Tháng 7-2006, Công ty TNHH Giang Sơn (viết tắt là CT Giang Sơn), doanh nghiệp trên địa bàn xã Ỷ La, thị xã Tuyên Quang, đã ký hợp đồng thầu 9.535 m2 đất khu Gò đống mối thuộc xóm 25 với UBND xã Ỷ La. Nội dung hợp đồng ghi rõ chỉ được sử dụng để chăn nuôi lợn, gà và thả cá trong những ao hiện có trên đất. Giá tiền thuê là 10.200.000 đồng/năm. Tuy nhiên, ngay sau khi hoàn thành thủ tục, CT Giang Sơn đã không thực hiện những cam kết trong hợp đồng mà tiến hành xây dựng một khu du lịch cao cấp. Công ty xây bờ rào và các công trình kiên cố trên diện tích đất thuê; tiến hành mua, nhượng quyền sử dụng đất của nhiều hộ dân chung quanh để mở rộng diện tích.
Trước tình hình đó, nhiều lần UBND thị xã Tuyên Quang và xã Ỷ La đã lập biên bản, ra quyết định xử phạt hành chính yêu cầu CT Giang Sơn đình chỉ xây dựng, thực hiện nghiêm túc các điều khoản trong hợp đồng đã ký kết, nhưng phía công ty không những không chấp hành mà vẫn tiếp tục vi phạm. Ðến tháng 2-2007, toàn bộ diện tích mà công ty sử dụng lên tới 15.181 m2. Trong đó, có 7.246 m2 sử dụng vào mục đích nông nghiệp như: ao, chuồng lợn, gà, vườn rau và 7.935 m2 còn lại là xây bể bơi, nhà kiên cố, làm nhà sàn, đổ sân bê-tông.
Trước những vi phạm đó, Chủ tịch UBND thị xã Tuyên Quang đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, hoạt động quản lý công trình hạ tầng đô thị và quản lý sử dụng nhà đối với Công ty TNHH Giang Sơn với mức phạt 10.400.000 đồng và buộc công ty phải dừng việc thi công công trình, hoàn tất thủ tục về đầu tư xây dựng, quy hoạch, thuê đất theo đúng quy định. Tuy nhiên, công ty chỉ chấp hành nộp phạt nhưng vẫn tiếp tục thi công hoàn thiện các công trình, tiếp tục nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất lúa để mở rộng diện tích.
Sau nhiều lần mời đại diện công ty đến làm việc, nhưng đều không được, ngày 15-8-2007, UBND xã Ỷ La đã thông báo hủy bỏ hợp đồng thầu với CT Giang Sơn.
Ngày 26-9-2007, UBND thị xã Tuyên Quang tiếp tục ban hành quyết định xử phạt hành chính công ty với mức phạt 400.000 đồng và yêu cầu tháo dỡ toàn bộ phần diện tích xây dựng trên đất nông nghiệp. Tuy nộp phạt nhưng công ty vẫn tiếp tục xây dựng.
Ðến tháng 1-2008, tổng diện tích CT Giang Sơn đang sử dụng đã là 22.994,8 m2, trong đó đất chuyên trồng lúa (loại đất không được phép nhận chuyển nhượng theo quy định tại Ðiều 103, Nghị định 181/2004/NÐ-CP của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Ðất đai) là 4.039,2 m2 và đất trồng lúa khác là 3.774,6 m2. Toàn bộ diện tích này CT Giang Sơn đều nhận chuyển nhượng mà không tuân thủ các thủ tục theo quy định của pháp luật. Các công trình kiên cố tiếp tục được hoàn thiện như: khu nhà nghỉ 12 phòng, khu hội trường, hai khu nhà ăn, bể bơi...
Trước những vi phạm của CT Giang Sơn, ngày 10-1-2008, UBND tỉnh Tuyên Quang đã có văn bản chỉ đạo UBND thị xã và các ngành liên quan xử lý những vi phạm của CT Giang Sơn theo đúng quy định của pháp luật; kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm đối với tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý không hoàn thành nhiệm vụ để xảy ra tình trạng vi phạm về xây dựng và sử dụng đất của CT Giang Sơn. Sau khi có văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh, CT Giang Sơn mới chỉ tạm dừng việc xây dựng ngoài hàng rào, còn bên trong rào các công trình đã xây dựng vẫn tiếp tục được hoàn thiện. Những sai phạm này chính là nội dung đã được phóng viên Lam Sơn phản ánh trong các bài viết của mình.
UBND thị xã Tuyên Quang đã tổ chức họp các ngành để đề ra biện pháp giải quyết dứt điểm. Trong đó, chỉ rõ các nội dung sai phạm của CT Giang Sơn: sử dụng đất không đúng mục đích, làm biến dạng địa hình, giảm khả năng sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trái phép; vi phạm các quy định trong hoạt động xây dựng (xây dựng không có giấy phép, xây dựng trên đất nông nghiệp chưa chuyển đổi mục đích sử dụng).
Việc Công ty TNHH Giang Sơn lợi dụng chính sách ưu đãi, thu hút đầu tư của tỉnh Tuyên Quang, thuê đất nông nghiệp để sản xuất rồi tự ý chuyển mục đích sử dụng xây khu du lịch sinh thái cao cấp mà không được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm nghiêm trọng các quy định của Luật Ðất đai, Luật Xây dựng cần phải được xử lý nghiêm.
Ngày 5-4, Công an xã Ỷ La có giấy mời công dân Nguyễn Lam Sơn (tức Nguyễn Kiên) tới để làm việc. Ðiều không bình thường ở đây là khi vụ việc xảy ra ông Nguyễn Lam Sơn là phóng viên của Báo Tuyên Quang đang thực hiện nhiệm vụ, nhưng giấy mời lại mời với tư cách công dân và không được gửi tới cơ quan mà lại gửi tới nơi cư trú. Hơn nữa, theo phóng viên Nguyễn Lam Sơn, trong quá trình ghi lời khai không ít lần đại diện công an đề cập việc trước đây đã viết bài phản ánh quá trình sai phạm của công ty này như thế nào và việc ông Sơn xuất hiện ở khu vực đó có phải đi tác nghiệp hay không?
Ngày 4-4, Ban Biên tập Báo Tuyên Quang đã có công văn đề nghị chính quyền và Công an xã Ỷ La xử nghiêm những sai phạm của một số người thuộc CT Giang Sơn đã có hành vi cản trở nhà báo hoạt động nghiệp vụ theo đúng pháp luật và giữ người trái phép. Yêu cầu CT Giang Sơn khắc phục hậu quả: xin lỗi bằng văn bản và bồi thường những thiệt hại vật chất đối với nhà báo Nguyễn Lam Sơn.
