Sinh ra và lớn lên ở vùng quê biên giới, gia đình theo nghề nông, từ nhỏ chị Phạm Thị Diệu Liên đã gắn bó với công việc nông nghiệp. Bản thân cái tên “Diệu Liên” của chị cũng mang ý nghĩa là hoa sen như sợi dây đầu đời kết nối với loài hoa này.
Sau khi đi học trở về, chị bắt đầu tìm tòi, thử nghiệm nhiều cách khác nhau để biến cây sen thành những sản phẩm có giá trị. Chị Diệu Liên chia sẻ: Ở tỉnh An Giang, nhiều nông dân trồng sen nhưng thường khai thác theo cách truyền thống như bán hoa sen, gương, ngó hoặc củ sen. Tuy nhiên, giá trị của loài cây này còn có thể mở rộng hơn rất nhiều nếu biết tận dụng toàn bộ các bộ phận của cây, trong đó có lá sen, tim sen.
Và từ những chiếc lá sen tưởng chừng bị bỏ đi, chị Diệu Liên đã tìm tòi tạo nên dòng sản phẩm tranh vẽ trên lá sen khô mang thương hiệu LienLotus.
Để tạo ra một bức tranh hoàn chỉnh, khâu đầu tiên lá sen phải được lựa chọn kỹ lưỡng, nhìn các đường gân trên lá để chọn vì các đường gân tự nhiên đó trở thành nền tảng độc đáo cho mỗi bức tranh.
Thời điểm hái lá sen làm tranh phải vào sáng sớm hoặc chiều mát nhằm giữ độ tươi và hạn chế sự hư hỏng của lá. Sau đó, lá được xử lý để loại bỏ bùn đất, rêu bám và làm chết tế bào lá. Tiếp đó, dùng kỹ thuật tái tạo màu tự nhiên trên lá và sắp xếp bố cục trước khi vẽ.
Theo chị Liên, sự độc đáo khi vẽ tranh trên lá sen không có công thức cố định trong sáng tác, mỗi chiếc lá có hình dạng, màu sắc khác nhau nên ý tưởng nghệ thuật cũng thay đổi theo.
Chính sự ngẫu nhiên ấy lại tạo nên vẻ đẹp riêng cho mỗi bức tranh. Mục đích truyền tải là hình ảnh gần gũi đời thường nên các bức tranh sáng tác có chủ đề như: cá bơi lội, cảnh đồng quê, hoa sen, hay về Phật giáo, thư pháp. Nhiều tác phẩm còn được kết hợp với đồng hồ, đèn led hoặc các chi tiết trang trí khác.
Năm 2025, sản phẩm tranh lá sen khô LienLotus được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao của phường Tịnh Biên.
Chị Liên tích cực chia sẻ kinh nghiệm cho cộng đồng. Gần đây, chị tham gia giảng dạy trong lớp tập huấn vẽ tranh lá sen dành cho phụ nữ và lao động nhàn rỗi địa phương, trong khuôn khổ dự án “Phát triển chuỗi giá trị bền vững các sản phẩm từ tơ sen” do Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) Việt Nam triển khai tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Sau khóa tập huấn, một số bức tranh lá sen đầu tay của học viên đã được thị trường quan tâm. Cùng với tranh nghệ thuật lá sen, chị Liên còn sản xuất trà ướp hoa sen.
Để tạo ra sản phẩm trà sen chất lượng, khâu lựa chọn nguyên liệu luôn được chú trọng. Những bông sen vừa hé nở vào buổi sớm, khi ánh nắng đầu ngày còn hưng hửng, sẽ được hái ngay tại vườn để giữ trọn hương thơm tự nhiên.
Mỗi bông sen có thể chứa từ 10-15 gram trà, sau khi thu hoạch, trà được đặt vào giữa bông sen, kết hợp thêm nhụy từ những hoa khác để hương trà đậm đà hơn. Toàn bộ quá trình ướp hoàn toàn thủ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn.
Mỗi bông sen phải trải qua từ 3 đến 4 ngày ủ hương mới cho ra thành phẩm. Khi hoàn tất, trà sen được hút chân không hoặc sấy khô để bảo quản. Khi pha, nước trà có màu trong, hương thơm nhẹ nhàng, hòa quyện giữa vị chát dịu của trà và hương sen thanh khiết, tạo nên hậu vị ngọt dịu.
Theo chị Liên, người thưởng thức tách trà sen có thể cảm nhận được sự tinh tế của thiên nhiên và nét thanh tao, hương thơm dìu dịu bốc lên. Ngoài vườn sen của gia đình, chị Liên còn liên kết với nông dân tại xã An Cư-nơi có diện tích trồng sen lớn để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất.
Thời gian tới, chị Liên dự định xây dựng vùng nguyên liệu sen ổn định để phục vụ sản xuất trà và tranh, tiếp tục mở các lớp đào tạo cho phụ nữ nhàn rỗi tại địa phương về kỹ năng chế biến trà sen, xử lý lá sen và làm sản phẩm thủ công. “Tôi tạo dựng thương hiệu trà ướp hoa sen, tranh lá sen LienLotus với mong muốn sen không chỉ mang giá trị kinh tế cho chị em phụ nữ mà còn góp phần lan tỏa vẻ đẹp văn hóa và tinh thần của quê hương”, chị Diệu Liên bày tỏ.
