Xây dựng hệ sinh thái cho văn hóa sáng tạo

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động cụ thể, thúc đẩy sáng tạo văn hóa, phát huy nguồn lực văn hóa để phát triển đô thị bền vững.

Hàng trăm bạn trẻ tham gia các hoạt động của chương trình Tụ hội Sáng tạo bên hồ Hoàn Kiếm.
Hàng trăm bạn trẻ tham gia các hoạt động của chương trình Tụ hội Sáng tạo bên hồ Hoàn Kiếm.

Trong đó có những giải pháp mới về chính sách ưu đãi, tạo dựng môi trường để thúc đẩy giao lưu, thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm, ý tưởng sáng tạo... là bài học kinh nghiệm cho các Thành phố Sáng tạo khác trong cả nước.

Nhiều giải pháp hỗ trợ chủ thể sáng tạo

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động để hỗ trợ cho các tập thể, cá nhân trong các hoạt động văn hóa, sáng tạo. Điển hình là chương trình Tụ hội Sáng tạo được tổ chức tại không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm (phường Hoàn Kiếm) và Công viên Thống Nhất (phường Hai Bà Trưng) vừa được tổ chức với khoảng 200 đơn vị tham gia. Không đơn thuần là không gian trưng bày, triển lãm, hội thảo, trình diễn nghệ thuật…, điểm nhấn nổi bật nhất của chương trình Tụ hội Sáng tạo là tạo không gian để các thương hiệu trong chuỗi hoạt động văn hóa, sáng tạo của Hà Nội có một diễn đàn để giao lưu, giới thiệu các sản phẩm, dự án, ý tưởng.

Phó Tổng Biên tập phụ trách Tạp chí Kiến trúc (đơn vị phối hợp tổ chức chương trình) Bùi Thị Thanh Hương cho biết: “Chương trình không chỉ quy tụ các dự án đã triển khai, mà nhiều chủ thể có dự án còn ở dạng ý tưởng, hoặc dự án đang tìm kiếm nhà đầu tư đến để giới thiệu, tìm kiếm đối tác triển khai. Nhiều ý tưởng độc đáo của các tập thể, cá nhân đóng góp cho sự phát triển của thành phố Hà Nội cũng được giới thiệu”.

Nhà thiết kế Thu Trần, thương hiệu thời trang Big Thu chia sẻ: “Chúng tôi là một đơn vị nghiên cứu, phát triển sản phẩm trên nền văn hóa dân tộc. Bình thường chỉ có người trong nghề biết đến chúng tôi. Do vậy, tham gia chương trình là cơ hội để chúng tôi giới thiệu đơn vị của mình đến công chúng, giao lưu với các đối tác”. Tương tự, theo anh Nguyễn Ngọc Linh, đại diện Nhau Studio, không gian sáng tạo về màu nước và giải phẫu học nghệ thuật cũng đánh giá rất cao việc được tạo cơ hội giao lưu, kết nối giữa các đơn vị tham gia hoạt động công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố. Ngoài ra, Tụ hội Sáng tạo còn là nơi diễn ra nhiều cuộc tọa đàm về xây dựng hệ sinh thái cho văn hóa sáng tạo, xây dựng trung tâm công nghiệp văn hóa… của Thủ đô.

Sau khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO năm 2019, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng Thành phố Sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa. Trong giai đoạn 2025-2026, ngày càng nhiều giải pháp mới trong hỗ trợ cộng đồng, lan tỏa tinh thần sáng tạo trong cộng đồng được triển khai. Tụ hội Sáng tạo là điểm nhấn tiếp theo trong hành trình đổi mới đó. Vượt ra khỏi tính chất sự kiện, đây là hoạt động khởi đầu cho nhiều “chặng” khác nhau trong hỗ trợ các chủ thể sáng tạo của Hà Nội. Một bước đột phá lớn khác là với sự hỗ trợ của ngành văn hóa, các doanh nghiệp ngày càng tham gia sâu hơn vào hoạt động văn hóa, sáng tạo. Trong đó Trung tâm thương mại TASCO Mall (phường Việt Hưng) là đơn vị đi đầu trong tổ chức các hoạt động văn hóa sáng tạo như: Triển lãm mỹ thuật, hội thảo, thủ công mỹ nghệ, những đêm nhạc acoustic, những tọa đàm về di sản…

