Vụ án điển hình trong việc gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước

Cần có bản án nghiêm minh với các bị cáo

Theo quan điểm luận tội của đại diện Viện Kiểm sát, hành vi của các bị cáo trong vụ án này là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, của cán bộ công chức trong thực thi công vụ, nhiệm vụ.

Đại diện Viện Kiểm sát nhận định: Vụ án này là điển hình trong việc gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước. Các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Vụ án có tính chất đồng phạm, trong đó bị cáo Nguyễn Chiến Thắng chịu trách nhiệm chính. Quá trình triển khai thực hiện Dự án bị cáo đã có nhiều sai phạm trong việc chỉ đạo, tham mưu, đề xuất, ký hợp đồng thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư, lập phương án thiết kế kiến trúc; đưa ra chủ trương vừa thi công, vừa thiết kế không đúng quy định, dẫn đến sai phạm trong việc tham mưu, đề xuất lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng thực hiện gói thầu, dẫn đến dự án bị đình trệ, kéo dài, gây hậu quả thất thoát, lãng phí lớn.

Đại diện Viện Kiểm sát cho rằng, để quản lý, triển khai thực hiện Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến đã ký quyết định thành lập Ban Y tế trọng điểm và ủy quyền cho đơn vị này thay mặt cho Bộ Y tế là chủ đầu tư dự án.

Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến đã tin tưởng vào đề xuất của Ban Y tế trọng điểm để rồi có hành vi sai phạm trong việc ký quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài và lập dự án, lập phương án thiết kế kiến trúc.

Với vai trò Bộ trưởng, bị cáo Tiến không kiểm tra tính đúng đắn, đầy đủ của các văn bản trước khi ký các quyết định nêu trên, dẫn đến việc thực hiện phát sinh nhiều sai phạm, gây thất thoát lãng phí tài sản của Nhà nước số tiền hơn 803 tỷ đồng. Do vậy, cần có bản án nghiêm minh đối với bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến.

Viện Kiểm sát đã đề nghị tuyên phạt cựu lãnh đạo Bộ Y tế mức án từ 5-6 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" đồng thời phải liên đới bồi thường 108 tỷ đồng.

Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Bộ Y tế - người chịu trách nhiệm chính trong vụ án bị tuyên tổng mức án 30 năm tù cho hai tội danh "Nhận hối lộ" và tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí".

Đề nghị giải quyết thiệt hại theo quy định pháp luật

Trong phần xét hỏi sáng nay (21/5), khi được hỏi về khoản tiền gây thất thoát 70 tỷ đồng, lãng phí tài sản nhà nước 733 tỷ đồng, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chấp nhận khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế, song với 733 tỷ đồng lãng phí theo cách tính trong cáo trạng thì "thời điểm đó không hề có văn bản nào quy định".

Cựu Bộ trưởng nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này được tính dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, cách đây khoảng nửa năm. Tại thời điểm đương nhiệm, bị cáo "chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn" rằng có quy định tính lãng phí như vậy.

Về vấn đề này, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cũng khai trong thời gian quản lý dòng vốn này không được cơ quan nào cảnh báo "tiền nếu không sử dụng hết thì bị tính lãi".

Bị cáo Thắng cho rằng khoản 5.000 tỷ đồng này đã được sử dụng, công trình đã được xây dựng, nguyên vật liệu đổ vào, đó chính là tài sản. Nếu tính mức độ trượt giá hiện nay thì 5.000 tỷ đồng đó không thể chi trả nổi để xây dựng công trình. Dự án làm lợi cho Nhà nước, không gây thiệt hại.

Theo hồ sơ vụ án, các bị cáo có hành vi sai phạm trong quá trình thực hiện hai dự án dẫn đến dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt được mục tiêu đề ra, gây thất thoát 70 tỷ đồng, lãng phí tài sản Nhà nước 733 tỷ đồng.

Về xác định lãng phí, từ năm 2014-2017, Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã tạm ứng kinh phí cho Ban Y tế trọng điểm để thực hiện hai dự án. Để có khoản tiền này, SCIC đã phải tất toán trước hạn một số khoản tiền gửi. Do đó, xác định hậu quả lãng phí là số tiền lãi thiệt hại (145 tỷ đồng), tính trên cơ sở lãi suất thấp nhất của các khoản tiền gửi.

Ngoài ra, giá trị vốn đầu tư đã tạm ứng, thanh toán cho hai dự án trong thời gian dừng thi công là 5.000 tỷ đồng. Cơ quan điều tra xác định hậu quả lãng phí là tiền lãi đối với khoản 5.000 tỷ đồng này, bằng 588 tỷ đồng.

Về thiệt hại, đại diện Bộ Y tế đề nghị các bị cáo khắc phục hơn 70 tỷ đồng từ sai phạm về thuê tư vấn nước ngoài và hơn 588 tỷ đồng mà vốn nhà nước đã thanh toán thi công. Phần còn lại chưa tiêu đến, đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật.

Đại diện Bộ Tài chính cũng đề nghị giải quyết thiệt hại theo quy định pháp luật và cho biết được ủy quyền đến dự và nắm bắt thông tin, mọi quyết định khác phải được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền.

Chủ tọa đề nghị đại diện Bộ Tài chính sớm xin ý kiến cấp trên về nội dung đã đề cập, để phục vụ việc xét xử trong thời gian tiếp theo.