Tỉnh Tuyên Quang hiện có 46 thành phần dân tộc, trong đó hơn 1,3 triệu người là đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 73,5% dân số toàn tỉnh. Tỉnh có 123/124 xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gồm 22 xã khu vực I, 14 xã khu vực II, 87 xã khu vực III và 1.905 thôn đặc biệt khó khăn.
Trong sáu tháng đầu năm, tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số cơ bản ổn định, đời sống người dân tiếp tục được cải thiện. Sản xuất nông, lâm nghiệp được duy trì đúng khung thời vụ; cơ cấu cây trồng, vật nuôi chuyển dịch đúng định hướng. Tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm mạnh, bình quân giảm từ 4% trở lên. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đạt nhiều kết quả tích cực, cơ bản hoàn thành mục tiêu hỗ trợ các hộ khó khăn.
Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục được cải thiện. Công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng được quan tâm; hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở và các đội văn nghệ quần chúng được duy trì, phát huy hiệu quả. Cơ sở vật chất các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú tiếp tục được đầu tư. Công tác chăm sóc sức khỏe, khám, chữa bệnh và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho đồng bào được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số được giữ vững; đồng bào chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Công tác tham mưu thực hiện chính sách dân tộc được triển khai đồng bộ. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tiếp nhận 36.652 văn bản, ban hành 1.560 văn bản chỉ đạo, điều hành; tham mưu ban hành nhiều kế hoạch triển khai các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương và của tỉnh về công tác dân tộc; hoàn thành rà soát, phân định địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030…
Đối với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Sở đã thành lập 4 tổ công tác trực tiếp theo dõi, đôn đốc 117 xã đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn. Đến ngày 24/6/2026, tổng nguồn vốn năm 2025 chuyển sang thực hiện năm 2026 hơn 1.508 tỷ đồng, đã giải ngân gần 491 tỷ đồng, đạt 32,5% kế hoạch.
Toàn tỉnh hiện có 3.435 người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Trong sáu tháng đầu năm, Sở đã tổ chức 3 hội nghị tập huấn cho 394 người có uy tín, tổ chức 2 đoàn học tập kinh nghiệm với 57 người tham gia, xây dựng 5 mô hình điểm tuyên truyền pháp luật, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới; đồng thời đưa vào hoạt động 4 nhóm Zalo, thu hút hơn 1.000 người có uy tín tham gia trao đổi thông tin.
Công tác tuyên truyền chính sách dân tộc tiếp tục được đổi mới. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã cấp phát 13.510 tờ gấp tuyên truyền pháp luật, 2.000 sổ tay về phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; tổ chức 12 hội nghị tuyên truyền phục vụ bầu cử cho hơn 870 lượt người; gửi 6.870 tài liệu tuyên truyền đến người có uy tín.
Thảo luận tại hội nghị, các đại biểu tập trung phân tích những khó khăn, vướng mắc trong triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia, nhất là tiến độ giải ngân nguồn vốn, công tác cập nhật cơ sở dữ liệu, chuyển đổi số, chất lượng tuyên truyền và sự phối hợp giữa các đơn vị sau sắp xếp tổ chức bộ máy. Đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng tham mưu, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chương trình, dự án; phát huy vai trò người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành.
Đồng chí Nguyễn Văn Dưng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Tuyên Quang cho biết, trong sáu tháng cuối năm 2026, Sở sẽ tập trung đẩy nhanh giải ngân vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, phấn đấu hoàn thành giải ngân nguồn vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021-2025.
Cùng với đó, tập trung triển khai các văn bản của Trung ương, của tỉnh về triển khai thực hiện hợp phần thứ hai về kinh tế-xã hội vùng dân tộc thiểu số thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030; tiếp tục thực hiện hiệu quả chính sách đối với người có uy tín, ưu tiên nguồn lực cho vùng đặc biệt khó khăn. Đồng thời, rà soát địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính, nâng cao hiệu quả chuyển đổi số, cải cách hành chính và công tác tuyên truyền, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.
