Ghi chép của phóng viên Báo Nhân Dân
Về thăm tỉnh Tiền Giang, buổi làm việc đầu tiên của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng diễn ra tại xã Gia Thuận (huyện Gò Công Đông), một xã vùng bãi ngang, thuần nông, thuộc diện đặc biệt khó khăn. Qua tìm hiểu thực tế, nghe báo cáo của Huyện ủy, Đảng ủy xã, Tổng Bí thư rất quan tâm chương trình xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế biển; chăm lo đời sống cho bà con nông dân, nhất là việc khắc phục tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn ra gay gắt.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Gia Thuận Trần Văn Sô, những năm qua, Đảng bộ xã đã cố gắng làm được một số việc, chủ động ứng phó hạn và xâm nhập mặn, cấy được ba vụ lúa/năm và rau màu các loại, cho thu nhập gần 20 tỷ đồng (năm 2015), vượt 29% kế hoạch. Xã khuyến khích các hộ gia đình chuyển chăn nuôi nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung với quy mô vừa và nhỏ. Khai thác lợi thế năm km bờ biển, năm vừa qua bà con nuôi trồng thủy sản, có mức thu ổn định hơn 11,334 tỷ đồng. Các nguồn thu khác hầu như không đáng kể. Bí thư Chi bộ ấp 4 Bùi Văn Lùng và Bí thư Chi bộ ấp 2 Phan Văn Lâm cho biết, bà con chủ yếu trồng lúa, nuôi lợn, gà, dê, thu nhập thấp, giá cả lại bếp bênh; mong được Trung ương quan tâm đầu tư xây dựng, củng cố các công trình thủy lợi, đường giao thông nông thôn, để bà con phát triển sản xuất.
Bí thư Huyện ủy Gò Công Đông Nguyễn Chí Trung báo cáo với Tổng Bí thư, địa bàn huyện nằm giữa sông Tiền và sông Vàm Cỏ, có hai cửa sông lớn đổ ra biển, nông nghiệp vẫn là ngành sản xuất chính. Năm 2015, phải đối mặt tình hình thiên tai, dịch bệnh diễn biến khó lường, nhưng Đảng bộ, chính quyền, nhân dân trong huyện hoàn thành cơ bản các chỉ tiêu đề ra; có hai xã đạt chuẩn nông thôn mới.
Nói chuyện với cán bộ địa phương và bà con trong buổi làm việc, đồng chí Tổng Bí thư biểu dương Đảng bộ huyện và xã đã nỗ lực vượt qua khó khăn. Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển ổn định, thu nhập bình quân đầu người đạt 29,6 triệu đồng/năm. Sản xuất thủy sản, chủ yếu là nuôi nghêu và tôm năm 2015 của toàn huyện đạt hơn 65 nghìn tấn, giá trị chiếm 46% toàn ngành nông nghiệp,… Trong xây dựng nông thôn mới, Gia Thuận có những cách làm phù hợp thực tế, hiệu quả theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm. Việc dễ làm trước rồi đến việc cần ít vốn như xây dựng đời sống văn hóa khu dân cư, bảo vệ môi trường, xây dựng các tổ chức chính trị, xã hội trong sạch, vững mạnh. Đối với những việc phải huy động kinh phí thì chọn việc cấp bách, thiết thực làm trước, đó là thủy lợi, giao thông nông thôn, trường học, trạm y tế.
Chia sẻ với những khó khăn mà địa phương đang gặp phải, Tổng Bí thư cho rằng, năm nay mặn xâm nhập gay gắt, thiệt hại nặng nề hơn rất nhiều so với mọi năm. Với huyện Gò Công Đông, từ cuối năm 2015 đến nay, mặn xâm nhập sớm và lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng trực tiếp đến diện tích lúa đông xuân, thiệt hại 1.085 ha trong tổng số 11.138 ha. Nghêu bị chết hàng loạt ở 1.580 ha, thiệt hại 411 tỷ đồng. Con số thiệt hại ấy là không nhỏ, nhưng đã được đưa xuống mức thấp nhất, do địa phương chủ động ứng phó và phòng chống. Tổng Bí thư hoan nghênh huyện, xã đã tích cực có những giải pháp hiệu quả, như đắp đê ngăn mặn, giữ nước ngọt; tổ chức 252 điểm bơm chuyền để cứu 9.611 ha lúa và mở 85 vòi nước công cộng phục vụ nước sinh hoạt cho nhân dân. Đồng chí đề nghị, chính quyền địa phương tích cực triển khai thực hiện Chỉ thị số 09, ngày 12-3-2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc triển khai các biện pháp cấp bách ứng phó xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long, từ đó, hạn chế tối đa thiệt hại; lo đủ nước cho sản xuất và sinh hoạt của bà con.
Đến Tiền Giang, dù trước những diễn biến phức tạp của hạn hán và xâm nhập mặn, nhưng cảm nhận về vùng “đất lành, trái ngọt” vẫn hiện rõ qua từng vùng đất trải dài bên bờ bắc sông Tiền, từ Đồng Tháp Mười ra Biển Đông. Theo báo cáo của Tỉnh ủy tại buổi làm việc với đồng chí Tổng Bí thư, sản lượng lương thực của tỉnh năm 2015 đạt 1,34 triệu tấn, vượt 3,8% kế hoạch; tỉnh có 70.775 ha vườn cây ăn trái, sản lượng thu hoạch năm 2015 là 1,34 triệu tấn, tăng 8,34% so cùng kỳ; sản lượng từ nuôi trồng, đánh bắt thủy sản là 242.769 tấn, tăng 5,1% so với cùng kỳ. Giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, các ngành dịch vụ giữ vững nhịp độ tăng trưởng. Công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị có những chuyển biến tích cực.
Tại buổi làm việc, nhiều đại biểu cho rằng, Tiền Giang là tỉnh năng động có nhiều chủ trương, cách làm hiệu quả để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Tuy nhiên, việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế chưa mạnh, tỷ trọng trong sản xuất nông nghiệp còn lớn, gần 40%. Toàn tỉnh mới có 12 xã nông thôn mới.
Một trong những vấn đề được đồng chí Tổng Bí thư quan tâm, đó là tình trạng hạn và xâm nhập mặn. Tiền Giang là vùng ven biển bao quanh các cửa sông, cho nên nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền so với mọi năm. Sớm phát hiện những diễn biến bất thường, Tỉnh ủy Tiền Giang chỉ đạo và tập trung thực hiện một số biện pháp cấp bách. Các ngành chức năng, địa phương triển khai nhiều giải pháp quyết liệt, ứng phó tình hình; hàng chục công trình được triển khai khẩn trương, nạo vét tuyến kênh 14 (đoạn qua thị xã Gò Công bị bồi lắng nghiêm trọng) để tiếp nước cho khu vực cuối nguồn; tổ chức quan trắc liên tục 24 giờ, tranh thủ lấy nước tối đa qua cống Xuân Hòa và lắp đặt các trạm bơm dã chiến công suất 32.000 m3/giờ, bổ sung nước ngọt vào vùng ngọt hóa lúc chân triều (thủy triều đạt thấp nhất). Các địa phương tổ chức bơm chuyền hai cấp, ba cấp tại 666 điểm bơm, tưới cho 21.600 ha; thi công khẩn cấp 10 km đường ống đấu nối các trạm sử dụng nước; bố trí vòi nước công cộng miễn phí cho gần bảy nghìn hộ.
Một số đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành tham gia đoàn công tác cho rằng, việc chuyển nước ngọt về khu vực ven biển rất khó. Dựa theo quy hoạch chung của vùng, tỉnh Tiền Giang nên xây dựng chiến lược chủ động ứng phó tình trạng hạn và xâm nhập mặn. Về các đề án đê biển, trạm bơm,… cần đánh giá lại hiệu quả hoạt động; những dự án đang trong quá trình thực hiện cần rà soát, đẩy nhanh tiến độ. Có ý kiến cho rằng, không chỉ bỏ tiền ra xây đê biển, mà cần phục hồi lại các bãi biển, bãi bồi đã bị sạt lở, trồng rừng để chống xâm nhập mặn,…
Phát biểu ý kiến tại buổi làm việc với cán bộ chủ chốt của tỉnh, Tổng Bí thư đánh giá, 5 năm qua, Tiền Giang phát triển toàn diện về nhiều mặt, đời sống nhân dân được cải thiện. Sau đại hội đảng bộ các cấp, đội ngũ cán bộ mới có yếu tố kế thừa phát triển. Tổng Bí thư lưu ý, thời gian tới, trong quá trình triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết, các cấp ủy trong tỉnh luôn theo dõi, nắm chắc tình hình để chỉ đạo kịp thời sát sao từng việc. Tỉnh ủy chủ động, tích cực triển khai quyết liệt việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015 - 2020 và tập trung tổ chức học tập, quán triệt, xây dựng chương trình hành động thực hiện các nghị quyết, văn kiện Đại hội XII của Đảng. Đây là việc lớn toàn Đảng bộ phải làm nghiêm túc. Các cấp ủy xây dựng chương trình hành động, kế hoạch cụ thể, phân công người phụ trách cụ thể, xác định rõ vai trò người đứng đầu trong tổ chức học tập, triển khai thực hiện nghị quyết. Đồng chí Tổng Bí thư cũng lưu ý, cần thường xuyên rà soát, cập nhật tình hình mới, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch phát triển kịp thời nhất, sát hợp nhất, hiệu quả nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.
Về việc chống hạn, xâm nhập mặn, Tổng Bí thư đề nghị, địa phương hết sức chủ động, thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình trạng thiếu nước ngọt; kiểm soát tình trạng hạn, xâm nhập mặn. Có kế hoạch lâu dài, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp.
Tổng Bí thư gợi ý, Tiền Giang cần tham khảo tình hình phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương, nhất là trong vùng, để học tập kinh nghiệm, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp, cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường, thu hút đầu tư. Tiếp tục làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, kiên trì thực hiện nghiêm Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, chăm lo công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ cho lâu dài. Nắm chắc tư tưởng chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội, đồng thời đổi mới tư duy, phong cách công tác; xây dựng Tiền Giang phát triển toàn diện, mạnh mẽ.