Về bệnh viêm màng não do não mô cầu

Riêng ở Bệnh viện Nhi, từ ngày 4-3 tới nay, trung bình có 5-7 ca viêm  màng não mủ nhập viện/ tuần. Cộng với số liệu báo cáo từ các bệnh viện tuyến tỉnh cho thấy, số người bệnh mắc bệnh ở miền bắc cho tới nay đã lên tới hàng trăm người.

Tuy nhiên, đây không phải là điều bất thường. Bệnh viêm màng não do não mô cầu đến nay vẫn chưa gọi là dịch vì tần số mắc chưa vượt trội. Năm nào vào những tháng sau Tết cho đến tháng 4-5 thì các dịch bệnh hô hấp đều rộ lên. Trong đó, bệnh viêm não mô cầu là loại bệnh khá nguy hiểm vì tỷ lệ gây tử vong tương đối cao, để lại những di chứng nặng nề.

Năm  ngoái, lượng người bệnh mắc phải căn bệnh  này là 649 người. Năm nay, dự tính con số này sẽ tăng hơn một chút. Bệnh  viêm não mô  cầu, viêm màng não do não mô cầu, viêm màng não mủ, hoặc viêm màng não vi  khuẩn.

Trong đó, trạng thái nhiễm não mô cầu nhẹ nhất, chưa gây ra những triệu chứng điển hình ở não và màng não. Khi nói đến viêm màng não mủ có nghĩa đã xuất hiện những triệu chứng nặng hơn. Bình thường, những người khỏe mạnh cũng có thể bị nhiễm não mô cầu. Loại vi trùng này  thường trú trong cổ  họng một số người nhưng không gây bệnh (y khoa gọi là người lành mang trùng). Có trường hợp bị lây vi trùng từ người lành mang trùng và phát bệnh, điều này phụ thuộc các kháng thể của từng người.

Người bị nhiễm bệnh cấp nhẹ nhất chỉ bị viêm họng và có thể tự khỏi. Nếu ở cấp độ nặng, vi trùng vào não gây viêm màng não; vào máu gây nhiễm khuẩn huyết não mô cầu. Ở thể tối cấp, người bệnh  vừa bị viêm màng não vừa bị nhiễm khuẩn huyết não mô cầu... và có thể gây tử vong sau 12 - 48 giờ.

Cần lưu ý rằng, viêm màng não mủ không chỉ do não mô cầu gây ra mà còn do nhiều loại vi khuẩn khác như: Haemophylusinfluenzae, phế cầu, vi khuẩn Klebsiela... Khi thấy người thân sốt cao đột ngột, nhức đầu, mệt mỏi, đau gáy, co giật, nôn... phải lập tức khai báo y tế và đưa đến bệnh viện để được chữa trị kịp thời. Trong nhà có người mắc bệnh hay đang sống trong vùng có dịch, hay tiếp xúc với người bệnh, phải lập tức đi tham vấn bác sĩ để được hướng dẫn uống kháng sinh phòng ngừa. Kháng sinh sẽ bảo đảm an toàn cho người chưa nhiễm bệnh sống trong vùng dịch nhưng tuyệt đối không được tự sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Cách tốt nhất để phòng tránh bệnh vẫn là giữ cho môi trường sống thông thoáng và thường xuyên vệ sinh cá nhân sạch sẽ. Hạn chế các tiếp xúc đường hô hấp, không nên tập trung nơi đông người và nên mang khẩu trang bảo vệ. Ngoài ra, các bậc phụ huynh cũng có thể đưa con trẻ đi tiêm phòng tại Viện Vệ sinh Dịch tễ T.Ư và các trung tâm y tế dự phòng (giá 130 nghìn đồng/ mũi tiêm nhắc  lại ba năm/ lần). Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bệnh viêm não mô cầu có 4 type gây bệnh là A, B, C và D nhưng hiện nay chỉ có vaccine ngừa type A và  C.

BS Phạm Ngọc Ðính
Phó viện trưởng Vệ sinh dịch tễ T.Ư