* Thưa Thượng tá, theo Nghị định này thì niên hạn sử dụng đối với ô-tô tải và ô-tô chở người cụ thể sẽ là thế nào?
- Nghị định này quy định về niên hạn sử dụng đối với các loại ô-tô tải và ô-tô chở người tham gia giao thông trên hệ thống đường bộ (riêng các loại ô-tô kinh doanh vận tải khách được quy định tại Nghị định số 92/2001/NÐ-CP ngày 11-12-2001 của Chính phủ) và đối tượng áp dụng là mọi tổ chức, cá nhân sử dụng ô-tô tham gia giao thông trên đường bộ. Có ba loại xe không thuộc quy định tại Nghị định này đó là: Ô-tô của quân đội, công an phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh; ô-tô chở người đến chín chỗ ngồi (kể cả chỗ người lái), ô-tô vừa chở người vừa chở hàng (bán tải) loại nhỏ; Ô-tô chuyên dùng (ô-tô có kết cấu và trang bị để thực hiện một chức năng, công dụng đặc biệt), và rơ-moóc.
Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Nhà nước ta ký kết hoặc gia nhập có quy định khác với nghị định này, thì áp dụng theo quy định của điều ước quốc tế đó.
Theo điều 4 của Nghị định, niên hạn sử dụng của xe ô-tô tải quy định là không quá 25 năm, với ô-tô chở người là không quá 20 năm, và không quá 17 năm đối với loại ô-tô chuyển đổi công năng từ các loại xe khác thành ô-tô chở người trước ngày 1-1-2002.
* Vậy làm thế nào để biết được một chiếc xe nào đó còn hay hết niên hạn sử dụng và cả nước hiện nay có khoảng bao nhiêu chiếc xe ô-tô hết niên hạn sử dụng theo quy định này?
- Có hai trường hợp để xác định một chiếc xe nào đó còn hay hết niên hạn sử dụng. Ðó là căn cứ vào năm sản xuất chiếc xe ô-tô đó; trong một số trường hợp đặc biệt, khi được Thủ tướng Chính phủ cho phép, thì niên hạn sử dụng được tính từ năm đăng ký xe.
Theo quy định của nghị định, cả nước hiện có hàng chục nghìn phương tiện đã hết thời hạn sử dụng. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm quyền lợi của các chủ phương tiện và cần có thời gian để chuẩn bị chu đáo, nghị định quy định cụ thể về một lộ trình thực hiện. Ngày 31-3-2004, Bộ Giao thông vận tải cũng đã có Thông tư số 06/2004/TT-BGTVT hướng dẫn chi tiết, trong đó quy định rõ, kể từ ngày 1-2-2005, trước mắt sẽ ngừng hoạt động trên phạm vi toàn quốc đối với các loại xe:
- Ô-tô tải có thời gian sử dụng hơn 29 năm, nghĩa là những chiếc xe được sản xuất trước năm 1976, hoặc những chiếc xe mà hiện tại không đủ căn cứ để xác định năm sản xuất;
- Ô-tô chở người (bao gồm cả ô-tô chuyển đổi công năng) có thời gian sử dụng hơn 23 năm (sản xuất trước năm 1982), hoặc không đủ căn cứ để xác định năm sản xuất.
* Theo ông, lực lượng CSGT đã và đang làm gì để triển khai việc này?
- Thực hiện nghị định của Chính phủ và ý kiến chỉ đạo của Tổng cục Cảnh sát (Bộ Công an), trên cơ sở danh sách thống kê số xe ô-tô đã hết niên hạn sử dụng do ngành giao thông vận tải thông báo, chúng tôi đã tham mưu cho lãnh đạo Cục chỉ đạo lực lượng CSGT trong cả nước tiến hành rà soát và rút hồ sơ những chiếc xe ô-tô đã hết niên hạn sử dụng để quản lý riêng. Những hồ sơ đó sẽ được đóng dấu, ghi rõ đây là xe hết niên hạn sử dụng , "Không sang tên, di chuyển". Ðồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đăng kiểm của ngành giao thông vận tải để rà soát, đối chiếu và xử lý nghiêm đối với các trường hợp không tự giác đến làm thủ tục xóa sổ xe ô-tô đã hết niên hạn sử dụng, nhất là đối với các trường hợp cố tình đưa phương tiện ra hoạt động trên đường giao thông.
Chúng tôi cũng đã tham mưu hướng dẫn lực lượng CSGT các địa phương tăng cường tuần tra kiểm soát và kiểm tra kỹ an toàn kỹ thuật của xe theo quy định để kịp thời phát hiện, xử phạt và tạm giữ những chiếc xe vi phạm về niên hạn sử dụng. Ðể việc này thật sự thu được kết quả như mong muốn và nhằm làm giảm TNGT cũng như số người chết, bị thương vì TNGT, tới đây chúng tôi cũng sẽ mở nhiều đợt cao điểm tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm theo chuyên đề "xe ô-tô hết niên hạn sử dụng" ở tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước (với sự hỗ trợ, giúp sức của cán bộ, chiến sĩ thuộc Cục).
Lực lượng CSGT đường bộ - đường sắt cũng xác định rõ, thực hiện nhiệm vụ này sẽ gặp không ít khó khăn, trở ngại. Không loại trừ hiện tượng các chủ xe và các lái xe tìm cách đối phó CSGT, tiếp tục cho lưu hành phương tiện, ngay cả khi chiếc xe đó đã "khai tử", bởi đó không chỉ là tài sản, mà còn là phương tiện làm ăn, "cần câu cơm" của họ. Nhưng đây là một chủ trương kịp thời và đúng đắn của Chính phủ, phải thực hiện cho nghiêm, không thể vì lợi ích trước mắt của một số người mà coi nhẹ TTATGT và tính mạng, tài sản của bao người. Khi phương tiện đã quá cũ nát, không bảo đảm an toàn kỹ thuật, thì tính mạng của không chỉ hành khách ngồi trên xe mà cả những người tham gia giao thông khác cũng bị đe dọa.
Thực tế cho thấy, những chiếc xe đã hết hạn sử dụng nhưng vẫn còn lưu hành cũng là nguyên nhân chính làm gia tăng TNGT, mà gần đây nhất là vụ TNGT thảm khốc ở Hải Lăng- Quảng Trị, làm 14 người chết và 58 người bị thương. Chúng tôi đề nghị trong sửa đổi bổ sung NÐ15/CP ngày 19-2-2003 của Chính phủ, cần quy định rõ việc xử lý nghiêm hành vi lưu hành các xe ô-tô hết niên hạn sử dụng, và chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố quyết định thu, hủy những loại xe ô-tô này. Ðề nghị các cấp, các ngành và nhân dân ủng hộ và giúp đỡ lực lượng CSGT thực hiện có hiệu quả chủ trương này.
* Xin cảm ơn ông.
HỒNG THANH (thực hiện)