Điển hình như chương trình “Phở-Câu chuyện văn hóa phi vật thể trong dòng chảy công nghiệp sáng tạo”, với các hoạt động: Tọa đàm giá trị di sản phở, Triển lãm lịch sử, không gian văn hóa tập quán Phở Hà Nội, Trưng bày ký họa về di sản phở, trình diễn, trải nghiệm phở... tổ chức cách đây không lâu...

Sau TASCO Mall, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã “lên khung” chương trình hoạt động với Lotte Mall và một số trung tâm thương mại khác với hàng loạt trưng bày, triển lãm, thiết kế… để đưa văn hóa sáng tạo đến cộng đồng.

Tạo động lực phát triển mới

Những nỗ lực của Hà Nội trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, công nghiệp văn hóa đang được chuyển từ những chủ trương, chính sách thành các giải pháp cụ thể tạo “bệ đỡ” cho hoạt động văn hóa, sáng tạo và được quốc tế ghi nhận. Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Baker cho biết: “Việc Hà Nội được công nhận là Thành phố Sáng tạo mở ra một chương mới, nơi sáng tạo trở thành động lực then chốt cho phát triển. Việc chuyển từ tổ chức một lễ hội thường niên sang xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo, năng động cho thấy cam kết mạnh mẽ của Hà Nội trong việc đặt sáng tạo vào trung tâm của chiến lược phát triển đô thị”.

Trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, các không gian văn hóa sáng tạo là thế mạnh của Thủ đô. Hà Nội hiện có khoảng 200 không gian sáng tạo, với nhiều mô hình. Nhưng nhiều không gian sáng tạo đều gặp khó khăn; hoạt động triển lãm, trình diễn... gặp vướng mắc về thủ tục; các không gian phải tự vận động trong truyền thông... Những vướng mắc đó đã được “mở khóa” bằng việc thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo.

Giám đốc Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Nguyễn Ngọc Hòa cho biết: “Sau khi gia nhập Mạng lưới Thành phố sáng tạo, các không gian này nhận được nhiều hỗ trợ như: Kết nối truyền thông quảng bá; hỗ trợ các thủ tục hành chính; kết nối với thành viên của Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu; hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động hướng tới cộng đồng; hỗ trợ không gian cho các sự kiện... Từ nền tảng này, cộng đồng sáng tạo tại Hà Nội sẽ có bước tiến vững chắc, giúp lan tỏa hơn nữa tinh thần sáng tạo văn hóa tới mọi người”.

Phấn khởi khi gia nhập Mạng lưới Không gian Văn hóa sáng tạo, nhà sáng lập không gian Cà-phê Phố Hàng (phố Hồng Hà, phường Hồng Hà) Đỗ Anh Đức cho rằng: Dù là khởi đầu, nhưng chúng tôi tin tưởng các không gian sáng tạo sẽ có thêm xung lực phát triển, nhất là tháo gỡ những khó khăn trong kết nối với các không gian khác và vướng mắc về thủ tục hành chính khi tổ chức các hoạt động. Bên cạnh đó, thành phố cũng triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ các tổ chức, cá nhân khi tham gia các mô hình Trung tâm Công nghiệp văn hóa, Trung tâm Phát triển thương mại và văn hóa cả về chính sách thuê đất lẫn ưu đãi thuế. Đây chính là nền tảng tạo bước đột phá trong xây dựng Thành phố Sáng tạo, thúc đẩy công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm