Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đang là yêu cầu cấp thiết.

Một nhóm nhà khoa học Israel ngày 11/7 đã công bố kết quả nghiên cứu cho thấy từ trường có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành sự sống trên Trái Đất thông qua việc tác động đồng thời đến cấu trúc phân tử và thành phần đồng vị của các hợp chất hữu cơ.

Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu, khoa học cơ bản ngày càng trở thành nền tảng của công nghệ lõi và năng lực tự chủ quốc gia. Tuy nhiên, để tri thức khoa học thật sự chuyển hóa thành sức cạnh tranh, yêu cầu đặt ra là xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu có chiều sâu...

Ngày 1/7 mới đây, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Từ những bất cập của công nghệ nhập khẩu, ngành đường sắt Việt Nam đã từng bước làm chủ hệ thống điều khiển chạy tàu bằng nội lực khoa học trong nước, mở ra hướng đi bền vững cho hiện đại hóa hạ tầng giao thông.

Tại Hội nghị sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia do Bộ Chính trị vừa tổ chức.

Trong kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, yêu cầu cấp thiết đặt ra là xây dựng một hệ thống pháp luật thực sự kiến tạo phát triển, nơi thể chế không còn là điểm nghẽn mà trở thành động lực giải phóng mọi nguồn lực, khơi dậy và phát huy tối đa tiềm năng sáng tạo của con người Việt Nam.

Ngày 2/7, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã tổ chức hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Chương trình là nguồn lực tinh thần mạnh mẽ, thúc đẩy công tác đền ơn đáp nghĩa, đưa những người con anh hùng trở về sau hơn nửa thế kỷ nằm lại nơi chiến trường, khép lại những khoảng trống trong ký ức của người thân.

Tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học cơ bản chính là nền tảng để hình thành các lý thuyết mới, công nghệ mới và các mô hình phát triển bền vững.

Bốn nền kinh tế công nghệ lớn nhất châu Phi đã soạn thảo các chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh họ thừa nhận phụ thuộc quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ về cơ sở hạ tầng. Với sự hỗ trợ của công nghệ phương Tây, các công ty châu Phi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng AI. 

Ngày 26/6, tại thủ đô Vientiane, Lào, diễn ra Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 22 về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (AMMSTI-22) với chủ đề “Thúc đẩy triển khai Kế hoạch hành động ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo (APASTI) hướng tới một ASEAN tự cường, bền vững và cạnh tranh”.

Trong bối cảnh công nghệ lượng tử trở thành lĩnh vực chiến lược của nhiều quốc gia, việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đang được xem là yếu tố then chốt để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, nâng cao năng lực nghiên cứu và tham gia sâu hơn vào cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Chiều 23/6, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 chủ trì Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Học viện An ninh nhân dân là cơ sở giáo dục đầu tiên của ngành Công an được thành lập ngày 25/6/1946, sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mới ra đời. Đây là cái nôi của giáo dục, đào tạo và cũng là cơ sở đào tạo duy nhất trong suốt gần 20 năm của Công an nhân dân.

Để xây dựng nền khoa học cơ bản mạnh, Việt Nam cần một đội ngũ nhà khoa học đủ năng lực theo đuổi các hướng nghiên cứu dài hạn. Tuy nhiên, việc nhiều tổ chức nghiên cứu đang gặp khó khăn trong việc thu hút và duy trì đội ngũ nghiên cứu trẻ đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng lực lượng kế cận cho các lĩnh vực khoa học cơ bản.

Tiếp tục các hoạt động song phương tại Kazan trong khuôn khổ tham dự Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga, ngày 18/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp Tổng Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga Kirill Dmitriev.

Những năm gần đây, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước khẳng định chuyển đổi căn bản từ mô hình phát triển truyền thống sang mô hình phát triển bền vững dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Sau nhiều năm triển khai chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển, Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, song vẫn còn không ít điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ và liên kết vùng…

Ngày 6/6, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính tổ chức Diễn đàn "Xây dựng hệ sinh thái bền vững hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân năm 2026" nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân tiếp cận với những chính sách của Nhà nước về tài chính, ứng dụng, chuyển giao khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo.

Bản đồ từ trường vũ trụ có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, có tên gọi SPICE-RACS vừa được công bố hoạt động dựa trên nguyên lý ánh sáng bị bẻ cong khi truyền qua các từ trường trong không gian.

Ngày 5/6, tại Ninh Bình, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức Diễn đàn quốc gia số Việt Nam 2026 (Vietnam Digital Summit 2026) với chủ đề “Phát triển nền tảng số và dịch vụ số, chuyển hoạt động lên môi trường số”.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần đồng thời thúc đẩy cải cách thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có tính kết nối, lan tỏa mạnh mẽ giữa Nhà nước-Trường đại học-Viện nghiên cứu-Doanh nghiệp.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Đỉnh đã chia sẻ về hành trình nghiên cứu, những thách thức công nghệ cũng như kỳ vọng đối với tương lai của ngành y học tái tạo tại Việt Nam.

Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ đang phối hợp Bộ Công an và các Bộ, cơ quan liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Dự kiến cơ sở dữ liệu quốc gia được vận hành trong tháng 12/2026, duy trì, hoàn thiện trong các năm tiếp theo.

Ngày 28/5, tại Bangkok, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã có cuộc gặp với Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giáo dục Đại học, Khoa học, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo Thái Lan Yodchanan Wongsawat nhằm trao đổi các định hướng thúc đẩy hợp tác khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa hai nước.

Ngày 28/5, tại phường Vị Thanh đã diễn ra Tuần lễ không gian Việt Nam 2026 thành phố Cần Thơ (Vietnam Space Week 2026 in Can Tho City). Sự kiện quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, cựu phi hành gia quốc tế và đông đảo học sinh, sinh viên cùng các lực lượng và người dân địa phương.

Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tái cấu trúc hai Viện Hàn lâm không dừng lại ở bài toán sắp xếp bộ máy nghiên cứu quốc gia, mà chạm đến một câu hỏi mang tính sinh mệnh: định vị khoa học như thế nào để kiến tạo nên nền tảng tư duy chiến lược phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chương trình “Cảm ơn người lao động” của Công đoàn Giáo dục Việt Nam là một sáng kiến nhân văn khi kết hợp hài hòa giữa các hội thảo khoa học mang tầm vĩ mô và một lời cảm ơn thực chất, hướng về cơ sở, quan tâm, tri ân trực tiếp đến người lao động.

Những quốc gia có nền khoa học, công nghệ phát triển đều là những quốc gia có nền kinh tế mạnh, năng suất lao động cao và khả năng cạnh tranh lớn trên trường quốc tế. Để đạt được trình độ đó, một trong những yếu tố quan trọng là sự phát triển của nghiên cứu cơ bản.