từ 5-6 nghìn đội CBO (tổ chức xã hội dựa vào cộng đồng).

Phó trưởng phòng 05 (Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội) Phạm Ngọc Dũng chia sẻ, sau khi Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị quyết số 24/2012 của Quốc hội được thông qua, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã chỉ đạo các địa phương đưa 862 người bán dâm ra khỏi các trung tâm chữa bệnh giáo dục lao động xã hội từ ngày 1-7-2012. Các trường hợp đưa về cộng đồng, nếu tái vi phạm cũng sẽ vẫn bị xử lý theo Luật xử lý vi phạm hành chính với hình thức xử phạt bằng tiền. Mức lần đầu vi phạm là 300 nghìn, nếu vi phạm nghiêm trọng có thể phạt tới 3-5 triệu. Riêng về vấn đề hỗ trợ nạn nhân của nạn buôn bán người, nếu người lao động động xuất cảnh hợp pháp sang làm việc theo hình thức xuất khẩu lao động nhưng bị ép trở thành nạn nhân của tệ nạn mại dâm thì sẽ được hỗ trợ khi về nước. Ngoài ra, các trường hợp xuất cảnh trái phép khi được nước ngoài trao trả theo dạng mua, bán người cũng được hỗ trợ.

Ông Hiền cũng kiến nghị sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Phòng, chống mại dâm theo hướng bổ sung biện pháp xử lý đối với hình thức mại dâm đồng giới và một số hành vi liên quan đến mại dâm như lưu trữ văn hoá phẩm khiêu dâm trẻ em, khiêu dâm trẻ em trên mạng… Bên cạnh đó, cũng cần nghiên cứu bổ sung tội danh “tổ chức hoạt động mại dâm”, “bảo kê cho hoạt động mại dâm” vào Bộ luật Hình sự.