Đây cũng là một trong những lý do chính để Trung tâm Khuyến nông TP Hồ Chí Minh và trạm khuyến nông các huyện ngồi lại với nhau để tìm giải pháp nhằm lấy lại uy tín cho rau muống nước ở vùng chuyên canh này.
Dưới cái nắng gay gắt những ngày tháng 4, chúng tôi theo chân các cán bộ của Trạm Khuyến nông huyện Củ Chi thăm các ruộng rau muống của người dân ấp 5, xã Bình Mỹ. Trưởng Trạm Khuyến nông Củ Chi Dương Văn Minh cho biết: “Sắp tới, chúng tôi sẽ hướng dẫn bà con canh tác theo mô hình VietGap. Hiện tại, tuy chưa triển khai, nhưng chúng tôi cũng đã vận động người dân sản xuất rau sạch, an toàn. Ấp 5 và ấp 6B của xã hiện có 100 ha trồng rau muống nước. Trong năm 2016, xã sẽ triển khai 10 ha làm thí điểm, sau đó nhân rộng ra 100% diện tích vào năm 2020. Được tuyên truyền, vận động tham gia mô hình trồng rau muống VietGap, hầu hết nông dân đều nhiệt tình hưởng ứng”.
Đang tất bật thu hoạch rau đưa về chợ đầu mối, chị Vũ Thị Thủy ở ấp 1, xã Nhị Bình vừa lau mồ hôi, vừa nói: “Các hộ trồng rau muống ở đây không dùng nhớt tưới rau nữa... Được cán bộ khuyến nông tập huấn, giải thích, chúng tôi nhận ra rằng làm như vậy sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe người tiêu dùng. Từ đó, chúng tôi dặn nhau rằng cần phải trồng rau sạch, an toàn…”.
Ấp 1, xã Nhị Bình, huyện Hóc Môn hiện có 105 hộ trồng rau muống nước với diện tích 92 ha. Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Hóc Môn Nguyễn Phan Phước chia sẻ: Bà con nông dân rất quan tâm đến chất lượng rau đáp ứng nhu cầu thị trường cho nên rất phấn khởi tham gia mô hình cánh đồng rau muống VietGap. Tham gia mô hình, họ được hướng dẫn cách sử dụng phân hữu cơ vi sinh, dùng phân hóa học cân đối, hợp lý, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục cho phép nhưng phải có thời gian cách ly khi thu hoạch, thu gom về một chỗ các loại bao bì, vỏ chai đựng thuốc bảo vệ thực vật và nhất là ghi nhật ký đồng ruộng một cách chi tiết, đầy đủ để tiện cho việc theo dõi... Nông dân tham gia sẽ được hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao kỹ thuật và miễn phí cấp giấy chứng nhận VietGap.
Xã Nhị Bình cũng đề ra chỉ tiêu “phủ sóng” rau VietGap ở khắp 92 ha trồng rau muống của địa phương, trong đó, năm 2016 sẽ triển khai 12 ha. Khi rau muống VietGap được cấp giấy chứng nhận đạt chuẩn sẽ được chợ đầu mối Tân Xuân bao tiêu đầu ra, các doanh nghiệp ký hợp đồng đưa hàng vào siêu thị.
Rất phấn khởi nhưng vẫn không khỏi lo lắng, ông Trần Văn Thanh, đại diện hộ nông dân xã Nhị Bình chia sẻ: “Trước giờ, tôi trồng rau muống và tự mua tự bán là chủ yếu. Khi nghe tin chương trình Nhà nước hỗ trợ trồng rau VietGap chúng tôi rất mừng. Tuy nhiên, người trồng rau ở đây chủ yếu ở nơi khác vào thuê đất trồng trọt. Do thuê đất theo từng năm, thường xuyên thay đổi người sản xuất, cho nên rất khó tập hợp các hộ này để hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật. Đề nghị Trạm Khuyến nông huyện nên mở lớp tập huấn thường xuyên cho các hộ nông dân để họ hiểu rõ hơn về việc trồng rau VietGap, đồng thời hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thật hiệu quả, an toàn”.
Như vậy, bắt đầu từ tháng 4-2016, dự án cánh đồng rau muống nước theo mô hình VietGap ở một số vùng chuyên canh tại thành phố đã bắt đầu thành hiện thực. Các đơn vị thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) thành phố cũng đã triển khai các phần việc cụ thể. Trung tâm Khuyến nông tổ chức tập huấn kỹ thuật cho nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, cơ giới hóa trong chăm sóc, thu hoạch. Chi cục Bảo vệ thực vật đưa máy côn trùng, hệ thống bẫy dự báo, phòng trừ côn trùng hại rau muống nước, dụng cụ và thuốc thử phân tích nhanh dư lượng thuốc bảo vệ thực vật xuống các cánh đồng. Phòng chứng nhận GAP thuộc Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ nông nghiệp chứng nhận VietGap, tổ chức kết nối và tiêu thụ sản phẩm giữa tổ hợp tác, nông dân với các cá nhân, đơn vị thu mua sản phẩm…
Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông TP Hồ Chí Minh Võ Ngọc Đẹp cho biết: Cánh đồng rau theo quy trình VietGap này sẽ giúp nông dân tạo thói quen sản xuất sạch, người tiêu dùng yên tâm với các sản phẩm rau được sản xuất tại chỗ. Do đó, cần thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác để quản lý việc sản xuất. Ngoài việc tuyên truyền, vận động bà con tham gia, Sở NN-PTNT thành phố và Trung tâm Khuyến nông cũng sẽ thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về cách sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hiệu quả, thời gian cách ly sau khi sử dụng thuốc cho nông dân, từng bước chấm dứt tình trạng sản xuất rau không an toàn.
