Hội thảo có sự tham gia của đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, các cơ quan chuyên môn, tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và hợp tác xã. Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung trao đổi về định hướng sản xuất cà-phê bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao chất lượng chế biến và phát triển chuỗi giá trị.
Theo tài liệu giới thiệu tại hội thảo, cây cà-phê Arabica được đưa vào trồng tại tỉnh Sơn La từ năm 1980, với diện tích ban đầu 278ha. Qua hơn bốn thập kỷ phát triển, diện tích cà-phê Arabica của tỉnh đã đạt hơn 44.000ha, sản lượng hơn 50.960 tấn cà-phê nhân mỗi năm. Sơn La hiện là địa phương có diện tích cà-phê Arabica lớn nhất cả nước, chiếm gần một nửa diện tích cà-phê chè của Việt Nam.
Điều kiện tự nhiên với địa hình đồi núi, độ cao phổ biến từ 600m đến hơn 1.000m so với mực nước biển và khí hậu vùng cao tạo lợi thế cho phát triển cà-phê Arabica. Năm 2017, cà-phê Sơn La được cấp chỉ dẫn địa lý, góp phần bảo vệ uy tín, nâng cao khả năng nhận diện và phát triển thương hiệu trên thị trường.
Những năm gần đây, sản xuất cà-phê của tỉnh Sơn La từng bước chuyển từ bán nguyên liệu thô sang nâng cao chất lượng, phát triển chế biến và đa dạng hóa sản phẩm.
Sơn La hiện có hơn 1.100ha cà-phê đặc sản, sản lượng khoảng 1.000 tấn cà-phê nhân. Đồng thời hình thành hai vùng sản xuất cà-phê ứng dụng công nghệ cao với quy mô hơn 1.000ha tại Mai Sơn và Thuận Châu. Một số vùng nguyên liệu đã được phát triển theo các tiêu chuẩn chứng nhận như 4C, UTZ, Rainforest Alliance và hữu cơ.
Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp chú trọng thay đổi phương thức canh tác, lựa chọn quả chín, cải tiến quy trình sơ chế, đầu tư thiết bị phân loại và chế biến sâu. Các sản phẩm cà-phê đặc sản, cà-phê rang xay và sản phẩm chế biến từ quả cà-phê từng bước tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao. Theo tài liệu giới thiệu, cà-phê Sơn La hiện đã có mặt tại hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Tuy nhiên, phát triển cà-phê bền vững vẫn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng đồng đều, minh bạch nguồn gốc, chuẩn hóa vùng trồng và tăng tỷ trọng chế biến sâu. Việc tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, ứng dụng công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất và nước, giảm tác động môi trường được xác định là những hướng đi quan trọng để nâng sức cạnh tranh của sản phẩm.
Tại hội thảo, các đại biểu cũng trao đổi về vai trò liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người nông dân. Đồng thời thảo luận giải pháp mở rộng các mô hình canh tác sinh thái, nông nghiệp hữu cơ và nông lâm kết hợp phù hợp điều kiện địa phương.
Giai đoạn 2026-2030, Sơn La định hướng đẩy mạnh số hóa vùng nguyên liệu, tái canh bằng các giống cà-phê có năng suất và khả năng kháng bệnh cao, nhân rộng mô hình canh tác hữu cơ, nông lâm kết hợp, gắn phát triển sản xuất với bảo vệ đất dốc, nguồn nước và hệ sinh thái.
Tỉnh Sơn La hướng tới xây dựng vùng cà-phê Arabica chất lượng cao, có bản sắc, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, qua đó nâng cao thu nhập và bảo đảm lợi ích lâu dài cho người trồng cà-phê.
